II SA/Rz 691/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant Anna Zięba-Drymajło po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania -skargę oddala- II SA/Rz 691/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Wójt Gminy [...] przyznał T. S. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości 500 zł miesięcznie na okres od 1 października 2013 r. do 30 września 2014 r., uznając za dłużnika alimentacyjnego B. S. – ojca wnioskodawcy. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone T. S. w dniu 18 listopada 2013 r. i stało się ostateczne w dniu 3 grudnia 2013 r., natomiast zawiadomienie o wydanej decyzji i treści jej rozstrzygnięcia doręczono zobowiązanemu – B.S. 20.12.2013 r. W piśmie z dnia 20 grudnia 2013 r., skierowanym do GOPS [...] B. S. wniósł odwołanie od tej decyzji. W odpowiedzi organ poinformował, że nie jest on stroną postępowania o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla T. S., a zatem nie może wnieść odwołania od rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu. Po skierowaniu kolejnego pisma "o rozpatrzenie odwołania", Wójt przekazał je Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wskazując w podstawie prawnej art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.; dalej: "k.p.a."). W motywach Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji nie została doręczona B. S., bowiem nie został on uznany za stronę postępowania. Strona, która została pominięta w postępowaniu może wnieść odwołanie wyłącznie w terminie biegnącym dla stron postępowania, którym doręczono decyzję. Po upływie tego terminu prawo wniesienia odwołania nie przysługuje. W rozpatrywanej sprawie zaskarżenie decyzji Wójta Gminy [...] przez stronę, której decyzji nie doręczono, było możliwie do dnia 2 grudnia 2013 r., tj. ostatniego dnia 14-dniowego terminu przewidzianego na wniesienie odwołania przez T. S. Ponieważ skarżący terminowi temu uchybił, zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy był zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł B. S. Wskazał, że pierwszą informację o wydanej decyzji powziął w dniu 20 grudnia 2013 r. i trzy dni później wniósł od niej odwołanie. Wysłanie informacji o wydanej decyzji po upływie miesiąca od daty doręczenia decyzji jego synowi – T. S., uniemożliwiło jej zaskarżenie i stanowiło naruszenie przepisów procedury. Tym bardziej, że ośrodek pomocy społecznej miał wiedzę, że przebywa on w Zakładzie Karnym i nie ma możliwości podjęcia pracy, a decyzja organu I instancji wpędzi go w ogromne zadłużenie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sprawowana przez Sąd, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) kontrola działalności administracji obejmuje badanie legalności, czyli zgodności z prawem zaskarżonych aktów, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 P.p.s.a. do ich uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi. Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowi art. 134 k.p.a. Przepis ten dotyczy pierwszego etapu postępowania odwoławczego, w którym następuje badanie wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym. Na tym etapie organ odwoławczy jest obowiązany ocenić czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie. Negatywny wynik badania wstępnego skutkuje wydaniem jednego z 2 wymienionych w art. 134 k.p.a. rozstrzygnięć – stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie, po dokonaniu takiej wstępnej kontroli Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] doszło do wniosku, iż odwołanie B. S. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] zostało złożone z uchybieniem terminu. Sąd podziela to stanowisko. Bezspornym jest, że decyzja organu I instancji została doręczona stronie postępowania – tj. T. S. w dniu 18 listopada 2013 r., a zatem termin do złożenia odwołania upływał w dniu 2 grudnia 2013 r., zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., który stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Jak wynika z akt sprawy, skarżący B. S. nie został uznany przez Wójta Gminy [...] za stronę postępowania, tym samym nie została mu doręczona decyzja tego organu. W niniejszej sprawie należy podzielić pogląd wyrażony wielokrotnie w doktrynie i orzecznictwie, że strona, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji ma możliwość złożenia odwołania, zaś termin do jego wniesienia liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Po upływie terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. stronie pominiętej w postępowaniu przysługuje wniosek o jego wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (tak m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2012, s.498 i n., a także wyrok NSA z dnia 27.08.1999, sygn. akt IV SA 1758/97, Lex nr 47876; wyrok NSA z dnia 13.07.1999, sygn. akt IV SA 703/97; wyrok WSA w Warszawie z dnia 24.02.2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1633/11, Lex nr 1137295; wyrok NSA z dnia 24.11.2010 r., sygn. akt II OSK 1762/09, Lex nr 7446776). Skoro więc termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 2 grudnia 2013 r., a skarżący złożyła odwołanie w dniu 20 grudnia 2013 r., termin ten został przekroczony. Prawidłowe było zatem wydanie przez organ odwoławczy postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, w oparciu o art. 134 k.p.a. Należy przy tym nadmienić, że pismo skarżącego z dnia 20 grudnia 2013 r. prawidłowo zostało zakwalifikowane jako odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2013 r., a nie jako wniosek o wznowienie postępowania. Treść tego pisma i intencje jego autora co do zamiaru wniesienia odwołania od ww. decyzji były bowiem jasne i nie budzące wątpliwości. Wznowienie postępowania jest natomiast trybem nadzwyczajnym, a w związku z tym żądania jego przeprowadzenia nie można domniemywać. Na marginesie należy podkreślić, że wydanie zaskarżonego postanowienia nie zamyka skarżącemu drogi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wraz z ewentualnym wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. We wznowionym postępowaniu może bowiem zostać rozstrzygnięta kwestia posiadania przez B. S. przymiotu strony w postepowaniu dotyczącym przyznania T. S. świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Z wszystkich tych względów, uznając, iż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, Sąd w oparciu o art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.