II SA/Rz 702/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty stalowej - postanawia - odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy. Referendarz sądowy Agata Kosowska-Dudzik Wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty stalowej K. P. wniosła o zwolnienie jej z tej opłaty wskazując, że jest ją w stanie uiścić tylko w 1/5 części (100 zł). Podniosła, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z mężem. Utrzymują się z pobieranych emerytur w kwotach: 1466,35 zł oraz 1313,94 zł. Jako comiesięczne wydatki strona podała 460 zł (utrzymanie mieszkania) oraz 477 zł (koszty leczenia). W rubryce formularza wniosku oznaczonej: "Majątek" skarżąca wskazała na fakt posiadania oszczędności pieniężnych w kwocie 24 300 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada ponoszenia przez jego strony wszelkich kosztów tego postępowania związanych z ich udziałem w sprawie – art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Wyjątkowo jedynie ustawodawca dopuszcza, by koszty prowadzonego w danej sprawie postępowania ponosił Skarb Państwa, przewidując instytucję prawa pomocy – art. 243 i nast. P.p.s.a. Strona może z niej skorzystać bądź w zakresie całkowitym bądź częściowym (art. 245 § 1 P.p.s.a.). Z uwagi na fakt, że skarżąca domaga się tylko zwolnienia jej od obowiązku uiszczenia wpisu od złożonej przez nią skargi, jej żądanie należy zakwalifikować do częściowego prawa pomocy, o którym mowa w art. 245 § 3 P.p.s.a. Przyznanie go w tym ostatnim zakresie możliwe jest w razie wykazania przez wnioskującego o nie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, na co wskazuje treść art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Biorąc więc pod uwagę wyjątkowy charakter przedmiotowego wsparcia strony ze środków publicznych oraz pozostający z nim w związku i spoczywający na niej ciężar dowodowy w aspekcie przesłanek udzielenia pomocy należy wskazać, że to składający wniosek winien przedstawić w nim okoliczności, które uzasadniają uwzględnienie jego żądania. W kontekście powyższego, żądanie K. P. nie wskazuje na konieczność odstąpienia w jej przypadku od zasady uczestnictwa przez stronę w kosztach postępowania sądowego. Wynika to już choćby z porównania pozostającego do dyspozycji skarżącej i jej męża comiesięcznego dochodu w wysokości ok. 2700 zł ze wskazanymi we wniosku wydatkami na utrzymanie mieszkania oraz leczenie (937 zł). Z różnicy wynoszącej ok. 1800 zł skarżąca jest z pewnością w stanie pokryć wydatki związane z utrzymaniem własnym i męża (tj. na wyżywienie i środki czystości), jak też te odpowiadające wysokości wpisu od skargi (500 zł). Należy zwrócić uwagę, że koszty sądowe powinny być traktowane na równi z innymi podstawowymi wydatkami strony. Dla rozstrzygnięcia w przedmiocie niniejszego wniosku istotne znaczenie ma ponadto fakt zgromadzenia przez skarżącą oszczędności pieniężnych w kwocie 24 300 zł. Okoliczność ta nie pozwala na przychylenie się do żądania składającej wniosek nawet w minimalnej części, skoro posiadane przez nią zasoby pieniężne są wielokrotnie wyższe od opłaty sądowej, od której zwolnienia wyżej wymieniona się domaga. Uwzględniwszy więc, że sytuacja finansowa skarżącej pozwala jej na swobodne wydatkowanie tytułem kosztów sądowych w niniejszej sprawie kwoty 500 zł odmówiono przyznania jej zwolnienia w powyższym zakresie. Rozstrzygnięcie przeciwne (tj. przyznające skarżącej żądane zwolnienie) prowadziłoby bowiem do nieuzasadnionego przysporzenia w majątku wyżej wymienionej (co nastąpiłoby przez brak konieczności partycypowania w kosztach sądowych). Stałoby to więc w sprzeczności z celem instytucji prawa pomocy jako tej przeznaczonej dla wsparcia osób o trudnej sytuacji finansowej tj. takiej, która nie pozwala na pokrycie kosztów danego postępowania bez konsekwencji w postaci uszczerbku w tzw. koniecznym utrzymaniu. Jak już wyżej zaznaczono, uiszczenie przez skarżącą kwoty 500 zł z tytułu wpisu od złożonej przez nią skargi nie jest w żadnym wypadku w stanie zagrozić potrzebom egzystencjalnym strony i jej rodziny. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.