II SA/Rz 692/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji - postanawia - odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 692/12. We wniosku z dnia 13 sierpnia 2013 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie) M. W. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej podziału nieruchomości. Jest to już kolejny wniosek skarżącej w tym samym przedmiocie, bowiem uprzednio zwróciła się z takim samym żądaniem dnia 12 listopada 2012 r. W tym poprzednim wniosku wskazała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z mężem A. W. Ich miesięczny dochód to łącznie kwota 2680 zł z tytułu uzyskiwanych świadczeń rentowych (w tym jej w kwocie 1143 zł oraz jej męża w wysokości 1537 zł). Na posiadany majątek rodziny składają się: dom o powierzchni 64 m.kw oraz działka siedliskowa o powierzchni 0,21 ha. Comiesięczne wydatki rodziny to następujące kwoty: 340 zł – leczenie wnioskodawczyni, 420 zł – leczenie męża wnioskodawczyni, 645 zł – koszt utrzymania domu (opłaty za gaz, energię elektryczną, kanalizację, wywóz nieczystości, telefon), 283,30 zł – opał za okres zimowy (w rozliczeniu za poszczególne miesiące w roku). Skarżąca zwróciła uwagę na bardzo kosztowne leczenie jej i jej męża związane z licznymi schorzeniami, na które cierpią, w tym koszt zakupu lekarstw, rehabilitacji i prywatnych konsultacji lekarskich oraz dojazdu w celu ich zasięgnięcia. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni podała, że miesięczna kwota z tytułu wydatków na żywność to 450 zł. Jednocześnie nadesłała dokumenty, z których wynika, że w lipcu i sierpniu 2012 r. wydała kwotę 1866 zł na pobyt jej i męża w placówkach sanatoryjnych. Skarżąca nie nadesłała natomiast (pomimo wezwania w tym zakresie) wyciągów z posiadanych przez siebie i męża rachunków bankowych za okres od 1.09.2012 r. Mając powyższe dane na uwadze tut. Sąd postanowieniem z dnia 18 lutego 2013 r. odmówił przyznania M. W. prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W motywach Sąd podkreślił, że składająca wniosek nie wykazała, że spełnia przesłanki uwzględnienia takiego wniosku, a zatem, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jak też, że nie może pokryć wydatków stanowiących pełne koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd podkreślił, że skarżąca uchyliła się od wykonania wezwania referendarza sądowego w zakresie przedłożenia wyciągów z posiadanych przez siebie i męża rachunków bankowych. Sąd miał też na uwadze fakt opłacenia przez M. W. złożonej przez nią skargi (wpis w kwocie 100 zł) oraz poniesienia w krótkim okresie czasu (lipiec/sierpień 2012 r.) stosunkowo wysokich kosztów pobytu w sanatoriach. Wyeksponowano również fakt nadwyżki dochodów rodziny nad jej wydatkami. Po rozpoznaniu zażalenia M. W. na wskazane wyżej postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt I OZ 306/13, oddalił je. NSA podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która uniemożliwiałaby poniesienie przez nią jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie NSA, fakt własności domu o pow. 64 m.kw i działki siedliskowej o pow. 0,21 ha, jak również stałe miesięczne dochody skarżącej i jej męża oraz nadwyżka dochodów nad wydatkami nie pozwalają na zaliczenie wyżej wymienionej do osób rzeczywiście ubogich, których środki do życia są ograniczone i uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wskazanym na wstępie wniosku z dnia 13 sierpnia 2013 r. M. W. powtórnie wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Podała, że uzyskiwane przez nią świadczenie rentowe wynosi miesięcznie 1187 zł, zaś świadczenie rentowe jej męża to kwota 1596 zł. Majątek rodziny stanowi dom o pow. 64 m.kw oraz działka siedliskowa o pow. 0,21 ha. Wnioskodawczyni podkreśliła, że z uwagi na liczne schorzenia, na które wraz z mężem cierpią ponoszą znaczne wydatki z tego tytułu (lekarstwa, prywatne konsultacje lekarskie, rehabilitacji, dojazdów w tym celu). Wskazała, że koszty utrzymania domu, wyżywienia, zakupu koniecznej odzieży i środków czystości są bardzo duże w stosunku do ich "skromnych" świadczeń rentowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak już wyżej zaznaczono, postanowieniem z dnia 18 lutego 2013 r. tut. Sąd odmówił przyznania M. W. prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Rozstrzygnięcie to poddane zostało kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w związku z zażaleniem skarżącej, w wyniku której, postanowieniem z dnia 8 maja 2013 r., Sąd drugiej instancji oddalił przedmiotowy środek zaskarżenia. Z kolei w dniu 13 sierpnia 2013 r. M. W. złożyła powtórny wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W zaistniałej sytuacji procesowej, ponowny wniosek skarżącej należy uznać za żądanie zmiany wymienionego wyżej postanowienia tut. Sądu z dnia 18 lutego 2013r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazana regulacja dotyczy zmiany okoliczności faktycznych sprawy, w zakresie uzasadniającym wydanie postanowienia o odmiennej treści niż to, które poprzednio w sprawie zapadło. Chodzi zatem o istotną zmianę, a więc w odniesieniu do takich okoliczności, które mają decydujące znaczenie z punktu widzenia przesłanek podjęcia określonego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie, która dotyczy przyznania prawa pomocy chodzi więc o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialno-bytową strony, a w konsekwencji na jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy należy podnieść, że M. W., składając ponowny wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie tożsamym z wnioskiem uprzednio już w sprawie złożonym, nie wskazała w jakikolwiek sposób na pogorszenie jej sytuacji rodzinnej czy majątkowej. Przeciwnie, w zakresie uzyskiwanych dochodów podała, że obecnie wynoszą one 1187 zł (jej renta) i 1596 zł (renta jej męża). Nastąpił zatem wzrost o odpowiednio 44 zł i 59 zł, który jednak nie ma w niniejszej sprawie znaczenia wobec rosnących w kraju kosztów utrzymania siebie i zajmowanego mieszkania. W pozostałym zakresie skarżąca wyeksponowała jedynie fakt ponoszenia przez nią znacznych wydatków związanych z leczeniem jej i jej męża. Nie podała jednak w tym przedmiocie żadnych nowych danych w porównaniu z sytuacją zdrowotną dotychczas przez nią przedstawioną w toku postępowania. Mając zatem na uwadze, że M. W. nie wskazała na zmianę w przedmiocie okoliczności decydujących o przyznaniu prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie, Sąd odmówił modyfikacji swego poprzedniego postanowienia w tym przedmiocie (tj. z dnia 18 lutego 2013 r.). Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 165 w zw. z art. 245 § 2, § 3 oraz w zw. z art. 246 § 1 pkt 1, pkt 2 P.p.s.a.