II SA/Rz 697/19

WyrokWSA w Rzeszowie2019-10-02

Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Piotr Godlewski, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku rozwodu rodziców i zamieszkiwania dziecka z matką w Polsce, a ojca w Wielkiej Brytanii, należy stosować przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego w Polsce, jeśli ojciec nie uczestniczy w wychowywaniu dziecka?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego nie mają zastosowania, jeśli ojciec dziecka, mimo zamieszkiwania w Wielkiej Brytanii, nie uczestniczy w jego wychowaniu i nie jest traktowany jako członek rodziny w rozumieniu polskich przepisów. W takiej sytuacji matka, jako osoba samotnie wychowująca dziecko, może samodzielnie ubiegać się o świadczenia rodzinne w Polsce, jeśli spełnia kryterium dochodowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków dla M.K. na syna O.K. w okresie od grudnia 2011 r. do czerwca 2012 r. Organy administracji uznały, że należy zastosować przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ponieważ ojciec dziecka przebywał i pracował w Wielkiej Brytanii, gdzie pobierał świadczenia rodzinne. M.K. wniosła skargę, argumentując, że ojciec dziecka nie uczestniczył w jego wychowaniu i nie utrzymywali kontaktu, a ona wróciła z synem do Polski w 2008 r. i samodzielnie się nim opiekowała.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, poprzedzającą ją decyzję Wojewody oraz decyzję Burmistrza Gminy i Miasta, a także umorzył postępowanie administracyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] oraz decyzję Burmistrza Gminy i Miasta z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]; II. umarza postępowanie administracyjne w sprawie. II SA/Rz 697/19 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi M.K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] dotycząca prawa do zasiłku rodzinnego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w wyniku rozpatrzenia wniosku M.K. z [...] grudnia 2011 r., Burmistrz Gminy i Miasta [...] decyzją nr [...] z [...] grudnia 2011 r. przyznał jej na syna O.K. zasiłek rodzinny i dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego (na okres od 1 grudnia 2011 r. do 31 października 2012 r. w wysokości odpowiednio 91 i 80 zł) oraz dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (jednorazowo w wysokości 100 zł w miesiącu wrześniu 2012 r.). W związku z podjęciem przez wnioskodawczynię zatrudnienia i uzyskaniem dochodu przekraczającego kryterium dochodowe uprawniającego do tych świadczeń, Burmistrz decyzją z [...] lipca 2012 r. nr [...] uchylił swoją decyzję z [...] grudnia 2011 r. w części dotyczącej przyznania na dziecko O.K. zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na okres od 1 lipca do 31 października 2012 r. oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego we wrześniu 2012 r. W związku z informacją Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w [....] z [...] listopada 2017 r. pełniącego funkcję instytucji właściwej w związku z udziałem Polski w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Szwajcarii (art. 21 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 oraz art. 11 ustawy z dnia 17 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, Dz. U. z 2017 r., poz. 1851), iż M.K. (ojciec dziecka) podlega ustawodawstwu Wielkiej Brytanii w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie od 1 czerwca 2010 r., Burmistrz - po wszczęciu postępowania administracyjnego (zawiadomienie z 29 grudnia 2017 r.) – decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...] uchylił swoją decyzję z [...] grudnia 2011 r. w części dotyczącej przyznania na dziecko O.K. zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na okres od 1 grudnia 2011 r. do 30 czerwca 2012 r. W następstwie powyższego Wojewoda [....] decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...] przyznał M.K. na dziecko O.K. prawo do zasiłku rodzinnego w wysokości 91 zł miesięcznie wraz z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w wysokości 80 zł miesięcznie w okresie od 1 kwietnia do 30 czerwca 2012 r. (pkt I) oraz odmówił tych świadczeń w okresie od 1 grudnia 2011 r. do 31 marca 2012 r. (pkt II). Od tej decyzji odwołanie w zakresie pkt II złożyła M.K. wskazując, iż jest ona wadliwa ze względu na nieprawidłowo zebrany materiał dowodowy. Wskazała, że nie była świadoma składając wniosek, że ojciec dziecka pobiera świadczenie w Wielkiej Brytanii. W grudniu 2008 r. wraz z synem wróciła do Polski. Nie rozumie dlaczego świadczenia zostały przyznane ojcu dziecka, podczas gdy nie opiekował się on synem. SKO wskazaną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2019 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; dalej: K.p.a.) oraz art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2220; dalej: u.