II SA/Rz 67/08

WyrokWSA w Rzeszowie2008-09-05

Skład orzekający: Robert Sawuła, Stanisław Śliwa, Małgorzata Wolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dotyczące modernizacji ewidencji gruntów i budynków, w szczególności w zakresie ustalenia granic działek na podstawie oświadczeń stron oraz czy właściwie określono status procesowy T. H. jako strony postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie zebrały pełnego materiału dowodowego, co naruszyło przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Brak było dowodów na ustalenie granic działek na podstawie oświadczeń stron, a także nie rozstrzygnięto właściwie statusu procesowego T. H., doręczając decyzje jedynie J. H. mimo braku skutecznego pełnomocnictwa.
Stan faktyczny
Skarżący T. i J. H. domagali się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczących granic i powierzchni kilku działek. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmian, uznając, że modernizacja ewidencji została przeprowadzona prawidłowo, a granice działek zostały ustalone na podstawie dostępnych map i oświadczeń stron. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, brak udziału w czynnościach ustalenia granic oraz nieprawidłowe doręczenie decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty R.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 5 września 2008 r. sprawy ze skargi T. H. i J. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] października 2007 r. nr [...]. II SA/Rz 67/08 Uzasadnienie Przedmiotem skargi T. i J. H. jest decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej w skrócie: PWINGiK) w R.z [...].12.2007r. Nr [...], w której organ ten działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., dalej w skrócie: k.p.a.), art. 20 ust. l i ust. 2, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. Nr 240 z 2005 r., poz. 2027 z późn. zm., dalej w skrócie Upgik) oraz § 37 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 z 2001 r., poz. 454, dalej w skrócie: Regib) po rozpatrzeniu odwołania J. i T. H. od decyzji Starosty R. z dnia [...] października 2007 r., Nr [...] odmawiającej wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta D. obręb B. zmiany granic i powierzchni działek nr 259, 272/1, 281, 2992/1 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu podano, że T. i J. H. zakwestionowali wykazaną w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta D. obręb B. powierzchnię oraz przebieg granic określonych wyżej działek. W źródłowym podaniu wnoszący zażądali od organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków "dopisanie do akt" w/w działek, które także mają mieć "niezgodną powierzchnię", nadto ich granice mają być niewidoczne, gdyż są zaorane w jedną całość. Z kontekstu tego podania wynikało, że toczyło się postępowanie, mające ten sam charakter, ale dotyczące innych działek, mających należeć do J. H.. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Starosta R. decyzją z dnia [...].10.2007 r., Nr [...] odmówił wprowadzenia w operacie ewidencyjnym sporządzonym po przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków, zmiany powierzchni oraz granic działek wskazanych wyżej. W celu zbadania czy stan wykazany w obowiązującym operacie ewidencyjnym jest zgodny ze stanem faktycznym na gruncie, organ I instancji w dniu 28.06.2007 r. przeprowadził rozprawę. W uzasadnieniu decyzji, w oparciu o protokoły z tego postępowania został szczegółowo opisany przebieg granic działek na gruncie: stan użytkowania działki nr 259 ma być zgodny ze stanem wykazanym w operacie ewidencyjnym, granice działki nr 272/1 są niewidoczne na gruncie, nadto T. H. nie potrafiła wskazać ich przebiegu, podobnie nie potrafiła wskazać przebiegu granicy działki nr 281 z działką nr 283 oraz granic działki nr 2992/1 z działkami sąsiednimi. Od decyzji Starosty R. T. i J. H. złożyli odwołanie wnosząc o jej uchylenie i przywrócenie w operacie ewidencyjnym stanu sprzed modernizacji ewidencji gruntów i budynków i umorzenie postępowania, bądź przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zarzucili, że rozstrzygnięcie Starosty nie jest zgodne z ich wnioskiem, bowiem nie występowali o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencyjnym, ale żądali "cofnięcia bezprawnie wprowadzonych zmian". Podnieśli, że organ przytoczył te same argumenty, co w wydanej uprzednio decyzji z [...].07.2007r. Nr [...]. Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. T. i J. H. kwestionują wykazaną w operacie ewidencyjnym po modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta D. obręb B., powierzchnię oraz przebieg granic wskazanych wyżej działek i żądają przywrócenia stanu tych działek istniejącego przed modernizacją. Działki te stanowią własność J. H. i wchodzą w skład gospodarstwa rolnego T. i J. H., składającego się z kilkudziesięciu działek. Podano, że wcześniejszym wnioskiem zakwestionowano powierzchnię 35 działek, wniosek ten został załatwiony odmownie przez Starostę R. decyzją z [...].06.2007r., która została utrzymana w mocy przez PWINGiK w R. decyzją z [...].09.2007r. Nr [...], następnie zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej w skrócie: WSA) w Rzeszowie. Z analizy materiału dowodowego wynikać ma, że w 1969 r. został założony na okres przejściowy na bazie mapy katastralnej w skali 1:2880 operat ewidencyjny wsi B. Wykazana w operacie ewidencyjnym powierzchnia działek była obliczona graficznie z mapy ewidencyjnej w skali 1:2880 opracowanej na okres przejściowy na bazie mapy katastralnej lub przyjęta jako dotychczasowa powierzchnia katastralna. Nie dokonywano wówczas pomiaru granic na gruncie. Ze zgromadzonych dokumentów wynika, że w dotychczasowej ewidencji gruntów (sprzed modernizacji) na mapie ewidencyjnej w skali 1:2880 granice działek przyjęte były z austriackiego katastru nieruchomości i w żaden sposób nie były zgodne ze stanem faktycznym na gruncie. Wykazana w operacie ewidencyjnym sprzed modernizacji, łączna powierzchnia działek objętych decyzją wynosiła 2.55 ha. W latach osiemdziesiątych dla wsi B. została opracowana mapa zasadnicza w skali 1:2000. Jak wynika ze sprawozdania technicznego, wchodzącego w skład operatu pomiarowego L.ks.rob. 1088/1 z 1986 r. (pkt VI tego sprawozdania) granice działek widoczne w terenie zostały odczytane ze zdjęć lotniczych. Natomiast granice brakujące w terenie zabudowanym, oraz w lasach prywatnych właścicieli zostały ustalone na zgodne oświadczenie stron, a następnie "zamierzone na osnowę". Pozostałe niewidoczne granice działek zostały przyjęte z mapy ewidencyjnej. W celu uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów tych danych, zgodnie z wymogami Regib, a także w celu poprawy funkcjonowania informatycznego systemu obsługującego bazę danych ewidencyjnych Starosta R. zawiadomieniem z dnia 1.10.2004 r. nr [...] zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta D. - obręb B. Zawiadomienie to zgodnie z przepisami art. 24a ust. 3 Upgik zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w R. w okresie od 1.10.2004r. do 14.10.2004r. Następnie zawiadomieniem z dnia 14.03.2005r. Starosta R. poinformował zainteresowane osoby i jednostki, że projekt operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków zostanie wyłożony do publicznego wglądu w siedzibie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w R. przy ul. Targowej 1 w okresie od 4.04.2005r. do 20.04.2005r. Zawiadomienie to zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w R. w okresie od 15.03.2005r. do 31.03.2005r., w Urzędzie Miejskim w D. oraz zostało ogłoszone w prasie o zasięgu krajowym. W dniu 19.04.2005 r. J. H. zapoznał się z danymi zawartymi w projekcie operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków nie wnosząc zastrzeżeń do