II SA/Rz 695/21
WyrokWSA w Rzeszowie2021-07-07
Skład orzekający: SWSA Maciej Kobak, WSA Paweł Zaborniak, AWSA Maria Mikolik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej emeryturę przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a pobieraną emeryturą, bez konieczności zawieszania prawa do emerytury?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku posiadania prawa do emerytury. Sąd podkreślił, że jedyną drogą do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w takiej sytuacji jest zawieszenie prawa do emerytury, a nie wypłata świadczenia w wysokości różnicy. Organy prawidłowo poinformowały stronę o tej możliwości i konieczności wyboru świadczenia.Stan faktyczny
T. B. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wnioskodawczyni pobierała już emeryturę. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wskazując na przepis wyłączający możliwość pobierania obu świadczeń jednocześnie. Strona skarżąca kwestionowała tę interpretację, domagając się przyznania świadczenia w wysokości różnicy między emeryturą a świadczeniem pielęgnacyjnym, bez zawieszania emerytury.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lipca 2021 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - skargę oddala -
II SA/Rz 695/21
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2021r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania T. B., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2020r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką B. B.
Jak wynika z akt sprawy, 29 lipca 2020r. T. B. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką B. B. Do ww. wniosku załączyła orzeczenie z 24 września 2002r. o znacznym stopniu niepełnosprawności córki B. B., wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], oraz decyzję z [...] marca 2020r. o waloryzacji przysługującej jej emerytury.
Decyzją z [...] sierpnia 2020r. nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy [...], odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką B. B. W wyniku odwołania, SKO w [...] uchyliło decyzję organu I instancji a sprawę przekazało do ponownego rozpoznania. Kolegium przyjęło, że warunkiem przyznania świadczenia [pic] pielęgnacyjnego jest zawieszenie prawa do emerytury i doręczenie decyzji w tym zakresie. Nie jest bowiem możliwe jednoczesne pobieranie emerytury i świadczenie pielęgnacyjnego.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z [...] grudnia 2020r. nr [...] ponownie odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dzieckiem – B. B., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W uzasadnieniu, po przytoczeniu treści art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020r., poz. 111 ze zm., dalej: u.ś.r.) wskazano, że w trakcie rodzinnego wywiadu środowiskowego potwierdzono, że wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad swoją córką.
Mając na uwadze treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., organ I instancji pismem z 9 listopada 2020r. poinformował wnioskodawczynię o możliwości wyboru świadczenia: emerytury lub świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazał, że w przypadku zawieszenia przez wnioskodawczynię prawa do emerytury przysługiwałoby jej świadczenie pielęgnacyjne w pełnej wysokości. Pismem z 19 listopada 2020r., T. B. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy otrzymywaną emeryturą, a świadczeniem pielęgnacyjnym, bez zawieszania prawa do emerytury.
Wobec powyższego, z uwagi na fakt otrzymywania emerytury przez wnioskodawczynię, mimo sprawowania przez nią opieki nad niepełnosprawną córką B., organ I instancji uznał, że nie może przyznać świadczenia pielęgnacyjnego.
Od ww. decyzji odwołanie założyła T. B., która wskazywała, że nie przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy pobieraną emeryturą a wysokością świadczenia jest sprzeczne z orzecznictwem sądowoadmnistracyjnym oraz zasadą równego traktowania obywateli.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] opisaną na wstępie decyzją z [...] lutego 2021r. utrzymało mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że odwołująca pobiera emeryturę. Art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, SKO stwierdziło, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać a ma przyznane prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie emerytury. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca została pouczona o możliwości dokonania wyboru świadczenia dla niej korzystniejszego przez organ I instancji pismem z 9 listopada 2020r. Niemniej jednak, w odpowiedzi na ww. pismo strona wskazała, że podtrzymuje wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości przewyższającej kwotę otrzymywanej emerytury, bez zawieszania prawa do emerytury. Ponadto Kolegium pismem z 26 stycznia 2021r. wezwało T. B. do uzupełnienia materiału dowodowego i złożenia ostatecznego oświadczenia w zakresie wyboru świadczenia: pielęgnacyjnego czy emerytalnego. W przypadku oświadczenia o zawieszeniu prawa do emerytury Kolegium wnosiło o przekazanie decyzji zawieszającej prawo. W odpowiedzi na to pismo, T. B. oświadczyła, że nie będzie zawieszała prawa do emerytury.
