II SA/Rz 672/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 września 2005r., sygn. akt II SA/Rz 416/05 odrzucającym jej skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2004r., sygn. akt SA/Rz 1836/03 w przedmiocie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2003r. nr [...] dotyczącej przyznania zasiłku celowego postanawia I. Przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, II. Odmówić ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 4 września 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 672/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił wniesioną przez W. B. skargę o wznowienie postępowania sądowego z uwagi na niedopuszczalność dalszego wznowienia postępowania, zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie postępowania. Na mocy postanowienia z dnia 4 października 2007 r. odrzucona została także wniesiona od postanowienia z dnia 4 września 2007 r. skarga kasacyjna, kolejno zaś zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej (postanowienie z dnia 8 listopada 2007 r.); powodem odrzucenia zarówno skargi kasacyjnej jak i zażalenia było ich osobiste sporządzenie przez skarżącą, mimo obowiązującego tzw. przymusu adwokackiego (radcowskiego). Jak wynika z zalegającego w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, postanowienie z dnia 8 listopada 2007 r. zostało doręczone W. B. w dniu 24 listopada 2007 r. W terminie do wniesienia od niego zażalenia skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W zawartym we wniosku PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała na córkę jako osobę pozostającą z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, na mieszkanie o pow. 38 m² jako jedyny składnik majątku oraz uzyskiwane dochody w łącznej kwocie 935 zł. miesięcznie. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Obowiązek partycypowania w kosztach postępowania dotyczy każdej osoby posiadającej jakiekolwiek – nawet skromne - środki majątkowe i dochody (a więc także skarżącej), ponadto do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie obliguje strony art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego objęte jest zakresem całkowitego prawa pomocy, którego przyznanie w przypadku osoby fizycznej związane jest z wykazaniem przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie wnioskującej. Skarżąca tego wymogu nie spełniła, gdyż złożonego wniosku – abstrahując od podania przez nią zupełnie podstawowych informacji co do swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów – zupełnie nie uzasadniła. W szczególności nie przedstawiła żadnych okoliczności potwierdzających jego zasadność, w tym że mimo uzyskiwanych dochodów nie jest w stanie wygospodarować żadnych środków na pokrycie chociażby części kosztów postępowania oraz z jakimi negatywnymi konsekwencjami wiązałoby się dla niej i córki ich poniesienie (np. brak możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jak zakup żywności, środków leczniczych, pokrycie niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania; wydatki te nie zostały nawet w przybliżeniu określone). Tym samym nie wykazała ona w sposób dostateczny spełnienia przesłanki do przyznania jej całkowitego prawa pomocy. Pomocne w tym zakresie nie okazały się również załączone przez wnioskodawczynię do formularza PPF załączniki. Z tego powodu zasadność jej wniosku może być rozpatrywana ewentualnie pod względem przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Ponieważ głównym czynnikiem od którego zależy przyznanie prawa pomocy są uzyskiwane dochody, to mając na uwadze ich wysokość wykazaną przez skarżącą oraz realia życiowe należy uznać, że nie będzie ona w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania ponieść całości związanych ze sprawą kosztów postępowania (pod uwagę wzięto m.in. sygnalizowany przez skarżącą w innych toczących się przez tutejszym Sądem sprawach z jej udziałem fakt studiowania przez jej córkę, co niewątpliwie związane jest z pewnymi wydatkami). Sytuacja ta wymaga zatem wyważenia między niewywiązaniem się przez W. B. z ciążącego na niej obowiązku wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy (w całości lub w części), wyjątkowym charakterem prawa pomocy i zapewnieniem jej prawa do sądu. Przekładając to na stan faktyczny sprawy (opisany na wstępie uzasadnienia) za zasadne uznano zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych, co związane jest przede wszystkim z wymogami jakie musiałyby być spełnione w sytuacji wnoszenia zażalenia od postanowienia z dnia 8 listopada 2007 r. Wniesienie zażalenia podlega opłacie w wysokości 100 zł., przy czym podkreślenia wymaga, że takie zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej nie jest już związane z wymogiem jego sporządzenia przez radcę prawnego (adwokata). Dlatego też skarżąca uważając jego udział w sprawie za niezbędny, powinna sama wygospodarować na to potrzebne środki. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 245 § 2 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.