powierzchni oraz granic przedmiotowych działek. Następnie Starosta R. informacją z dnia 6.06.2005r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa P. z dnia 15.06.2005r., Nr 81, poz. 1383 poinformował, że projekt operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków Miasta D. obręb B. stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Wykazana w obowiązującym operacie powierzchnia działek obliczona została dokładniejszą metodą analityczną, ze współrzędnych punktów załamania granic działek według danych mapy zasadniczej, sporządzonej metodą fotogrametryczną w latach osiemdziesiątych ze zdjęć lotniczych i łączna powierzchnia działek objętych niniejszą decyzją wynosi 2.4620 ha. Z protokołu rozprawy przeprowadzonej na gruncie w 28.06.2007r. wynika, że obecna w trakcie czynności dowodowych T. H. nie potrafiła wskazać granic działek, w związku z tym nie ma możności przeprowadzenia pomiaru sprawdzającego. Eksponowano, że powierzchnia działek jest pochodną ich granic, z tego względu sprawdzenie powierzchni uzależnione jest od jednoznacznego wskazania granic działek. Z przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania dowodowego wynika, że podczas przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta D. obręb B. nie został popełniony jakikolwiek błąd związany ze sztuką geodezyjną mający wpływ na wykazaną w operacie ewidencyjnym powierzchnię działek. T. i J. H. kwestionują wykazaną w operacie ewidencyjnym powierzchnię działek i żądają przywrócenia stanu sprzed modernizacji. Zarzucają, że nic nie wiedzieli o toczącym się postępowaniu modernizacyjnym oraz nie zostali zawiadomieni o dokonanych zmianach danych ewidencyjnych. Powyższe zarzuty nie znajdują uzasadnienia. Modernizacja ewidencji gruntów i budynków została przeprowadzona dla całego obrębu B. zgodnie z przepisami Upgik. Przepisy te szczegółowo określają tryb i sposób prowadzenia czynności modernizacyjnych, w tym sposób zawiadamiania stron. J. H. w dniu 19.04.2005r. zapoznał się z danymi ewidencyjnymi działek czego dowodem jest złożony przez niego podpis. Powierzchnia nieruchomości wykazana w operacie ewidencyjnym, jest opisem fizycznych cech tej nieruchomości, które same przez się nie tworzą stanu prawnego tej rzeczy i nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych Jeżeli skarżący uważają, że w operacie ewidencji gruntów i budynków dokonano błędnych zapisów w odniesieniu do działek objętych zaskarżoną decyzją, to zgodnie z art. 22 ust.3 Upgik powinni przedłożyć stosowne dokumenty geodezyjno - kartograficzne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Przepisy dotyczące ewidencji gruntów i budynków dopuszczają możliwość zastosowania metody fotogrametrycznej dla celów ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy uznał ponadto, iż zarzut T. i J. H., że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji Starosty R. nie jest zgodne z wnioskiem stron jest nietrafny. W piśmie z dnia 31.05.2007r. adresowanym do Starosty R. T. i J.H. zakwestionowali wykazaną w operacie zmodernizowanej ewidencji miasta D. obręb B. powierzchnię przedmiotowych działek i zażądali przywrócenia stanu sprzed modernizacji. Zgodnie z art. 24a ust. 12 ustawy z Upgik, zarzuty zgłoszone po terminie 30 dni od dnia ogłoszenia informacji starosty, że projekt operatu stał się operatem ewidencji gruntów i budynków w dzienniku urzędowym województwa traktuje się jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Powyższą decyzję do WSA w Rzeszowie zaskarżyli J. i T. H. domagając się jej uchylenia, połączenia skargi do wspólnego rozpatrzenia ze sprawą o sygn. II SA/Rz 835/07, przywrócenie poprzedniego stanu w operacie ewidencji gruntów odnośnie działek nr 2992/1, 259, 272/1 i 281 oraz o umorzenie postępowania, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi podali, że w zaskarżonej decyzji organy nie rozstrzygnęły żądania