II SA/Rz 72/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2022 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym skargi B.K. na pismo Burmistrza [....] z [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do zapłaty opłaty dodatkowej za brak opłaty parkingowej - postanawia - I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu uiszczony w sprawie wpis sądowy w kwocie 300, 00 zł (słownie: trzysta złotych). W dniu 17 stycznia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga B.K. na pismo Burmistrza [...] z [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do zapłaty opłaty dodatkowej za brak opłaty parkingowej w strefie płatnego parkowania pojazdu marki [...] o nr rej. [...] w dniu [...] marca 2021 r. o godz. 10. 00, na ulicy [...] w [...] Skarżący zarzucił organowi brak prawidłowego oznakowania znakiem poziomym i pionowym miejsca parkowania na ul. [...] zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2021, poz. 450 ze zm., dalej "udp"). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "ppsa"), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a ppsa), jak również sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ppsa). Ponadto sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 4 ppsa). Natomiast według art. 5 ppsa sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach: 1) wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej; 2) wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi; 3) odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa; 4) wiz wydawanych przez konsulów, z wyjątkiem wiz: a) o których mowa w art. 2 pkt 2-5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy) (Dz. Urz. UE L 243 z 15.09.2009, str. 1, z późn. zm.), b) wydawanych cudzoziemcowi będącemu członkiem rodziny obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 900 oraz z 2018 r. poz. 650); 5) zezwoleń na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego wydawanych przez konsulów. Pod pojęciem sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym przez przepisy art. 3 § 2 i § 3 oraz art. 4 ppsa. Jeśli zaś skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych to podlega odrzuceniu zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa. W niniejszej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił pismo Burmistrza [...] z [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do zapłaty opłaty dodatkowej za brak opłaty parkingowej w strefie płatnego parkowania pojazdu marki [...] o nr rej. [...] w dniu [...] marca 2021 r. o godz. 10. 00, na ulicy [...], o obowiązku uiszczenia której poinformowano skarżącego zawiadomieniem nr [...]. Podstawę prawną wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie w obszarze strefy płatnego parkowania pojazdów samochodowych, stanowi art. 13 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13f ust. 1 i 2 udp. W myśl art. 13 ust. 1 pkt 1 udp, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Przepis art. 13f ust. 1 udp przewiduje, że za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową. Z kolei art. 13f ust. 2 u.d.p. wskazuje, iż rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1, oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 50 zł. Sposób pobierania opłaty dodatkowej i postępowanie reklamacyjne w sprawie nałożenia opłaty regulują przepisy § 11 i § 12 uchwały Nr [....] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania pojazdów samochodowych na drogach publicznych w [...] oraz wysokości opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w tej strefie i sposobu ich pobierania - Dz. Urz. Woj. [...] z 2020 r., poz. [....] ze zm.). Z treści § 11 wskazanej wyżej uchwały wynika, że za nieopłacony postój lub postój ponad czas określony w bilecie pobiera się opłatę dodatkową w wysokości a) 50, 00 zł jeżeli opłata dodatkowa zostanie wniesiona w terminie 7 dni od dnia parkowania bez uiszczenia opłaty, b) 150, 00 zł jeżeli opłata dodatkowa nie zostanie wniesiona w terminie 7 dni od dnia parkowania bez uiszczenia opłaty (ust. 1). Wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej umieszcza się w na przedniej szybie pojazdu za wycieraczką (ust. 2). Opłatę dodatkową należy uiścić bezpośrednio w Kasie Urzędu Miejskiego bądź przelewem na konto Urzędu Miejskiego bądź przelewem na konto Urzędu Miejskiego w [....] nr (...). Nieuiszczenie opłaty dodatkowej podlega egzekucji administracyjnej wraz z należnymi kosztami (ust. 3). Zgodnie z § 12 uchwały kierujący lub właściciel pojazdu kwestionujący zasadność wystawienia wezwania może wnieść reklamację do Urzędu Miejskiego. Reklamację wnosi się w terminie 3 dni od dnia wystawienia wezwania (ust. 1). Podstawą reklamacji, o której mowa w ust. 1 jest: a) bilet parkingowy wykupiony w czasie nie dłuższym niż 10 min. od czasu wystawienia przez kontrolera wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej, b) kolejny bilet wykupiony w czasie nie dłuższym niż 10 min. od czasu utraty ważności wcześniej wykupionego biletu parkingowego, c) ważny bilet parkingowy (karta abonamentowa, identyfikator służbowy), które nie zostały umieszczone za przednią szybą pojazdu zgodnie z niniejszą uchwałą (ust. 2). W przypadku uznania reklamacji dokument opłaty dodatkowej (wezwanie ) nie wywołuje skutków prawnych (ust. 3). W ocenie Sądu, wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie spełnia żadnego z kryteriów określonych w art. 3 § 2 i § 3 oraz art. 4 ppsa. Żaden przepis szczególny nie przewiduje możliwości wniesienia skargi ani na czynność organu polegającą zawiadomieniu (informacji) o obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej ani na wezwaniu do uiszczenia niezapłaconej opłaty dodatkowej za brak opłaty parkingowej z tytułu parkowania pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pojazdów samochodowych na drogach publicznych ani też na pismo organu stanowiące odpowiedź na reklamację w sprawie opłaty dodatkowej. Tego rodzaju stanowisko organu nie ma formy decyzji, postanowienia czy innego aktu, który podlegałby kontroli sądowoadministracyjnej ani nie należy do żadnego z aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ppsa. Obowiązek uiszczania zarówno opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie tych opłat wynika bezpośrednio z przepisu prawa. Obowiązujące przepisy udp, przytoczone wyżej, nie przewidują specjalnego i indywidualnego postępowania, w ramach którego dokonywano by wymiaru opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Innymi słowy, brak jest regulacji prawnej nadającej obowiązkowi zapłaty opłaty dodatkowej indywidualny charakter w drodze wydania decyzji lub postanowienia przez właściwe organy władzy publicznej. Uznanie, że obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisów prawa, a w razie jej nieuiszczenia podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prowadzi do wniosku, iż wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skoro bowiem niewykonanie tego obowiązku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do jego przymusowego wykonania, to w tym wypadku swoista konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, zaś ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 postanowień, wydanych w tym postępowaniu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 61). Zwłaszcza, że obowiązek nie musi zostać zindywidualizowany w drodze decyzji czy postanowienia, aby podlegał egzekucji. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 1 w związku z art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) egzekucję administracyjną stosuje się również do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa. Zaprezentowane powyżej stanowisko tut. Sądu znajduje potwierdzenie w dotychczasowej linii orzeczniczej sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 22 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1012/08, wyrok NSA z 5 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 1196/14, postanowienie WSA w Warszawie z 25 marca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2950/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skarga jako niedopuszczalna, bo nienależąca do właściwości sądu administracyjnego, podlega odrzuceniu, o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 ppsa w pkt II sentencji postanowienia.