II SA/Rz 666/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Magdalena Józefczyk Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego -skargę oddala- II SA/Rz 666/09 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...].07.2009 r. nr [...] wydana w wyniku odwołania A. M. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].05.2009 r. nr [...] orzekająca o wymeldowaniu A. M. z pobytu stałego – utrzymująca w mocy w/w decyzję. Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że R. P. i M. P. w dniu 2.01.2007 r. złożyli wniosek u Wójta Gminy [...] o wymeldowanie z pobytu stałego A. M. twierdząc, że opuścił stałe miejsce zameldowania pod adresem J. gm. [...] w październiku 2005 r. Postępowanie wyjaśniające wykazało, że A. M. opuścił stałe miejsce zameldowania pod adresem J. w 2005 r. i od tego czasu nie zamieszkuje pod w/w adresem. Oględziny przeprowadzone w dniu 28.11.2008 r. oraz przeprowadzona rozprawa administracyjna w dniu 9.01.2009 r., na której to zostali przesłuchani świadkowie, którzy potwierdzili fakt jego nie mieszkania pod stałym adresem zameldowania. W/w ustalenia dały podstawę do wymeldowania A. M. z pobytu stałego wobec spełnienia przesłanek wynikających z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993, ze zm./. W odwołaniu do Wojewody [...] odwołujący A. M. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy kwestionując orzeczenie organu I instancji. W argumentach odwołania wyjaśnił, że faktycznie nie mieszka pod adresem stałego zameldowania, tj. w J., i tego faktu nie kwestionuje, natomiast podnosi, że opuścił stałe miejsce zameldowania pod przymusem. Na ten fakt powołał notatkę służbową sporządzoną przez Policję, oraz akta karne Sądu Rejonowego w M. syng. [...]. W/w okoliczność dowodzi, że brak jest przesłanek do jego wymeldowania. Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i stawianych w nim zarzutów. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że stałe miejsce zameldowania skarżącego jest w domu mieszkalnym własności J. P. i M. P. co wynika z poświadczenia hipotecznego przedłożonego do akt sprawy z dnia 3.02.2006 r. wydanego przez Sąd Rejonowy w M. Wydział Ksiąg Wieczystych. W 2005 r. odwołujący opuścił stałe miejsce zameldowania w wyniku nieporozumienia z żoną K. P. oraz z teściem R. P. Opuszczając miejsce stałego zameldowania zabrał wszystkie swoje osobiste rzeczy i zamieszkał w D. Pod stały adres zameldowania przyjeżdżał jedynie w dzień ustalony przez Sąd Rejonowy w M. w sprawie ustalenia kontaktów z dziećmi. Natomiast od momentu opuszczenia stałego miejsca zameldowania nie korzystał ze środków prawnych mu przysługujących w celu umożliwienia mu ponownego zamieszkania. Co się tyczy notatki policyjnej, na którą powołuje się odwołujący, organ odwoławczy ustalił, iż w aktach sprawy widnieje notatka Komendy Powiatowej Policji w M. z dnia 29.08.2008 r. która potwierdza, że w dniu 27.09.2005 r. o godzinie 23 odwołujący zgłosił się w Komendzie Powiatowej i złożył oświadczenie, że jego teść wyrzucił go z domu. Natomiast brak jest adnotacji aby z tego powodu istniały jakiekolwiek interwencje Policji. Przeprowadzony dowód z akt karnych w niniejszej sprawie nie wnosi żadnych okoliczności zmieniających sytuację prawną odwołującego. Reasumując organ odwoławczy uznał, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wymeldowania z pobytu stałego, skoro niesporny jest fakt niezamieszkiwania pod adresem stałego zameldowania od 2005 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz, wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację jak w odwołaniu kwestionując naruszenie przepisów postępowania dowodowego, tj. art. 7, 77 § 1, 75 i 80 k.p.a. W ocenie skarżącego organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły istotnego faktu, tj. przyczyny jaka stanowiła podstawę jego wyprowadzenia się z domu swoich teściów, co niewątpliwie jest przesłanką konieczną do jego wymeldowania, podkreślając że opuszczenie stałego miejsca zameldowania nastąpiło nie dobrowolnie, lecz pod przymusem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Przechodząc do istoty sprawy, należy najpierw nawiązać do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./, z którego wynika, że wojewódzki sąd administracyjny /sąd I instancji/ kontroluje zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z powołanego przepisu równocześnie wynika, że przy tej kontroli sąd I instancji z reguły bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu administracyjnego. Zakres kontroli sądowej określa m. innymi art. 134 § 1 p.p.s.a., wedle którego, sąd I instancji rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy, lecz nie jest związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Materialno-prawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993, ze zm./. Zgodnie z tym przepisem organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z powyższego wynika, że dla wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej wystarczające jest wykazanie, iż nastąpiło