skarżących, co do przywrócenia stanu pierwotnego i cofnięcia wprowadzonych zmian w ewidencji gruntów dotyczących działek nr 281, 272/1, 259, 2992/1 położonych w D. obręb B. PWINGiK w R. orzekł w zakresie, w którym nie był zgłaszany wniosek. Wniosek strony nie dotyczył wprowadzenia zmian, a "wręcz przeciwnie dotyczył cofnięcia bezprawnie wprowadzonych zmian, zatem dotyczył zupełnie innej kwestii" niż orzekły organy obu instancji. Organ I instancji wskazał, że przebieg granic wymienionych działek wykazany został na bazie sporządzonej w 1986 roku mapy zasadniczej w skali 1:2000, te same ustalenia przyjął organ odwoławczy, z ustaleniami tymi nie zgadzają się skarżący, zarzucając "oczywistą sprzeczność z stanem faktycznym". Nie polega na prawdzie twierdzenie, że zainteresowani w dniu 19.04.2007 r. zapoznali się z danymi zawartymi w projekcie operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków nie wnosząc zastrzeżeń do powierzchni i granic przedmiotowych działek. Faktycznie w dniu 19.04.2005 r. J. H. został zapoznany jedynie z projektem operatu ewidencji budynków, zgłosił w tym zakresie istotne uwagi. Uwagi zostały przyjęte i ołówkiem poprawione na projekcie operatu, pomimo tego w ostatecznym dokumencie i tak nie zostały uwzględnione, bez żadnego uzasadnienia. Nikt skarżących nie zapoznawał i nie informował, że ulegają bądź mogą ulec jakiejkolwiek zmianie granice, a tym bardziej powierzchnie działek. Zdaniem skarżących nawet, gdyby przyjąć, iż Starosta R. działał zgodnie z powołanymi przepisami Upgik, to w sposób rażący zostały naruszone przepisy k.p.a. i Konstytucji Rzeczpospolitej Polskie stającej na gruncie ochrony własności. W zakresie zarzutów merytorycznych, istotnym jest zarzut braku udziału strony w toku postępowania i zupełnego braku dowodów na rzekomo przeprowadzone czynności ustalenia granic na mocy zgodnego oświadczenia stron, którego nigdy nie było. Gdyby nie przypadek, w tej konkretnej sprawie wniosek o dopłaty obszarowe złożony do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, skarżący byliby zupełnie nieświadomi, iż zostali pozbawieni prawa do swojej własności. Skarżący podtrzymują także zarzuty podniesione w odwołaniu z dnia 24 lipca 2007r., do których to organ odwoławczy miał się nie ustosunkować. Nie jest prawdą, iż jakiekolwiek granice działek ustalono w terenie na podstawie zgodnych oświadczeń stron. Nikt nigdy w terenie nie dokonywał żadnych ustaleń granic działek. Nie dokonano żadnego pomiaru sprawdzającego, nie ustalono nawet jednego znaku granicznego, ani go nie odnowiono. Granic szeregu działek nie udało się ustalić nawet w przybliżeniu, a nie mówiąc już o sprawdzeniu powierzchni tych działek. Nie jest prawdą, że skarżący kiedykolwiek i w jakikolwiek sposób zostali powiadomieni o zarządzeniu Starosty R., co do modernizacji gruntów i budynków miasta D. - obręb B. i że można było zapoznać się z operatem opisowo - kartograficznym tej modernizacji, a zapoznanie z dnia 19.04.2005r. nie jest "przyznaniem stanu dla projektu operatu". Skarżący nie kwestionują, iż opisane w decyzji zawiadomienia mogły być wywieszone w siedzibie Starosty R. czy Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej w R., a nawet Burmistrza Miasta D., jednak nigdy skutecznie nie dotarły do nich, zatem jest oczywistym, że nie mogli, nie mieli możliwości wcześniej takiej skargi złożyć, gdyż nie posiadali żadnej wiedzy, iż ich własność została w jakikolwiek sposób naruszona. Burmistrz Miasta D. wydając decyzje nakazujące opłaty podatków żadnych zmian nie wykazał, a zmiany zostały wykazane dopiero przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, żądającej zwrotu dopłat od rzekomo zawyżonych powierzchni działek we wnioskach o dopłaty. W toku pierwszego postępowania w roku 2004 i 2005, jak i w toku niniejszego postępowania w roku 2006 i 2007 organy nie wykonały żadnej czynności geodezyjnej celem