Zdaniem Kolegium, kierując się orzecznictwem Naczelnego Sądu administracyjnego, organy umożliwiły wnioskodawczyni dokonanie wyboru preferowanego świadczenia i pouczyły o możliwości zawieszenia emerytury, ale strona z takiej możliwości nie skorzystała.
Mając na uwadze art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. organ odwoławczy stwierdził, że przepis ten wprost wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób wymienionych w art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r. w sytuacji, w której osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury.
T. B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na decyzję SKO w [...] z [...] lutego 2021 r., nr [...], wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] grudnia 2020 r. i przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości przewyższającej otrzymaną przez skarżącą emeryturę, tj. w wysokości różnicy pomiędzy otrzymywaną emeryturą, a świadczeniem pielęgnacyjnym.
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 lit. a u.ś.r., poprzez błędną wykładnię, która całkowicie pozbawia stronę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu oznacza, że wskazany przepis pozbawia ją przysługującego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymanej emerytury.
Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), poprzez błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywateli,
- art. 8 k.p.a., poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa.
W uzasadnieniu skarżąca zakwestionowała stanowisko organów, że nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Skarżąca ma w prawdzie ustalone prawo do emerytury, jednak organ zupełnie nie dostrzega możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego do wysokości przyznanej emerytury. Skarżąca przyznała, że literalne brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a. u.ś.r. wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób wymienionych w art. 17 ust. 1 i 1a tej ustawy, w sytuacji, w której osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Jednak zastosowanie dyrektyw wykładni systemowej oraz dyrektyw wykładni funkcjonalnej i celowościowej prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale do wysokości tej emerytury. Skarżąca wskazała, że takie stanowisko zostało w pełni podzielone i wyrażone w wyrokach sądów administracyjnych, w których słusznie wskazuje się na konieczność dokonania wykładni funkcjonalnej i celowościowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Orzecznictwo sądów administracyjnych jednoznacznie stwierdza, że nie ma racjonalnych argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegających na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, który mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 lit. a u.ś.r., w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne
Skarżąca w całym postępowaniu konsekwentnie wnosiła i nadal to stanowisko podtrzymuje, o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy otrzymaną emeryturą a świadczeniem pielęgnacyjnym, bez zawieszania prawa do emerytury, który to wniosek jest zgodny z wyrażoną przez doktrynę i orzecznictwo stanowiskiem, wyrażającym możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego do wysokości przyznanej emerytury. Argumentacja organu i wyrażone kategoryczne stanowisko bez wątpienia uchybia przepisom prawa materialnego w postaci błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r, jak również prowadzi do naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez błędne rozpatrzenie całości [pic] materiału dowodowego, na którym decyzja została oparta.
W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach - sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (art. 145 § 3 P.p.s.a.).
Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy zarówno I, jak i II instancji prawidłowo zastosowały przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. z uwzględnieniem funkcjonalnej wykładni tego przepisu, umożliwiającej rozwiązanie sytuacji kolizji praw do świadczeń: pielęgnacyjnego oraz emerytury w sposób, który zapewniałby gwarancję zasady równości z art. 32 Konstytucji RP.
Wbrew twierdzeniu skarżącej, prawidłowym sposobem na rozwiązanie sytuacji kolizji praw do ww. dwóch świadczeń nie jest wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy pobieraną emerytura a ustawową kwotą świadczenia pielęgnacyjnego, lecz umożliwienie stronie w toku postępowania wyboru pomiędzy pobieraniem ww. dwóch świadczeń i poinformowanie strony o konieczności zawieszenia emerytury w celu skutecznego ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne.
W sprawie nie budziło wątpliwości, że skarżąca spełniała przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wynikające z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r., który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Skarżąca, co ustalono w toku postępowania na podstawie wywiadu środowiskowego, nie podejmuje zatrudnienia w związku ze sprawowaną opieką nad córką, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Fakt sprawowania opieki nad córką, jak również brak podejmowania zatrudnienia nie był kwestionowany.
Kwestię sporną stanowiły natomiast konsekwencje wynikające z przysługiwania skarżącej emerytury i równoczesnego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.
Po początkowo błędnym stanowisku organu I instancji, wyrażonym w decyzji z [...] sierpnia 2020r., organy ostatecznie prawidłowo przyjęły, że skarżąca ma możliwość wyboru pomiędzy przysługującymi mu świadczeniami. Kolizję tych uprawnień można wyeliminować, poprzez złożenie wniosku o zwieszenie emerytury.
Skarżąca zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze do sądu administracyjnego podnosiła, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że w sytuacji pobierania emerytury prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie ulega wyłączeniu w całości, lecz do wysokości pobieranej emerytury.
Opisany przez skarżącą pogląd występuje w orzecznictwie, lecz Sąd go nie podziela. Należy wskazać stronie, która jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, że w szeregu orzeczeń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stanął na stanowisku, że drogą do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji pobierania emerytury jest zawieszenie tego ostatniego uprawnienia (tak: prawomocne wyroki WSA w Rzeszowie: z 26 kwietnia 2021r., II SA/Rz 36/21; z 6 października 2020r., II SA/Rz 649/20, z 29 września 2020r., II SA/Rz 556/20; z 22 września 2020r., II SA/Rz 597/20; z 8 września 2020r. II SA/Rz 447/20; z 20 lutego 2020r., II SA/Rz 1265/19, http://orzeczenia.nsa,gov.pl).
W orzeczeniach tych wskazano, że tut. Sąd nie podziela stanowiska wyrażonego w skardze oraz w niektórych orzeczeniach sądów administracyjnych, polegającego na odmowie zastosowania art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w celu jednoczesnej wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością emerytury netto (pomniejszonej o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne), a ustawową wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. Przyjęcie tego stanowiska, nie tylko naruszałoby treść powołanej wyżej regulacji prawnej czy przepisu określającego na "sztywno" wysokość świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 3 u.ś.r.), ale w dalszej perspektywie skutkowałoby negatywnymi konsekwencjami dla samego opiekuna. Może to bowiem powodować poważne wątpliwości, co do zachowania zasady równości, ale przede wszystkim trudności w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia, np. w sytuacji otrzymania tzw. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe, nie wspominając już o ewentualności waloryzacji wysokości emerytury i w konsekwencji konieczności dokonywania kolejnych modyfikacji decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe stanowisko zaprezentowano w wyrokach: WSA w Poznaniu z 30 stycznia 2020 r., sygn. II SA/Po 808/19, z 23 stycznia 2020r., o sygn. IV SA/Po 824/19 oraz z 16 stycznia 2020 r. o sygn. IV SA/Po 982/19, dostępne w LEX oraz CBOSA. Wyrażone tam poglądy jako spójnie logicznie i znajdujące odzwierciedlenie w obowiązujących przepisach Konstytucji RP i ustaw, Sąd w całości akceptuje i uznaje za własne.
W przytoczonych orzeczeniach zasadnie dostrzega się, że osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne i osoby pobierające emeryturę podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, z tym, że osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne wtedy, gdy nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia z innego tytułu (art. 66 ust. 1 pkt 16 i 28 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1373, dalej "u.ś.o.z."). Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne dla osób pobierających emeryturę jest kwota emerytury (art. 81 ust. 8 pkt 2 u.ś.o.z.), a dla osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne - kwota odpowiadająca wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 81 ust. 8 pkt 9b u.ś.o.z.).
W sytuacji, gdy dana osoba będzie otrzymywała emeryturę i część świadczenia pielęgnacyjnego podstawa wymiaru jej składek na ubezpieczenie zdrowotne będzie inna niż osób pobierających tylko świadczenie pielęgnacyjne. Pobierana emerytura stanowić bowiem będzie inny tytuł ubezpieczenia w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 28 u.ś.o.z. i tylko ona (w kwocie oczywiście niższej niż świadczenie) byłaby podstawą wymiaru składek. W przypadku składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe opłacanych za osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne przez okres wskazany w art. 6 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 300), pojawi się problem ustalenia podstawy wymiaru tych składek. W przypadku uznania, że podstawą odpowiadającą wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego na podstawie przepisów u.ś.r. nie jest kwota określona w art. 17 ust. 3 u.ś.r., a kwota stanowiąca faktyczną wypłatę różnicy między wysokością świadczenia z tego przepisu a emeryturą netto, to sytuacja osób pobierających pełne świadczenie pielęgnacyjne będzie zasadniczo inna niż tych, które pobierają to świadczenie w wysokości uzupełniającej wysokość emerytury do kwoty świadczenia określonej w ustawie, jak chce tego skarżąca strona. Nie można nie zgodzić się z opinią, że pomimo, iż z pozoru te kwestie zdają się mieć charakter techniczny czy rachunkowy, to będą rodzić daleko idące trudności w organizacji wypłaty "wyrównujących" świadczeń pielęgnacyjnych oraz emerytury, nie tylko dla organów ale także dla samego opiekuna. Przyjęcie takiego rozwiązania problemu opiekunów emerytów skutkuje wprowadzeniem do porządku prawnego nowego świadczenia, a mianowicie wyrównawczego świadczenia pielęgnacyjnego (por. S. Nitecki, Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w części stanowiącej różnicę pomiędzy uzyskiwaną emeryturą a kwotą tego świadczenia. Glosa krytyczna do wyroku Naczelnego Sąd Administracyjnego z 8 stycznia 2020 r. I OSK 2392/19, Samorząd Terytorialny 2020 r., nr 7-8, s. 180 i nast.).
Należy również odnotować stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, zajęte w wyroku z 26 czerwca 2019 r., o sygn. SK 2/17, w którym orzeczono w części I, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Choć orzeczenie to nie odnosi się bezpośrednio do sytuacji osób, które pobierają emeryturę to należy zauważyć, że Trybunał we wskazanym orzeczeniu zasygnalizował, że w systemie świadczeń rodzinnych brak jest rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby rozwiązać sytuację kolizji uprawnień do świadczeń, np. poprzez obniżenie wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty.
Mając na względzie powyższe Sąd podziela stanowisko WSA w Poznaniu z 30 stycznia 2020 r., sygn. II SA/Po 808/19, z 23 stycznia 2020 r., sygn. IV SA/Po 824/19, z 16 stycznia 2020 r. sygn. IV SA/Po 982/19, WSA w Rzeszowie z 20 lutego 2020 r., sygn. II SA/Rz 1265/19; z 8 września 2020r., sygn. II SA/Rz 447/20 oraz wyrażone w wyrokach NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. I OSK 254/20 i z 27 maja 2020 r., sygn. akt 2375/19, dostępne w LEX oraz CBOSA, oparte na tezie, że zawieszenie prawa do emerytury lub renty na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 53; zwana dalej ustawa o FUS.), wyłącza negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w postaci prawa do emerytury. Innymi słowy, wnioskodawca ma prawo dokonać wyboru pomiędzy świadczeniami z sytemu zabezpieczenia społecznego pozostającymi w kolizji, analogicznie do rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę w art. 27 ust. 5 u.ś.r. Dlatego organ realizując treść art. 79a k.p.a. winien przed wydaniem decyzji w sprawie wskazać stronie przesłanki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego zależne od niej, w postaci decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że organy I oraz II instancji prawidłowo zastosowały treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. przyjmując, że stronie służy prawo wyboru pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a emeryturą, którą może zawiesić na wniosek w celu otrzymania preferowanego świadczenia. Organy uczyniły również zadość treści art. 79a k.p.a. Organ I instancji w piśmie z 9 listopada 2020r. wezwał skarżącą do oświadczenia, czy podtrzymuje wniosek o uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego. Poinformował skarżącą, że w celu otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego powinna organowi przedstawić decyzję o zwieszeniu emerytury. Należy zwrócić uwagę, że wezwanie dotyczące wyboru kolizyjnych świadczeń skierowało do skarżącej również SKO w [...] na etapie postępowania odwoławczego. Takie działanie zasługuje na aprobatę w świetle wymogów z art. 79a k.p.a. Skarżąca miała wiec możliwość wyboru pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a emeryturą. Została również dwukrotnie poinformowana przez organ I oraz II instancji, że w celu otrzymania wnioskowanego świadczenia powinna przedstawić decyzję o zawieszeniu emerytury. Strona w odpowiedzi na wezwanie organu dwukrotnie oświadczyła, że nie chce zawieszać emerytury a domaga się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy emeryturą a świadczeniem pielęgnacyjnym. Z przyczyn wyczerpująco przedstawionych powyżej takie stanowisko jest błędne i nie mogło doprowadzić do pożądanego przez stronę rezultatu w postaci przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Wobec braku przedstawienia decyzji o zawieszeniu emerytury, mimo dwukrotnych wezwań organów w tym przedmiocie, Burmistrz a następnie SKO w [...] zasadnie wydali decyzje w przedmiocie odmowy przyznana świadczenia pielęgnacyjnego.
Z przedstawionych wyżej względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło