II SA/Rz 72/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Maria Piórkowska/spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy organowi właściwemu -skargę oddala- Przedmiotem skargi Spółdzielni A jest postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] września 2010 r. znak [...] o przekazaniu całości dokumentacji o stwierdzenie u W. Ś. choroby zawodowej tj.: zespół cieśni w obrębie nadgarstków do organu właściwego w sprawie tj. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. Z uzasadnienia postanowienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. prowadził postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u W. Ś. tj. zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] powyższy organ stwierdził chorobę zawodową tj. przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Powyższa decyzja, na skutek złożonego przez Spółkę B Sp. z o.o. z/s w K., została decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] uchylona, a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tejże decyzji wskazano, by organ ponownie prowadząc postępowanie ustalił m.in. pracodawcę u którego narażenie zawodowe spowodowało chorobę zawodową oraz czy PPIS w S. jest organem właściwym do wydania decyzji. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. Znak: [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. przekazał całość dokumentacji w wyżej wymienionej sprawie do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., jako organu właściwego w sprawie. W toku prowadzonego postępowania Spółka B wskazała, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika, by choroba zawodowa została nabyta przez W. Ś. wskutek pracy w zakładzie ww. Spółki. PPIS w K. pismem z dnia [...] marca 2010 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. o skorygowanie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w zakresie danych dotyczących okresu narażenia zawodowego oraz miejsca zatrudnienia w którym wystąpiło to narażenie. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R. wydał skorygowane orzeczenie lekarskie z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej u W. Ś., w którym przychylił się do wyłączenia z postępowania zakładu B Sp. z o.o. z/s w K. Podkreślono, że analiza narażenia zawodowego wykazała, że W. Ś. w latach 1994-2006 pracował na stanowisku pracy, na którym występowały czynniki uciążliwe środowiska pracy. Miejscem zatrudnienia, w którym wystąpiło narażenie zawodowe, stanowiące przyczynę zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej była Produkcyjno - Usługowa Spółdzielnia Pracy [...] (aktualnie Spółdzielnia A). Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. znak [...] (sprostowanym następnie postanowieniem z [...] września 2010 r.), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w S., jako organowi właściwemu w sprawie. W uzasadnieniu organ powołał się na treść ww. orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. z dnia [...] sierpnia 2010 r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Spółdzielnia A i wniosła o jego uchylenie. Zarzuciła dowolność i sprzeczność ustaleń z rzeczywistym stanem faktycznym oraz naruszenia prawa proceduralnego i materialnego. W uzasadnieniu zakwestionowała zwolnienie z odpowiedzialności zakładu A z/s w K. oraz poddała wątpliwości czy W. Ś. w ogóle posiada chorobę zawodową. Spółdzielnia podkreśliła, że zaskarżone postanowienie kreuje nowy nierzeczywisty stan faktyczny i przerzuca na nią odpowiedzialność za nieistniejące w zakładzie negatywne warunki pracy. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, nie uznał zażalenia i postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazując na stan faktyczny sprawy podkreślił, że w skorygowanym orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...].08.2010 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej u W. Ś. jednoznacznie wskazano na Produkcyjno - Usługową Spółdzielnię Pracy [...] (aktualnie Spółdzielnia A), jako miejsce zatrudnienia w którym wystąpiło narażenie zawodowe stanowiące przyczynę zgłoszenia choroby zawodowej. Zgodnie z § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie choroby zawodowej /Dz.U. z 2009r. Nr 105, poz. 869/ właściwy państwowy inspektor sanitarny przesyła decyzję pracodawcy lub pracodawcom zatrudniającym pracownika w warunkach, które mogły spowodować skutki zdrowotne uzasadniające postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej. Z uwagi na treść orzeczenia lekarskiego, w którym stwierdzono, że Spółdzielnia A, jest stroną w sprawie, zasadnie uznano, że właściwym do jej rozpoznania winien być PPIS w S. Skargę na powyższe postanowienie złożyła Spółdzielnia A i wniosła o jego uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o wstrzymanie jego wykonania. Strona skarżąca zarzuciła dowolność i sprzeczność ustaleń z rzeczywistym stanem faktycznym, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 75, 77 § 1 i 107 k.p.a., jak również błąd w ustaleniach faktycznych, dowolność i sprzeczność oceny zebranego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi wskazano na brak postaw do jego wydania, zakwestionowano ustalenia dotyczące stwierdzenia choroby zawodowej u W. Ś., jak również ("z ostrożności") ustalenie, że choroba ta nabyta została w zakładzie Spółdzielni. Podtrzymując argumenty podniesione w zażaleniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie w sposób rażący przepisów procedury m.in. poprzez niepodpisanie postanowienia przez osobę działającą z upoważnienia organu (zastępca nie jest organem), jak również niepodpisanie samego postanowienia (nieczytelny podpis). Zdaniem skarżącej znak graficzny widniejący pod uzasadnieniem postanowienia nie spełnia funkcji podpisu, nie wiadomym jest też czy osoba je podpisująca była do tego umocowana. Postanowienie nie zawiera prawidłowego uzasadnienia, brak rozpatrzenia meritum sprawy, brak wskazania przepisów prawa, które rozstrzygają o zmianie właściwości organu w trakcie toczącego się postępowania. Zarzucono, że postanowienie zostało doręczone PPIS w K. bez podstawy prawnej i z naruszeniem przepisów k.p.a., a pieczęć urzędowa organu umieszczona został bez podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ dodał, że brak jest przepisów, które jednoznacznie rozstrzygają o właściwości organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie choroby zawodowej. Wskazano jednak, że kwestia ta nie budziła wątpliwości zarówno orzekających organów, jak i sądów administracyjnych, z uwagi na brzmienie § 10 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Akt ten jako jedyny określał właściwość organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej i choć nie obowiązuje od 30 lipca 2002 r., to regulacje tam zawarte funkcjonują w praktyce po dzień dzisiejszy. Zatem o właściwości miejscowej organu w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej decyduje ostatnie narażenie na czynniki, które mogły wywołać chorobę z punktu wiedzy medycznej. Z akt sprawy wynika, że to Spółdzielnia A była zakładem pracy w którym W. Ś. był ostatnio narażony na działanie czynnika, a który wywołał chorobę, co przesądza o właściwości PPIS w S.. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, że w aktach sprawy zalega upoważnienie dla zastępcy PWIS do rozstrzygania w imieniu organu spraw administracyjnych. W piśmie z dnia 1 marca 2011 r. W. Ś. odnosząc się do zarzutów skargi Spółdzielni A wskazał, że zawiera błędne informacje i sprzeczności. Postanowieniem z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 72/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza treść art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Badając zaskarżone rozstrzygnięcie - postanowienie, Sąd nie stwierdził istotnego naruszenia prawa skutkującego jego uchyleniem. W rozpoznawanej sprawie, zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o treść art. 19, art.20, art. 21 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 65 § 1 k.p.a. oraz § 3 ust. 1, pkt. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz. U. Nr 105, poz. 869/. Z powołanego, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 19 k.p.a. wynika, że organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Z kolei przepis art. 20 k.p.a. stanowi, że właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. Przepis art. 21 k.p.a. określa zasady ustalenia właściwości miejscowej stanowiąc, że organ administracji publicznej ustala właściwość w sprawach dotyczących nieruchomości według miejsca jej położenia, a jeżeli nieruchomość położona jest na obszarze właściwości dwóch lub więcej organów, orzekanie należy do organu, na którego obszarze znajduje się większa część nieruchomości /pkt. 1/. W sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy właściwość ustala się według miejsca, w którym zakład jest lub ma być prowadzony /pkt 2/, zaś w innych sprawach - według miejsca zamieszkania, siedziby w kraju, a przy jego braku - według jego ostatniego miejsca zamieszkania lub siedziby /'pkt.3/. Te ogólne zasady określania właściwości miejscowej mogą doznać ograniczenia w ustawach szczególnych, zawierających postanowienia określające kryteria ustalania właściwości miejscowej lub upoważniają właściwe organy do określenia właściwości miejscowej w drodze aktów wykonawczych, a w takim przypadku zawsze pierwszeństwo ma zasada określona tymi szczególnymi przepisami. Przepis art. 237 ustawy z dnia 26 czerwca 1874 r. - Kodeks pracy /Dz.U. z 1998r Nr 21, poz. 94 ze zm./ grupuje postanowienia zawierające delegacje do wydawania przepisów wykonawczych, dotyczących rozdziału VII - Wypadki przy pracy i choroby zawodowe. Miedzy innymi w przepisie tym zawarta jest delegacja dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia wykazu chorób zawodowych /§ 1 pkt.3/, okresów, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym /§ 1 pkt.4 /, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych /§ 1 pkt. 5/ oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznania chorób zawodowych /§ 1 pkt. 6/. W oparciu o tę delegację wydane zostało Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. Nr 105, poz. 869/ w § 3 ust. 1 stanowiąc, że podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu /pkt. 1/, właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy, /pkt.2/ - których właściwość ustala się według miejsca, w którym praca jest lub była wykonywana przez pracownika, lub według krajowej siedziby pracodawcy, w przypadku, gdy dokumentacja dotycząca narażenia zawodowego jest gromadzona w tej siedzibie. Mając na uwadze przytoczone wyżej przepisy, prawidłowo orzekający w sprawie organ ocenił, że skoro choroba - zespół cieśni w obrębie nadgarstków u W. Ś. wystąpiły w 2005 r., a więc przed podjęciem pracy w Firmie B sp. z o.o. w K /wpis w kartotece chorobowej Poradni neurologicznej w J. z dnia [...] marca 2005 r. / to właściwym miejscowo , w sprawie prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, bądź braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. na terenie którego praca, w okresie narażenia zawodowego, tj. od 1994 r. do 2006 r. była wykonywana. Nie bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy jest również to, że u W. Ś., już w 2006 r. rozpoznany został obustronny, znacznie zaawansowany zespół cieśni kanału nadgarstka. W tym stanie rzeczy zgodnie z dyspozycja art. 65 § 1 k.p.a. uznając się za niewłaściwego w sprawie zakończonej zaskarżonym postanowieniem przekazał sprawę do rozpoznania według właściwości. Odnosząc się do zarzutów skargi przede wszystkim podnieść należy, że przedmiotem tego postępowania jest kwestia właściwości miejscowej organu nie przesądzająca w żaden sposób kwestii merytorycznych. Te zaś, podobnie jak zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego a to art. 6, art. 7, art. 8,art.9, art. 10, art. 11, art.75, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a. będą wyznaczały tok postępowania i rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej ewentualnie o braku stwierdzenia choroby zawodowej. Z przyczyn wyżej naprowadzonych, skoro zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa, Sad działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.