stwierdzenia i ustalenia stanu faktycznego żadnej z spornych działek. Nie dokonano żadnego pomiaru sprawdzającego działek, nie dokonano wznowienia jakiejkolwiek granicy działki i żadna działka nie jest oznaczona jakimkolwiek znakiem granicznym, i nie wiadomo jak prowadzono modernizacje w 2004 i 2005 roku. T. i J. H. wywodzą, że organy wykazały się rażącym brakiem profesjonalizmu, czego dowodem ma być wizualny przegląd działek dokonany w dniach 27-29 marca 2007r.. Przyznano, iż oczywistym jest, że właściciel może dokonać sprawdzenia przebiegu granic swojej działki na podstawie wskazanej w decyzji ustawy z dnia 17. 05. 1989 r. – Upgik, ale wówczas jeżeli ma w tym interes prawny. W realiach przedmiotowej sprawy to nie właściciel, a organ ingeruje w prawo własności i na organie spoczywa obowiązek wykazania i udowodnienia swoich racji. W obszernej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Z urzędu przeprowadzono dowód z wyroku WSA w Rzeszowie z 11.06.2008r. II SA/Rz 835/07, mocą którego uchylona została decyzja PWINGiK w R. z [...].09.2007r. Nr [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja Starosty R. z [...] .07.2007r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian granic i powierzchni w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta D. obręb B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie wyłącznie z przyczyn podniesionych w skardze. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: T. i J. H. domagali się wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta D. obręb B. zmiany granic i powierzchni działek nr 2992/1, 259, 272/1 i 281, kontekst źródłowego podania z 31.05.2007r. wskazuje, że chodzi im o uwzględnienie tych działek w aspekcie toczącego się już uprzednio postępowania dotyczącego innych działek. Z uwagi na jego zakończenie pismo to zostało potraktowane jako nowy wniosek. Starosta wskazał, że w 2004r. prowadził postępowanie mające na celu kompleksowe opracowanie opisowej i kartograficznej ewidencji gruntów w zintegrowanym systemie komputerowym łącznie z numeryczną mapą ewidencji gruntów. W wyniku tych działań zmianie miały ulec tylko niektóre powierzchnie działek, przy utrzymaniu ich dotychczasowej numeracji. Podano dalej w uzasadnieniu decyzji I instancji, że projekt operatu został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 4.04.2005r. do 20.04.2005r., informacja o terminie była podana do publicznej wiadomości w drodze ogłoszeń oraz ogłoszenia prasowego. Organ I instancji ustalił, że przebieg granic objętych modernizacją wykazany został na bazie sporządzonej w 1987 r. mapy zasadniczej w skali 1:2000 opracowanej metodą fotogrametryczną. Część "nieodfotografowaną" pomierzono "metodą biegunową", widoczne w terenie granice działek odczytano ze zdjęć lotniczych, natomiast brakujące granice w terenach zabudowanych oraz w lasach prywatnych zostały ustalone na podstawie zgodnych oświadczeń stron i zamierzone na osnowę. Pozostałe granice przyjęto z mapy ewidencyjnej. Z uwagi na rozbieżność danych dokumentów sprzed modernizacji z danymi po modernizacji podjęto w przedmiotowym postępowaniu czynności mające na celu ustalenie przebiegu granic w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych. Poprzedzono je ustaleniem przebiegu granic na gruncie. Starosta R. ustalił ponadto, że stan ujawniony w operacie ewidencji sprzed modernizacji, wykazany na mapie zastępczej w skali 1:2880 znacznie odbiega od stanu użytkowania na gruncie wykazanego po pracach modernizacyjnych. Wykonawca roboty podczas modernizacji dokonał "digitalizacji" punktów granicznych działek z pierworysu mapy zasadniczej i stan ten ujawnił na mapie ewidencyjnej w skali 1:1000. Równocześnie matematycznie obliczono nową powierzchnię działek będącą pochodną granic. Analiza materiału dowodowego wskazuje, że stan wykazany na podstawie map katastralnych w skali 1:2880 nigdy nie był zgodny ze stanem użytkowania na gruncie zarówno, co do przebiegu granic, jak i co do powierzchni działek. Zdaniem Starosty R., ponieważ wnioskodawca nie był w stanie wskazać jednoznacznie przebiegu żadnej z granic działek brak jest przesłanek do zlecenia wykonania pomiaru na gruncie. Poinformowano strony, iż zgodnie § 86 Regib dokumentację geodezyjną dotyczącą modyfikacji danych ewidencyjnych wykonać mogą jednostki wykonawstwa geodezyjnego na koszt zainteresowanych, ubocznie zasugerowano możliwość przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Decyzję doręczono J. H.. Rozpoznając odwołanie od tej decyzji PWINGiK w R. zaskarżoną decyzją utrzymał ją w mocy. Organ II instancji powtórzył argumentację z decyzji organu I instancji. Dodał, że wykazana w obowiązującym operacie ewidencji powierzchnia działek została wyliczona dokładniejszą metodą analityczną, ze współrzędnych punktów załamania granic działek według danych mapy zasadniczej, sporządzonej metodą fotogrametryczną w latach osiemdziesiątych ze zdjęć lotniczych i łączna powierzchnia działek objętych decyzją wynosi 2,4620 ha. Podczas modernizacji nie został popełniony żaden błąd związany ze sztuką geodezyjną, mający mieć wpływ na wykazaną w operacie ewidencyjnym powierzchnię działek. Decyzję doręczono m.in. J. i T. H. W swojej skardze T. i J. H. zarzucili, że organy nie rozstrzygnęły ich wniosku o przywrócenie stanu ich działek sprzed modernizacji. Wskazali, że nie polega na prawdzie, by jakiekolwiek granice działek ustalano w terenie na podstawie oświadczenia stron oraz na brak materiału dowodowego potwierdzającego taką okoliczność. Zakwestionowali również prawidłowość przeprowadzenia postępowania modernizacyjnego. Analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż zarzuty dotyczące wadliwości przeprowadzenia modernizacji gruntów nie zasługują na uwzględnienie. Postępowanie w tej sprawie przeprowadzone zostało w trybie przepisu art. 24a Upgik. Zgodnie z powołanym przepisem dokonano zawiadamiania i trybu postępowania związanego z modernizacją gruntów i budynku, gdzie w miejsce zawiadomień każdej strony w formie pisemnej przewidziano formę ogłoszenia na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy oraz ogłoszenia w prasie o zasięgu krajowym. W takiej sytuacji skarga w zakresie, gdzie podważa poprawność procedury modernizacyjnej, nie zasługuje na uwzględnienie. Podobnie jako nieskuteczny ocenić trzeba zarzut nie rozstrzygnięcia przez organy wniosku o "przywrócenie stanu ich działek sprzed modernizacji". W świetle art. 24a ust. 12 Upgik zarzuty do danych zawartych w ewidencji gruntów ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym złożone po upływie 30 dni od ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji określonej w ust. 8 traktuje się jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. W sprawie nie ma wątpliwości, że zarzuty skarżących dotyczące powierzchni ich działek po modernizacji zostały zgłoszone po upływie 30 dni od ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji określonej w ust. 8, więc organy w sposób prawidłowy potraktowały je, jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją. Sprawa została jednak przez organy rozstrzygnięta bez zebrania pełnego materiału dowodowego, przez co doszło do naruszenia przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dotyczy to problemu ustalenia granic poszczególnych nieruchomości oraz - co jest wypadkową przebiegu granic - ich powierzchni. Organ I instancji ustalił, że przebieg granic działek ujętych w osnowie decyzji, a objętych również modernizacją wykazany został na bazie sporządzonej w 1987 r. mapy zasadniczej w skali 1:2000 opracowanej metodą fotogrametryczną. Część "nieodfotografowaną" pomierzono metodą "biegunową", widoczne w terenie granice działek odczytano ze zdjęć lotniczych, natomiast brakujące granice w terenach zabudowanych oraz