opuszczenie miejsca dotychczasowego stałego pobytu bez wymeldowania. Mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu informacji o zameldowaniu, jeżeli przestaje ona odzwierciedlać stan rzeczy wynikający z uprzedniego zgłoszenia zameldowania. Nie budzi przy tym jakichkolwiek wątpliwości, że zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie powinno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy co do miejsca zamieszkania danej osoby i nie może służyć tzw. fikcji meldunkowej. Pogląd o rejestracyjnym charakterze zameldowania znajduje wsparcie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01/OTK-A2002/3/34/ oraz licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego /np. wyrok z dnia 11 grudnia 2002 sygn. akt II SA/Wr 915/2000, z 12 czerwca 2003 sygn. akt II SA/Gd 89/2002, z 25 kwietnia 2003 r. sygn. akt V SA 3657/2002). Wynika z nich, że obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności, polegającej na rejestracji danych o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli. W świetle Konstytucji obowiązek ten należy zatem uznać za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki. Przenosząc powyższe rozważania na realia rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że zostały spełnione przesłanki do wymeldowania skarżącego A. M. z pobytu stałego w miejscowości J. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazuje, że skarżący nie zamieszkuje pod tym adresem od 27 września 2005 r., które to miejsce opuścił w wyniku kłótni z żoną K. P. (obecnie już po rozwodzie) oraz teściem R. P. (właścicielem domu). Fakt niezamieszkiwania skarżącego pod tym adresem jest niekwestionowany i został potwierdzony zarówno przez niego, pozostałe strony postępowania, jak i wszystkich przesłuchanych w sprawie świadków. Skarżący opuścił to lokum w sposób trwały, gdyż w nim nie nocuje, nie ma do niego swobodnego i niezależnego dostępu, brak jest tam jakichkolwiek jego rzeczy osobistych, które zabrał ze sobą przenosząc się do domu rodzinnego w D., gdzie aktualnie zamieszkuje i koncentruje swoje interesy życiowe, odbiera korespondencję. Skarżący nie skorzystał też we właściwym czasie ze środków prawnych (ochrony posesoryjnej przed sądem powszechnym), umożliwiających mu ponowne zamieszkanie pod dotychczasowym adresem. W tym zakresie nie miały też miejsca żadne interwencje Policji związane z doraźnym dochodzeniem możliwości dalszego zamieszkiwania przez niego pod adresem J. (zalegająca w aktach sprawy notatka potwierdza jedynie dokonane przez skarżącego zgłoszenie o wyrzuceniu go z domu przez teścia, ze wskazaniem na zamiar przenocowania w związku z tym u rodziców w D.). Późniejsze jego wizyty w miejscu dotychczasowego zamieszkania wiązały się jedynie z zabieraniem stamtąd małoletnich dzieci do domu w D. celem realizacji widzeń ustalonych przez SR w M. i odwożeniu ich tam z powrotem po ich zakończeniu. Dowodzi to w sposób jednoznaczny, że skarżący nie przedsięwziął żadnych kroków które pozwoliłyby mu na ponowne zamieszkanie w miejscu jego poprzedniego stałego pobytu, a jego opuszczenie nosiło cechy dobrowolności. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Uwzględniając tę definicję należy przyjąć, iż zawarte w art. 15 ust. 2 tej ustawy stwierdzenie "opuszczenie miejsca pobytu stałego" nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, ale konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu oraz zamiar stałego związania się z nowym miejscem i urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Ustalone w sprawie okoliczności faktyczne, wbrew twierdzeniom skarżącego, potwierdzają jego wolę co do opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania i związania się z nowym miejscem pobytu w D. Nie jest także trafny zarzut skargi, jakoby organy administracji pozbawiły skarżącego możliwości przedstawienia całego materiału dowodowego, przez co sprawa nie została rozpoznana w sposób wyczerpujący. Organ I instancji zawiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Organ ten w wydanym przez siebie postanowieniu z dnia 16 marca 2009 r. prawidłowo również ocenił jego wniosek o przeprowadzenie konfrontacji z K. P. na okoliczność opuszczenia przez niego domu w J. i pozostawienia tam przez niego rzeczy osobistych oraz dokumentów uznając, że zostało to już dostatecznie stwierdzono innymi dowodami. W takiej sytuacji - mimo nieuwzględnienia tego wniosku - nie można w ocenie Sądu zarzucać organowi naruszenia przepisów proceduralnych. Wszystko to prowadzi do wniosku, że zaistniały przesłanki - w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - konieczne do wydania orzeczenia w przedmiocie wymeldowania. Tym samym uzasadniona jest ocena, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z tych względów, na podstawie art. 151 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu administracyjnym skarga została oddalona. Rozstrzygnięcie to nie pozwalało Sądowi na uwzględnienie wniosku skarżącego o zasądzenie od organu administracji kosztów postępowania.