ś.r.) - utrzymało w mocy decyzję Wojewody. W uzasadnieniu wyjaśniło, że odwołująca się wraz z dzieckiem zamieszkuje na terenie Polski, natomiast ojciec dziecka od 20 czerwca 2010 r. zamieszkuje i pracuje w Wielkiej Brytanii. W okresie od 1 kwietnia 2009 r. do 9 marca 2012 r. M.K. była zatrudniona na terenie Polski, w okresie od 9 marca 2012 r. do 14 maja 2012 r. uprawniona była do zasiłku dla bezrobotnych, a od 15 maja 2012 r. jest zatrudniona w Polsce. Wyrokiem z dnia [...] maja 2008 r. Sąd Okręgowy w [...] orzekł rozwód pomiędzy M.K. a M.K. M.K. jest zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz małoletniego syna Oskara w wysokości 450 zł miesięcznie. Z materiału dowodowego wynika, że dochód na osobę w rodzinie w wyniósł odpowiednio: w okresie 1 grudnia 2011 – 30 kwietnia 2012 - 247 zł, w okresie 1 – 31 maja 2012 - 577,94 zł oraz w okresie 1 – 30 czerwca 2012 - 247,50 zł. Z uzyskanych przez organ informacji wynika, że świadczenia w Wielkiej Brytanii przyznane zostały w pełnej wysokości i wyniosły 89,95 GBP miesięcznie (470,96 zł). Ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych na terenie Polski następuje w oparciu o przepisy u.ś.r. Zgodnie z jej art. 5 ust. 1 i 2, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583 zł. W przypadku, gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1 lub 2, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a (art. 5 ust 3 u.ś.r.) Z art. 68 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. wynika, że w okresie od 1 grudnia 2011 r. do 31 marca 2012 r. należy zawiesić uprawnienie do zasiłku rodzinnego w Polsce, co należy rozumieć jako pomniejszenie kwoty świadczenia wypłacanego w Polsce o kwotę świadczenia wypłacanego za granicą. Organ I instancji dokonał prawidłowego porównania i rozliczenia świadczeń. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze na decyzję SKO M.K. wyjaśniła, że składając wniosek o przyznanie prawa do świadczeń rodzinnych nie wiedziała, że ojciec dziecka pobiera świadczenia w Wielkiej Brytanii, gdyż nie utrzymywali kontaktu. Była świadoma, że w 2008 r. był składany wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych w Wielkiej Brytanii, ponieważ mieszkała tam razem z byłym mężem, jednak w grudniu 2008 r. wróciła razem z synem do Polski. Fakt, że wysokość świadczeń rodzinnych przysługujących za granicą przekraczała wysokość świadczeń rodzinnych przysługujących w Polsce nie powinien być decydujący. Sytuacja, w jakiej się znalazła jest dla niej niezrozumiała, w szczególności fakt, dlaczego zostało przyznane prawo do świadczeń rodzinnych ojcu dziecka, skoro się nim nie opiekował, ani z nim nie mieszkał. Pobrane przez niego świadczenia nie były także wykorzystywane na pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem dziecka, chociaż wysokość tych świadczeń zapewne w całości pokrywała kwotę zasądzonych alimentów. Ponadto okres przez jaki pobierała świadczenia rodzinne na syna jest nieporównywalny do okresu przez jaki pobierał świadczenia ojciec dziecka. Uważa, że decyzja została wydana niezgodnie z zasadami etyki i współżycia społecznego. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie nowej decyzji przyznającej jej zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem na okres od 1 grudnia 2011 r. do 31 marca 2012 r. Na dowód swojej niewiedzy o fakcie pobierania zasiłków przez ojca dziecka w Wielkiej Brytanii dołączyła wydruk rozmów z nim na temat pobieranych zasiłków. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach). Rozpoznając sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przez orzekające w niej organy administracji przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Jako punkt wyjścia należy wskazać uregulowania art. 23a u.ś.r., zgodnie z którego ust. 2, w przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1 /tj. w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego/, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (organem właściwym – w myśl art. 3 pkt 11 u.ś.r. – jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne). W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - art. 23a ust. 3 u.ś.r. Wg ust. 5 tego artykułu, w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Stosownie natomiast do ust. 6, w przypadku o którym mowa w ust. 5, wojewoda wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wg art. 3 pkt 15a u.ś.r., ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1). Wskazane akty normatywne poprzez ustalenie zasad pierwszeństwa ustawodawstwa właściwego przy ich przyznawaniu i zawieszania już ustalonych świadczeń zawierają regulacje przeciwdziałające tzw. kumulacji, czyli pobieraniu świadczeń rodzinnych na tego samego członka rodziny w tym samym czasie w różnych krajach. Zgodnie z rozporządzeniem nr 883/2004, określenie "świadczenie rodzinne" oznacza wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, które mają odpowiadać wydatkom rodziny, z wyłączeniem zaliczek z tytułu świadczeń alimentacyjnych oraz specjalnych świadczeń porodowych i świadczeń adopcyjnych wspomnianych w załączniku I (art. 1 z). Wg art. 68 ust. 2 tego rozporządzenia, w przypadku zbiegu uprawnień, świadczenia rodzinne ustalane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mającym pierwszeństwo na podstawie przepisów ust. 1 (w pierwszej kolejności prawa udzielane z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane na podstawie miejsca zamieszkania). W myśl natomiast art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 987/2009, wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych kierowany jest do instytucji właściwej. Do celów stosowania art. 67 i 68 rozporządzenia podstawowego (tj. nr 883/2004) uwzględnia się - w szczególności w odniesieniu do prawa danej osoby do ubiegania się o takie świadczenia - sytuację całej rodziny, tak jak gdyby wszystkie osoby zainteresowane podlegały ustawodawstwu zainteresowanego państwa członkowskiego i miały miejsca zamieszkania w tym państwie. Dla powyższych ustaleń zasadnicze znaczenie ma regulacja art. 1 i) rozporządzenia nr 883/2004, definiująca określenie "członka rodziny", oznaczające każdą osobę określoną lub uznaną za członka rodziny lub określoną jako członek gospodarstwa domowego przez ustawodawstwo, na mocy którego przyznawane są świadczenia. W okolicznościach sprawy kluczowe w tym względzie pozostaje uregulowanie art. 3 pkt 16 u.ś.r., zgodnie z którym ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela prezentowany w orzecznictwie sądowym pogląd (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2012 r. I OSK 1709/11 - LEX nr 1136646), że z treści art. 3 pkt 16 u.ś.r. nie można wyprowadzić sztywnej reguły, która określałaby w konkretnej sytuacji życiowej, które osoby należy zaliczyć do rodziny. Należy bowiem zauważyć, w definicji pojęcia "rodziny" - w odniesieniu do wymienionych tam jej członków - użyty został zwrot "odpowiednio". Skoro ustawodawca się nim posłużył, należy uznać, że świadomie przypisał mu pewne znaczenie w procesie odkodowywania zawartej w tym przepisie normy prawnej. Zwrot ten powinien być zatem uwzględniony przy wykładni pojęcia "rodziny", którą w rozumieniu tego przepisu są nie tyle "rodzice dzieci", co rodzice wspólnie wychowujący dzieci, nawet jeżeli jest to związane z czasową nieobecnością jednego z nich w kraju. Z uwagi na treść art. 23a u.ś.r. taka wykładnia art. 3 pkt 16 uzasadniona jest także włączeniem w proces interpretacji argumentów systemowych wynikających z ich zestawienia z art. 3 pkt 17a u.ś.r., definiującym osobę samotnie wychowującą dziecko jako pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. W kontekście powyższego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał w ocenie Sądu podstaw do uznania, że poza granicami RP - w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji - przebywał członek rodziny M.K. jako osoby uprawnionej w Polsce do świadczeń rodzinnych. Wydanym bowiem [...] kwietnia 2008 r. wyrokiem o sygn. [...] (prawomocnym od 20 maja 2008 r.) Sąd Okręgowy w [...] rozwiązał przez rozwód małżeństwo M.K. i M.K., powierzając jednocześnie M.K. wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem O.K., zawieszając tę władzę M.K. i utrzymując względem niego alimenty w kwocie 350 zł miesięcznie tytułem ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania syna zasądzone wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 2005 r. [...] (alimenty te zostały kolejno podwyższone wyrokiem SR w [...] z [...] sierpnia 2009 r. [...] do kwoty 450 zł miesięcznie). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżąca zarówno w dacie składania wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych, wydania decyzji o ich przyznaniu jak i pobierania tych świadczeń zamieszkiwała z synem w Polsce, do której wróciła wraz z synem w grudniu 2008 r. z Wielkiej Brytanii, gdzie uprzednio zamieszkiwała z mężem. M.K. w tym czasie zamieszkiwał i pracował w Wielkiej Brytanii. Stan taki utrzymywał się w toku prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, w toku którego w żaden sposób nie potwierdzono, by skarżącą i jej byłego męża łączyły jakiekolwiek relacje oraz by uczestniczył on we wspólnym wychowywaniu dziecka. W konsekwencji, skarżąca w rozumieniu u.ś.r. spełniała kryterium do uznania jej za osobę samotnie wychowującą dziecko, co pozwalało na samodzielne i skuteczne (wobec spełnienia kryterium dochodowego) ubieganie się o świadczenia rodzinne w Polsce, jako kraju stałego zamieszkania jej i syna. Nieuzasadnione uznanie za członka jej rodziny byłego męża M.K. doprowadziło organy do nieuprawnionych wniosków, że w sprawie zachodzi koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego. Daje temu wprost wyraz wyrok NSA w wyroku z 21 czerwca 2016 r. I OSK 2361/14 (LEX nr 2106449), zgodnie z którym "uwzględniając treść przepisu art. 3 pkt 17 lit. a u.ś.r., do rodziny nie sposób zaliczyć rodzica, który nie jest w związku małżeńskim, ani nie pozostaje w separacji orzeczonej przez sąd i nie wychowuje z drugim z rodziców dziecka. Rodzic samotnie wychowujący dziecko spełnia bowiem przesłanki do uznania go za osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu art. 3 pkt 17 lit. a u.ś.r., co winno oznaczać wyłączenie drugiego z rodziców, który nie uczestniczy w wychowywaniu wspólnego dziecka z pojęcia rodziny. Zastosowanie wykładni systemowej przepisu art. 3 pkt 16 u.ś.r., zapobiega niezasadnemu traktowaniu niebędącego w związku małżeńskim lub będącego w separacji rodzica, który nie uczestniczy w wychowywaniu dziecka, jako członka rodziny w rozumieniu ww. przepisu". W pełni koreluje to z zapisem art. 4 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., zgodnie z którym prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje m.in. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka. W sprzeczności z tą wykładnią nie pozostaje treść art. 1 (i) ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r., zgodnie z którym "Jeżeli ustawodawstwo Państwa Członkowskiego, które ma zastosowanie zgodnie z akapitem pierwszym, nie dokonuje rozróżnienia pomiędzy członkami rodziny a innymi osobami, do których się ono stosuje, to za członków rodziny uważa się małżonków, nieletnie dzieci i dzieci pozostające na utrzymaniu, które osiągnęły pełnoletniość"; z przepisu tego nie wynika, że biologiczny ojciec dziecka powinien być traktowany jako członek jego rodziny. Ponadto zarówno ten jak i pozostałe przepisy art. 1 (i) wskazują w tym zakresie na prymat ustawodawstwa danego państwa członkowskiego. Zupełnie odrębną kwestią, która w żaden sposób nie wiąże się z niniejszą sprawą i nie wpływa na jej rozpoznanie pozostaje ewentualne nieuprawnione pobranie przez M.K. – bez wiedzy skarżącej - świadczeń rodzinnych na syna w Wielkiej Brytanii. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję SKO z [...] kwietnia 2019 r., poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z [..] marca 2019 r. oraz wydaną w granicach sprawy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta [...] z [...] stycznia 2018 r. (pkt I sentencji wyroku). Stwierdzając przy tym obiektywny brak przesłanek do dalszego prowadzenia postępowania, Sąd umorzył jednocześnie – stosownie do art. 145 § 3 P.p.s.a. – postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie (pkt II sentencji wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło