II SA/Rz 648/14

II SA/Rz 648/14 P O S T A N O W I E N I E Dnia 6 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2014 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy A. na pismo Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności zarządzenia - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę, II. zwrócić Gminie A. kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem wpisu od odrzuconej skargi. II SA/Rz 648/14 U Z A S A D N I E N I E W dniu 25 marca 2014 r. Gmina A. zwróciła się do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zarządzeń Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...]oraz z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...]. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Wojewoda poinformował wnioskodawcę, że powyższe zarządzenia nie naruszają prawa, a zatem nie było możliwe zastosowanie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 z późn. zm.). W dniu 21 maja 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga Gminy A. "na odmowę Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzeń Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] lutego 2014 r. dotyczących przeznaczenia do sprzedaży nieruchomości gruntowych, stanowiących własność Gminy S. i ustalenia cen tych gruntów." Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności wymienionych zarządzeń, wstrzymanie ich wykonania oraz o przesłuchanie w charakterze strony Wójta Gminy A. W skardze zawarto zarzut związany z naruszeniem "art. 157 § 3" ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.; dalej: "K.p.a.") w związku z art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym, przez załatwienie sprawy pismem, zamiast stosowną decyzją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.; dalej: "P.p.s.a."), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Regulacją wyznaczającą zakres sądowej kontroli jest art. 3 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem, przedmiotem skarg na bezczynność mogą być tylko i wyłącznie: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto w myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem wniesionej skargi jest pismo Wojewody [...] informujące o braku podstaw prawnych do ingerencji w postaci stwierdzenia nieważności zarządzeń Burmistrza Miasta i Gminy S. Tak określony przedmiot skargi nie podlega kognicji sądu administracyjnego, a zatem na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. Pismo organu nadzoru informujące o braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktów organów gminy nie jest bowiem ani decyzją, ani rozstrzygnięciem nadzorczym i obowiązujące przepisy nie przewidują prawa wniesienia skargi na takie pismo. Rozstrzygnięciem nadzorczym w rozumieniu przepisów rozdziału 10 ustawy o samorządzie gminnym jest tylko takie orzeczenie organu nadzoru, które władczo ingeruje w działalność organów gminy poprzez stwierdzenie nieważności konkretnej uchwały lub zarządzenia z powodu jego sprzeczności z prawem. Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być rozstrzygnięcie stwierdzające nieważność danej uchwały lub zarządzenia, a nie zaniechanie – obojętnie, w jakiej formie wyrażone – wydania przez organ takiego rozstrzygnięcia. Pogląd powyższy został utrwalony w judykaturze i orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni go podziela (zob. postanowienie NSA oz. w Katowicach z dnia 8 lipca 1991 r. SA/Ka 491/91, postanowienie NSA oz. we Wrocławiu z dnia 15 stycznia 1992 r. SA/Wr 22/92 oraz postanowienie NSA oz we Wrocławiu z dnia 8 kwietnia 1992 r. SAB/Wr 15/92 – dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać należy, że stwierdzenie zawarte w art. 104 § 1 K.p.a. obligujące organy do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji, odnosi się tylko do sytuacji, gdy z mocy przepisów prawa materialnego załatwienie sprawy powinno nastąpić w tej formie prawnej. Uprawnienie do wydania decyzji wynikać może zarówno bezpośrednio z przepisów prawa materialnego przewidujących decyzyjną formę załatwienia sprawy, jak i przez określenie w formie czasownikowej kompetencji organu do rozstrzygania sprawy, np. "zezwala", "stwierdza", "przydziela" (zob. uchwałę składu pięciu sędziów NSA z dnia 15 listopada 1999 r. OPK 24/99). Upoważnienia takiego (do wydania decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia) nie przewidują przepisy ustawy o samorządzie gminnym. W myśl art. 91 ust 1 ww. ustawy, organ nadzoru przesądza jedynie "o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części", co pozwala uznać, że rozstrzygnięcie nadzorcze jest aktem wyłącznie negatywnym – eliminującym daną uchwałę lub zarządzenie z obowiązującego porządku prawnego. Na marginesie wskazać należy, że decyzja administracyjna wydana w sprawie, której załatwienia w formie decyzji nie przewidują przepisy prawa, podlega stwierdzeniu nieważności jako decyzja wydana bez podstawy prawnej. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że przedmiotem zaskarżenia mogą być wskazane zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy S. Zgodnie bowiem z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Warunkiem skorzystania z tej drogi jest wykazanie naruszenia zarządzeniem interesu prawnego lub uprawnienia oraz bezskuteczne wezwanie do usunięcia tego naruszenia. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. Wobec powyższego wniosek o wstrzymanie wykonania wskazanych zarządzeń stał się bezprzedmiotowy i nie podlegał rozpoznaniu. O zwrocie wpisu orzeczono zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.