II SA/Rz 654/18

PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-10-23

Skład orzekający: Ewa Partyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko w części, biorąc pod uwagę sytuację materialną i rodzinną wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zachodzą przesłanki do zwolnienia wnioskodawcy od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w całości, głównie z uwagi na okoliczności podniesione w sprzeciwie, takie jak niespłacona pożyczka, zakup węgla oraz wysokie koszty leczenia. Sąd podkreślił, że zapłata wpisu sądowego mogłaby spowodować uszczerbek dla koniecznego utrzymania wnioskodawcy i jego żony. Jednocześnie sąd nie mógł uwzględnić prośby o przesunięcie terminu wpłaty, gdyż przepisy P.p.s.a. nie przewidują takiej możliwości.
Stan faktyczny
Skarżący Z.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję administracyjną. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 10 września 2018 r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w połowie ich wysokości, odmawiając zwolnienia od pozostałych. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia, domagając się całkowitego zwolnienia od kosztów lub przesunięcia terminu wpłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zmienił postanowienie referendarza sądowego w ten sposób, że zwolnił Z.K. od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w całości, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 23 października 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Z.K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 września 2018 r. II SA/Rz 654/18 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków - p o s t a n a w i a - 1. zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 września 2018 r. II SA/Rz 654/18, w ten sposób, że zwolnić Z.K. od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w całości, 2. w pozostałym zakresie utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Skarżący Z.K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na opisaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję. Postanowieniem z dnia 10 września 2018 r. II SA/Rz 654/18 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie zwolnił Skarżącego od kosztów sądowych w połowie ich pełnej wysokości oraz odmówił zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych. W ocenie referendarza, dane przedstawione przez Skarżącego uzasadniają uwzględnienie jego prośby jedynie w częściowym zakresie. Za powyższym przemawia porównanie wielkości łącznych dochodów dwuosobowej rodziny wynoszących 3577 zł z wielkością kosztów sądowych, które związane są ze sprawą, tj. w chwili obecnej kwota 200 zł tytułem wpisu sądowego od skargi oraz ewentualnie na dalszych etapach postępowania 100 zł kolejno za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem oraz wpis od skargi kasacyjnej. W ocenie referendarza sądowego konieczność ich poniesienia w połowie nie będzie skutkowała powstaniem u wnioskodawcy i jego żony uszczerbku w zakresie koniecznego utrzymania, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. – dalej: "P.p.s.a."). Z drugiej strony referendarz sądowy wskazał na konieczność uwzględnienia, że Skarżący przeznacza stosunkowo duże środki pieniężne na leczenie w związku z nieuleczalną chorobą – średnio jest to kwota 900 zł., a ponadto spłaca pożyczkę w ratach po 500 zł, która została zaciągnięta na wymianę kilku przegniłych okien i drzwi balkonowych. W sprzeciwie od powyższego postanowienia, Skarżący zwrócił się o uwzględnienie jego prośby w zakresie całościowego zwolnienia od kosztów sądowych, a w przypadku jej nieuwzględnienia o przesunięcie terminu wpłaty ustalonej przez Sąd o co najmniej 2 miesiące. Wskazał bowiem, że w chwili obecnej wraz z żoną nie spłacili jeszcze wspomnianej pożyczki, ponadto zakupili węgiel, a w najbliższym czasie rozpocznie kolejną cykliczną terapię wymagającą środków na jego dowóz. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. – dalej: "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 P.p.s.a.). W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jego obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do treści art. 252 § 1 P.p.s.a., osoba wnioskująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana podać we wniosku dokładne dane obrazujące jej sytuację rodzinną i majątkową. W sytuacji, gdy przedstawione okoliczności faktyczne są niewiarygodne lub niekompletne, wspomniany wyżej obowiązek nie jest wypełniony. Dokonując analizy wniosku Skarżącego oraz biorąc pod uwagę argumentację zawartą we wniesionym sprzeciwie Sąd uznał, że zachodzą przesłanki do zwolnienia wnioskodawcy od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w całości. O powyższym zadecydowały głównie okoliczności podniesione w złożonym sprzeciwie. Skarżący podał, że w chwili obecnej wraz z żoną nie zwrócił jeszcze pożyczki zaciągniętej na wymianę przegniłych okien i drzwi, a ponadto zakupił węgiel na zimę za kwotę 1840,05 zł, co potwierdza załączony do sprzeciwu rachunek. Ponadto Skarżący ponosi wysokie koszty leczenia. Powyższe wydatki z całą pewnością są niezbędne. Zapłata wpisu sądowego aktualnie rzeczywiście mogłaby spowodować uszczerbek dla koniecznego utrzymania Skarżącego oraz żony. Natomiast Sąd nie mógł ustosunkować się do prośby o przesunięcie terminu uiszczenia wpisu od skargi, bowiem przepisy P.p.s.a. nie przewidują takiej możliwości w stosunku do przedmiotowej opłaty sądowej (zob. postanowienie NSA z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt I OZ 765/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych tez względów Sąd postanowił zwolnić Skarżącego od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w całości. Skarżący będzie miał natomiast obowiązek uiszczenia pozostałych kosztów sądowych w połowie ich pełnej wysokości, jeśli takie pojawią się na dalszym etapie postępowania. Wnioskując bowiem o przesunięcie terminu uiszczenia wpisu sądowego Skarżący wskazał, że w niedalekiej przyszłości jego możliwości płatnicze mogą ulec zmianie. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło