II SA/Rz 707/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 25 października 2010 r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia -skargę oddala- Przedmiotem skargi T. G. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] o odmowie wydania T. G. zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu rozbudowy budynku garażowego z przeznaczeniem na lokal usługowy na działce nr ewidencyjny 1845 obręb 1 przy ulicy K. w S. W podstawie prawnej postanowienia organ wskazał przepis art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że T. G. wnioskiem z dnia 28 grudnia 2009 r. zwrócił się do Urzędu Miasta [...] o wydanie zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu rozbudowy i częściowej zmiany sposobu użytkowania budynku garażowego z przeznaczeniem na lokal usługowy na działce nr 1845 przy ul. K. w S. z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla R. w S. Do wniosku T. G. załączył kopię mapy ewidencyjnej z naniesioną lokalizacją zamierzonego sposobu rozbudowy i rysunek przedstawiający stan dotychczasowy na działce oraz wersję z planowaną zmianą. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., powołanym na wstępie, Prezydent Miasta [...] odmówił T. G. wydania zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu rozbudowy budynku garażowego z przeznaczeniem na lokal usługowy na działce nr ewid. 1845 obręb 1 przy ul. K. w S. Wyjaśniając w uzasadnieniu treść art. 217 § 2 i art. 218 k.p.a. oraz odnosząc się do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdził, że nie może rozstrzygać w drodze zaświadczenia o zgodności zamierzonej inwestycji z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż kwestia ta na gruncie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, przynależy do kompetencji organu architektoniczno-budowlanego. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ wskazał wyrok NSA z dnia 20 lutego 20087 r. , sygn. akt II OSK 42/07. Wyjaśnił, że w zakresie zgodności z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego zamierzonej zmiany sposobu użytkowania części garażu z przeznaczeniem na lokal usługowy, stosownie do art. 71 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, zostało wydane zaświadczenie nr [...]. W zażaleniu na to postanowienie T. G. wniósł o jego uchylenie i zobowiązanie Prezydenta do "zaniechania bezczynności i niezwłocznego wydania oczekiwanego zaświadczenia" zgodnie z wnioskiem z dnia 28 grudnia 2009 r., lub wykładni interpretacyjnej wg. pisma z dnia 2 lutego 2010 r. Według twierdzeń zawartych w zażaleniu wykazanie przez właściciela nieruchomości interesu prawnego zawsze stanowi podstawę do otrzymania przedmiotowego zaświadczenia w drodze art. 217 § 2 oraz art. 218 k.p.a., zaś Prezydent - ustanawiający MPZP w świetle art. 218 § 1 k.p.a. jest organem właściwym do wydania takiego dokumentu. Nietrafne jest więc odsyłanie sprawy do Starosty, tym bardziej, że przepisy prawa nie wzbraniają wykorzystania takiego zaświadczenia w późniejszym postępowaniu o uzyskanie pozwolenia na rozbudowę. Po rozpatrzeniu zażalenia T. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia wydanego w dniu [...] maja 2010 r. podano, że postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. zostało doręczone T. G. (potwierdzenie osobistego odbioru), z pouczeniem o przysługującym zażaleniu, w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia. W dniu 18 stycznia 2010 r. wpłynęło do organu I instancji pismo T. G. zatytułowane "petycja – odwołanie" zawierające prośbę o anulowanie wydanego zaświadczenia, jak i w/w postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia, a także oświadczenie o nieskorzystaniu ze środków odwoławczych mimo "namowy" Naczelnika Wydziału. Stwierdził w nim również, że wybrał krótszą drogę do merytorycznego załatwienia sprawy, to jest tryb skargowy, nie korzystając ze ścieżki weryfikującej interpretację Pani Naczelnik Wydziału co do zgodności MPZP "odwołując się do SKO, a w ostateczności do Sądu". T. G. złożył zażalenie osobiście w dniu 20 kwietnia 2010 r. Nie korzystając ze środków prawnych, służących weryfikacji postanowienia w postępowaniu odwoławczym, bez względu na motywy, którymi się kierował, ponosi niekorzystne skutki prawne tego zaniechania w postaci przekroczenia terminu do wniesienia zażalenia. Merytoryczne zaś rozpoznanie zażalenia wniesionego po terminie stanowiłoby rażące naruszenie prawa. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie T. G. wniósł o uchylenie postanowienia z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], podtrzymując w całości argumentację zawartą w zażaleniu z dnia 20 kwietnia 2010 r. Uzupełniająco dodał, że SKO w skarżonym postanowieniu w całości pomija meritum sprawy i z niezwykłym pietyzmem eksponuje jego tekst z "petycji – odwołania z dnia 14.01.2010 r. Natomiast nie zauważyło, że w piśmie z dnia 2 lutego 2010 r. poinformował Prezydenta , iż w związku z jego niekorzystnym stanowiskiem, zgodnie z k.p.a. zamierza skorzystać ze środka odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 134, poz. 1269 ze zm.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych (tu postanowienie). Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega prawidłowość przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Przy czym należy zauważyć, iż na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zgoda oficjalności. Zgodnie z jej treścią Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, jeżeli m.in. stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub nie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ n wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w omówionym zakresie, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa skutkujących koniecznością usunięcia tego postanowienia z obrotu prawnego, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 powyższej ustawy, skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem osądu jest postanowienie o charakterze procesowym, tj. postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, wydane na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. Z wymienionego ostatnio art. 144 k.p.a. wynika, że do rozpatrzenia zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Zgodnie zaś z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przepis ten ma charakter ius cogens, co oznacza, że jest przepisem bezwzględnie obowiązującym, w konsekwencji więc, wydanie postanowienia na jego podstawie nie zależy od uznania organu. W przypadku wniesienia odwołania po terminie przewidzianym przepisami prawa, organ odwoławczy obowiązany jest stwierdzić, że zostało ono wniesione z jego uchybieniem, bez względu na wielkość, a także przyczynę tego uchybienia. Uchybienie terminu ma bowiem charakter obiektywny (nie ocenny). Wprawdzie art. 58 k.p.a. przewiduje możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ale jest to uwarunkowane prośbą zainteresowanego, który jest obowiązany uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Trzeba też przypomnieć, że zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie (art. 141 § 2 k.p.a.). Materiał aktowy rozpoznawanej sprawy wykazuje, że postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu rozbudowy budynku garażowego na działce nr 1845 obr. 1, przy ul. K. w S. zostało doręczone skarżącemu w dacie jego wydania, o czym świadczy własnoręczna adnotacja skarżącego na tym postanowieniu o treści: "Potwierdzam odbiór" i jego czytelny podpis (z imienia i nazwiska). Nie budzi żadnych wątpliwości prawidłowość zawartego w tym postanowieniu pouczenia o sposobie i terminie wniesienia zażalenia. Termin ten (siedmiodniowy) upłynął z dniem 18 stycznia 2010 r. Nie jest też kwestionowane, że zażalenie zostało złożone przez skarżącego w organie I instancji osobiście w dniu 20 kwietnia 2010 r. Stąd też stanowisko organu odwoławczego, który stwierdził uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia zażalenia jest prawidłowe i zasługuje na akceptację. Wydanie postanowienia w myśl art. 134 k.p.a. winno być poprzedzone dokładnym i nie budzącym wątpliwości wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego, czy żalący się przekroczył termin określony w art. 141 § 2 k.p.a. Dlatego też słusznie, wbrew zarzutom skargi, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy odniósł się w swych rozważaniach do złożonego przez skarżącego pisma zatytułowanego "petycja – odwołanie", dokonując następnie jego oceny – przyjął stosownie do wyrażonej w nim woli skarżącego, że nie stanowi ono środka zaskarżenia – która została wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Bez znaczenia na wynik sprawy pozostaje podniesiona w skardze okoliczność, iż skarżący pismem z dnia 2 lutego 2010 r. (a więc po upływie terminu do wniesienia zażalenia) poinformował Prezydenta Miasta [...] o zamiarze skorzystania ze środka odwoławczego. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w trafnej ocenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zażalenie złożone przez T. G. na postanowienie Prezydenta Miasta [...] zostało złożone z uchybieniem przewidzianego do tego terminu, a zatem prawidłowym było wydanie postanowienia, w którym stwierdzone zostało uchybienie tego terminu. W przeciwnym razie, tj. w przypadku merytorycznego rozpoznania zażalenia i odniesienia się do podniesionych w zażaleniu zarzutów, doszłoby do rażącego naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które z kolei zobowiązywałoby Sąd do stwierdzenia nieważności tak wydanego postanowienia. Z tych przyczyn i na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.