II SA/Rz 72/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 409/08 odrzucającym skargę A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. II SA/Rz 72/09 U Z A S A D N I E N I E Prawomocnym postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 409/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej WSA) odrzucił skargę A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W dnu 16 stycznia 2009 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) A. B. wniósł do WSA w Rzeszowie skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyżej opisanym prawomocnym postanowieniem. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że "wnosi o wznowienie postępowania i zwolnienie od kosztów postępowania i przyznanie obrońcy z urzędu". Podniósł, że WSA w Rzeszowie przyznał prawo pomocy w postaci zwolnienia z kosztów (na dowód czego dołączył dwie kserokopie postanowień o sygn. akt II SA/Rz 387/08 i II SA/Rz 357/08) i dlatego wniósł o uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi i wznowienie postępowania. Ponadto zarzucił, że decyzja organu II instancji jest "manipulancką i w dużym stopniu szkodliwą społecznie", stąd wznowienie postępowania byłoby jak najbardziej zasadne i konieczne, gdyż "uwiarygodniłoby lansowaną tezę o praworządności". Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 72/09 WSA w Rzeszowie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Po rozpoznaniu zażalenia A. B. na powyższe postanowienie WSA Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 lipca 2009 r., sygn. akt II OZ 619/09 oddalił zażalenie. W uzasadnieniu NSA powołując się na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – określanej jako P.p.s.a., wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie mógł przyznać prawa pomocy skarżącemu z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi o wznowienie. Podniósł, że w niniejszej sprawie bez głębszej analizy, można stwierdzić niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia. Podniósł, że w niniejszej sprawie już wstępna analiza skargi o wznowienie wskazuje, że nie będzie ona mogła być uwzględniona, gdyż podane przez A. B. postawy nie odpowiadają żadnej z podstaw określonych w ustawie. NSA podkreślił, że skarga A. B. jest niedopuszczalna, a co za tym idzie jest oczywiście bezzasadna. W związku z powyższym skarżącemu, stosownie do art. 247 P.p.s.a. nie przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 P.p.s.a. W przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Podstawy skargi o wznowienie postępowania zostały wyliczone taksatywnie. Można je podzielić na trzy grupy: 1. przyczyny nieważności (art. 271 P.p.s.a.), 2. właściwe przyczyny restytucyjne (art. 273 P.p.s.a.), 3. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą (art. 272 P.p.s.a. ). Skarga o wznowienie postępowania jest środkiem obalania prawomocnych orzeczeń w wyjątkowych, ściśle określonych wypadkach, o odrębnych i właściwych sobie cechach. Wniesienie tego środka powoduje uruchomienie dwufazowego postępowania, mającego na celu zbadanie jego dopuszczalności, a następnie, w razie pozytywnego zakończenia pierwszego etapu, zbadanie jego zasadności. (K. Sobieralski Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Kraków 2003, s. 48-49). Zgodnie z art. 280 § 1 P.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (art. 280 § 2 P.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 281 P.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. W związku z powyższym pierwszą czynnością sądu jest wstępne badanie skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym pod względem formalnym. Sąd bada, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Dlatego też konieczne jest zbadanie, czy twierdzenia skargi będą stanowiły ustawową podstawę wznowienia postępowania (por. postanowienie SN z 29 stycznia 1968 r., I CZ 122/67, OSNCP 1968, nr 8-9, poz. 154 oraz postanowienie NSA z 25 września 2001 r., II SA/Gd 970/2001, niepubl.). Niespełnienie choćby jednego z wymienionych wyżej warunków powoduje niemożność merytorycznego rozpoznania sprawy, a w konsekwencji odrzucenie skargi o wznowienie postępowania. Takie stanowisko zajął również NSA w postanowieniu z 3 czerwca 2004 r. (OW 87/2004, Lex nr 158967), w którym stwierdził, że brak ustawowej podstawy wznowienia postępowania przesądza o obowiązku odrzucenia wniosku bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu. Wyżej wymienione przepisy w art. 271, art. 272 i art. 273 P.p.s.a. w sposób wyczerpujący określają podstawy (przyczyny) wznowienia postępowania. Skarżący, w skardze z dnia 16 stycznia 2009 r. nie wskazał żadnej z takich podstaw. Należy przy tym podkreślić, że brak podstaw wznowienia nie wynika tu nie tylko z braku przytoczenia określonego przepisu, ale okoliczności pozwalających na ustalenie, że określona podstawa wznowienia postępowania istnieje. Twierdzenia natomiast zawarte w omawianej skardze, ograniczają się jedynie do kwestionowania prawidłowości postanowienia wydanego przez Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. Przepisy art. 280 i 281 P.p.s.a. w sposób jednoznaczny wskazują na obowiązek sądu odrzucenia skargi, jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia. Dodatkowo NSA jednoznacznie stwierdził o niedopuszczalności skargi A. B. z uwagi na oczywistą bezzasadność w powołanym wyżej postanowieniu z dnia [...] lipca 2009 r. dotyczącym prawa pomocy - wydanym w niniejszej sprawie na skutek zażalenia skarżącego. Skoro w niniejszej sprawie nie ma podstawy wznowienia, skarga o wznowienie postępowania na podstawie art. 280 P.p.s.a. podlega odrzuceniu.