w lasach prywatnych zostały ustalone na podstawie zgodnych oświadczeń stron i zamierzone na osnowę. Pozostałe granice przyjęto z mapy ewidencyjnej. Materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwala na stwierdzenie, że rzeczywiście brakujące granice w terenach zabudowanych oraz w lasach prywatnych zostały ustalone na podstawie zgodnych oświadczeń stron i zamierzone na osnowę. W aktach sprawy przekazanych Sądowi brak jest protokołów okazania granic, które zawierałyby oświadczenia właścicieli działek, co do ich przebiegu. W szczególności brak jest protokołu z podpisem J. H., który miał uczestniczyć w procedurze okazania projektu operatu i ograniczyć swe zastrzeżenia wyłącznie do rejestru budynków. Ta okoliczność ma zasadnicze znaczenie w sprawie. Dodatkowym uchybieniem procesowym organów prowadzących postępowanie było błędne potraktowanie T. H. jako strony postępowania. Z zalegającego wypisu z rejestru gruntów (k.2-3 akt I instancji) wynika, że właścicielem działek, objętych rozstrzygnięciem jest wyłącznie J. H. Na k.62 tych akt zalega kserokopia pełnomocnictwa udzielona przez J. H. swojej żonie – T. H. Kserokopia ta nie może jednak stanowić, w świetle art.33 § 3 k.p.a., dowodu że T. H. działała w sprawie jako pełnomocnik. Zgodnie z art.33 3 k.p.a. pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Kserokopia nie jest ani oryginałem, ani "urzędowo poświadczonym" odpisem pełnomocnictwa. O ile wolą J.H. było to, aby w toku postępowania reprezentowała go żona jako pełnomocnik, organ winien wezwać pełnomocnika do złożenia dokumentu, o jakim mowa w art.33 § 3 k.p.a.. Organ mógł także odebrać oświadczenie strony do protokołu o udzieleniu stosownego pełnomocnictwa. Z treści protokołów (k.40, 48, 58 akt I instancji) wynika, że J. H. zgłosił się na rozprawę osobiście i nie udzielał pełnomocnictwa. Jednocześnie Starosta R. w protokołach odnotowywał oświadczenia T. H., z których nie wynika, czy składa je w imieniu swoim, czy jako pełnomocnik męża – J.H. Na protokołach z rozpraw przeprowadzonych w dn.28.06.2007r. o godz. 11.15 i 12.15 brak ponadto podpisu J. H., choć z części wstępnej tych protokołów wynikać miałoby, że uczestniczył w rozprawach. Nie odnotowano także przyczyn braku podpisu strony. O ile organ I instancji doręczył decyzję wyłącznie J. H., o tyle PWINGiK w R. jako adresatów decyzji wymienił łącznie T. i J. H. Nie rozstrzygnięto przy tym charakteru procesowego T. H., zwrócić należy uwagę, że o ile strona ustanowiła skutecznie pełnomocnika, to decyzje i inne pisma procesowe należy od tej chwili doręczać pełnomocnikowi (por. art.40 § 2 k.p.a.). Sąd wyraża pogląd, że decyzja o odmowie dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów nie dotyczy interesu prawnego innych osób, niż osoby wykazane w tej ewidencji, jako posiadające określony tytuł prawny. W takim przypadku doręczanie tej decyzji powinno być ograniczone tylko do tych osób. Prowadząc na nowo sprawę należy uzupełnić materiał dowodowy o protokoły lub inne dokumenty, które wykażą zasadność twierdzeń organów, że ustalenie przebiegu granic w roku 1986 dokonano na podstawie oświadczeń stron postępowania. Następnie należy w sposób graficzny wykazać przebieg granic poszczególnych działek przed i po modernizacji, wskazać odrębnie powierzchnię dla każdej z nich i określić przyczynę powstania różnicy w przebiegu granicy i powierzchni działki. Dopiero takie uzupełnienie materiału dowodowego pozwoli organom na rozstrzygnięcie wniosku skarżących o zmianę przebiegu granic i powierzchni wskazanych przez nich działek. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjnego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku. Z uwagi na treść zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zbędnym było ustanowienie ochrony tymczasowej w trybie art.152 Ppsa, na okres czasu do uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło