II SA/Rz 721/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 28 marca 2024 r. nr O-III.621.1.13.2024 w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego – skargę oddala – Przedmiotem skargi P. P. (dalej: "Skarżący") jest decyzja Wojewody Podkarpackiego (dalej "Wojewoda", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z dnia 28 marca 2024 r. znak: 0-III.621.1.13.2024, wydana w przedmiocie wymeldowania P. P. z pobytu stałego z budynku mieszkalnego położonego w miejscowości B. [...]. Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 7 lutego 2024 r. znak: EL.5343.4.3.2023/1 Wójt Gminy [...] (dalej: "Wójt" lub "Organ I instancji") orzekł o wymeldowaniu Skarżącego z pobytu stałego z budynku mieszkalnego położonego w miejscowości B. [...]. Uzasadniając powyższą decyzję Organ I instancji podniósł, że Skarżący mieszkał w budynku pod adresem B. [...], [...] B. wraz z matką B. P. i rodzeństwem. W dniu 19 stycznia 2008 r. w L. zawarł związek małżeński K. P. i wyprowadził się z wyżej wymienionego budynku. Najpierw mieszkał przy ul. K. w L. Potem zamieszkał wraz z żoną w budynku przy [...] w L. W tym budynku prowadzi także działalność gospodarczą pod nazwą [...] Spółka Cywilna P. P. W momencie wyprowadzki z budynku pod adresem B. [...], [...] B., Skarżący zabrał ze sobą swoje rzeczy. Wyżej wymieniony nie ponosi kosztów utrzymania omawianego budynku w B. Nie posiada do niego kluczy. Jak ustalił Organ I instancji w treści swej decyzji dom przy [...] w L. stanowi jego centrum życiowe. Tam nie tylko nocuje, spożywa posiłki, spędza wolny czas, ale także prowadzi działalność gospodarczą. Tam mieszka także jego żona i dwójka dzieci A. P. i H. P. Dzieci te uczęszczają do Szkoły Podstawowej nr [...] w L. Wójt podkreślił, że po opuszczeniu budynku pod adresem B. [...], [...] B. Skarżący nigdy w nim ponownie nie zamieszkał. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie, wskazując iż wyprowadził się z budynku pod adresem B. [...], [...] B. jedynie w celach zarobkowych. Skarżący podniósł, iż wyżej wymieniona decyzja Organu I instancji narusza przepisy art. 80 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 7 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów i pominięcie szeregu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Zarzucił nadto, iż zeznania świadków i stron w przedmiotowej sprawie są sprzeczne, a w konsekwencji niewiarygodne. Skarżący wskazał również na naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] sprawy o dział spadku po zmarłym A. P. Decyzją z dnia 28 marca 2024 r. znak: 0-III.621.1.13.2024 Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wójta, uznając zarzuty sformułowane w odwołaniu za niezasadne i stanowiące jedynie swobodną polemikę z prawidłowo ustalonymi przez Organ I instancji faktami. Wojewoda podkreślił, iż Wójt przeprowadził postępowanie rzetelnie, zebrał wystarczający materiał dowodowy i prawidłowo go ocenił. Oceniając zarzuty podniesione przez Skarżącego w odwołaniu Organ II instancji stwierdził, że nie mogą one zostać uwzględnione. Wojewoda uznał, iż nie zasługują na wiarę twierdzenia Skarżącego, iż wyprowadził się z budynku pod adresem B. [...], [...] B. jedynie w celach zarobkowych. Wskazał, iż adres pod którym przebywa obecnie Skarżący stanowi jego centrum życiowe, związane z zaspokajaniem potrzeb. Natomiast do wyżej wymienionego domu w B. Skarżący przyjeżdża jedynie okazjonalnie. Błędna jest również dokonana przez Skarżącego ocena zeznań świadków i stron. Jak podkreślił Wojewoda jest logiczne, że sąsiedzi i domownicy wyżej wymienionego budynku wiedzą kto w nim mieszka, a kto nie mieszka. Organ odwoławczy podkreślił nadto, iż nie można się zgodzić z twierdzeniem Skarżącego, że w niniejszej sprawie naruszono przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] sprawy o dział spadku po zmarłym A. P. Organy administracji publicznej mogą samodzielnie orzec w niniejszej sprawie meldunkowej i nie muszą oczekiwać na wydanie przez sąd powszechny prawomocnego postanowienia w przedmiocie działu spadku. Odnosząc się zaś do powołania przez Organ I instancji błędnej podstawy prawnej wydanej decyzji Wojewoda wskazał że błędna w niej jest tylko data powołanej ustawy, tj. ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U z 2022 r., poz. 1191 z późn. zm. dalej: "u.e.l."). Organ odwoławczy podkreślił, że powołanie błędnej podstawy prawnej w decyzji administracyjnej może prowadzić do uchylenia tej decyzji w ramach toczącego się postępowania odwoławczego albo do konieczności stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Jednakże, żeby tak się stało musiałoby dojść do przytoczenia w podstawie prawnej decyzji błędnych przepisów prawa administracyjnego materialnego oraz równocześnie do ich błędnego zastosowania do stanu faktycznego, do którego te przepisy nie mogą być zastosowane. Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie, albowiem popełniony przez Wójta błąd w podstawie prawnej decyzji tego organu został usunięty w uzasadnieniu decyzji Wojewody. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA), Skarżący w całości podtrzymał argumentację i zarzuty odwołania złożonego w administracyjnym toku instancji i wniósł o potraktowanie uzasadnienia i zarzutów ww. odwołania za uzasadnienie i zarzuty wniesionej skargi. Skarżący wniósł nadto o uchylenie decyzji organów I i II instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wójtowi Gminy [...], jak również o zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów wpisu. W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga okazał się niezasadna, przez co została przez Sąd w całości oddalona. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 2493; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Sądowa kontrola przedmiotu skargi nie wykazała jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, które mogłyby stanowić argument za uznaniem zarzutów skarżącej strony. Stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami zasady prawdy materialnej tj. przepisami art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., dzięki czemu mógł stanowić oparcie dla ustaleń faktycznych Sądu – art. 133 § 1 P.p.s.a. Przekazane do WSA akta sprawy dostatecznie przedstawiają konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego okoliczności faktyczne, nie wymagając tym samym przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. Skarga w tej sprawie dotyczy decyzji Wojewody wydanej w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Organ odwoławczy w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 P.p.s.a. potwierdził swą decyzją rozstrzygnięcie Wójta Gminy o zaistnieniu przesłanek ustawowych decydujących o konieczności wydania przez ten Organ decyzji o wymeldowaniu P. P. z budynku mieszkalnego w miejscowości B. [...], czyli przesłanek wynikających z art. 35 ustawy o ewidencji ludności – u.e.l. Wobec opisanego przedmiotu sądowej kontroli przypomnieć należy, że obowiązek meldunkowy obywatela polskiego wynika z art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, który stanowi : Obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się. W sytuacji gdy nie wykonano tego obowiązku organ gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Podstawą prawną jego decyzji jest art. 35 u.e.l., a postępowanie organu prowadzone jest w myśl reguł K.p.a. W ramach tego postępowania organ gminy winien ustalić czy określona osoba zamieszkuje w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania – art. 25 ust. 1 u.e.l. Decyzja organu odwoławczego jest decyzją zasadną, bowiem oparta jest na prawidłowo zrekonstruowanym stanie faktycznym i przy zastosowaniu właściwie odczytanych i skonkretyzowanych przepisów prawa materialnego. Nie stanowi dla WSA kwestii to, że Wojewoda odniósł się do wszystkich istotnych dla tej sprawy okoliczności faktycznych jak i prawnych, a przede wszystkim odniósł się do zarzutów wniesionego odwołania, czym wypełnił swe obowiązki w postępowaniu instancyjnym. Postępowanie dowodowe w tej sprawie już na poziomie pierwszej instancji zostało przeprowadzone w sposób kompletny. Zdaniem Sądu, zgromadzone dowody wykazały ponad wszelką wątpliwość, że Skarżący opuścił i to sposób trwały miejsce swego dotychczasowego zamieszkania w miejscowości B. [...], a zdarzenie to miało miejsce w 2008 r. po zawarciu związku małżeńskiego z K. P. Jego aktualny adres zamieszkania to : [...] w L. Komenda Powiatowa Policji w [...] w piśmie z dnia 16 czerwca 2023 r. informuje, że skarżący zamieszkuje przy ul. [...] w L. Fakt opuszczenia wskazanego wyżej miejsca pobytu stałego potwierdza nie tylko wnioskodawczyni postępowania o wymeldowanie, ale także zgodnie osoby zamieszkujące po sąsiedzku w relacji do adresu B [...]. Ich zeznania są zgodne, co do daty opuszczenia lokalu, aktualnego miejsca zamieszkania oraz sporadycznych wizyt o charakterze rodzinnym Skarżącego w miejscu dotychczasowego pobytu stałego. Żądanie wszczęcia postępowania o wymeldowanie Skarżącego złożyła w tym postępowaniu B. P. dnia 11 maja 2023 r. podnosząc, że już od 2008 r. nie mieszka On pod adresem B. [...]. Z zeznań świadka M. D. (sąsiadki) z dnia 17 lipca 2023 r. także wynika, że Strona od dłuższego czasu nie mieszka pod w/w adresem; prawdopodobnie wyprowadził się po ślubie. O tym, że Skarżący zakupił dom w L., Świadek dowiedziała się z informacji od syna. Także zeznania A. P. (sąsiada) z dnia 17 lipca 2023 r., potwierdzają, że Skarżący nie mieszka pod tym adresem od około 15 lat, a wyprowadził się po ślubie. Również i ta Osoba oświadczyła, że wymieniony mieszka w L. Podobnie brzmią zeznania M. W. (sąsiada) z dnia 17 lipca 2023 r. i sołtysa P. S. Świadkowie potwierdzają bowiem, że P. P. wyprowadził się kilka lat temu. Również wyjaśnienia Strony w odpowiedzi na pytania adwokata J. J., o tym, że dzieci Skarżącego uczęszczają do szkół w R. i w L., a także o tym, że nocuje On w L. pod adresem [...], świadczą o prowadzeniu przez niego centrum życiowego i gospodarczego pod adresem [...] w L. Nawet zeznania świadka (siostry) A. P. nie potwierdzają wersji Skarżącego. Skarżący jednoznacznie odpowiada w dniu 17 lipca 2023 r., że na przestrzenni ostatni 10 lat w B. nocował tylko w celach okolicznościowych i pomocy w gospodarstwie, a jego centrum życiowe mieści się najczęściej w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej. Ta relacja Skarżącego dopełnia ocenę o tym, że w sposób trwały opuścił On po zawarciu związku małżeńskiego miejsce swego dotychczasowego pobytu stałego, a aktualnym od tego czasu miejscem koncentracji jego interesów rodzinnych, majątkowych i gospodarczych jest adres w L. Skarżący oświadcza, że swoje miejsce dotychczasowego zamieszkania opuścił w celach zarobkowych, ale przecież tak ujawniony cel opuszczenia wraz z zawarciem związku małżeńskiego tworzy wspólnie dostateczną podstawę faktyczną przekonującą w pełni do przyjętej przez Organy obu instancji oceny na tle art. 35 u.e.l. i ustawowej definicji meldunku. Nie jest bowiem wykluczone wymeldowanie się z miejsca pobytu stałego właśnie w celach zarobkowych. Dlatego odwoływanie się do tego motywu zerwania więzi z dotychczasowym miejscem pobytu stałego nie jest dla Sądu w najmniejszym stopniu przekonujące. WSA przyznaje Wojewodzie rację, który podkreśla w uzasadnieniu swej decyzji brak potrzeby przeprowadzenia ponownych oględzin lokalu w B. [...], bowiem opuszczenie lokalu może także polegać na opuszczeniu (pozostawieniu) znajdujących się tam przedmiotów osobistego użytku. Oględzin budynku nie należało ponawiać, bo po pierwszej dowód ten już raz został przeprowadzony a po drugie nawet przy założeniu że jakieś przedmioty Strony tam pozostały, to nie jest to w stanie zmienić faktu trwałego opuszczenia lokalu. Przedmioty osobiste, podobnie jak lokal można opuścić. Brak potrzeby przeprowadzenia kolejnych oględzin potwierdza wykazana wyżej spójność zeznań świadków oraz wnioskodawczyni postępowania. Nie jest to zatem argument przekonujący za dalszym stałym przebywaniem osoby pod określonym adresem. W świetle art. 78 § 1 i 2 K.p.a. organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania strony o przeprowadzenie dowodu, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Zatem na tej podstawie procesowej Wojewoda czy Organ I instancji słusznie nie uwzględnił wniosku Skarżącego, który to wniosek wobec innych niebudzących wątpliwości okoliczności faktycznych, mógłby tylko prowadzić do przewlekłości postępowania, czyli naruszenia zasady szybkości i prostoty postępowania administracyjnego. Nie było także podstaw, aby organy stosowały w tej sprawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. i wydawały postanowienia o zawieszeniu postępowania, bowiem pomiędzy postępowaniem w sprawie o wymeldowanie i postępowaniem o zniesienie współwłasności względem składników majątku po zmarłym Ojcu, nie zachodzi konieczny dla tej regulacji związek zależności, tj. związek o charakterze prejudycjalnym. Wynika to z faktu, iż akt zameldowania czy wymeldowania jest zupełnie oderwany od tytułów cywilnoprawnych do zajmowanego lokalu. Do zameldowania w miejscu pobytu stałego lub czasowego przepisy prawa nie wymagają bowiem dysponowania tytułem prawnym do lokalu. Skarżący winien uwzględnić, iż postępowanie w sprawie o wymeldowanie nie wkracza w sferę praw do rzeczy, bowiem jego celem jest jedynie odzwierciedlenie faktycznego miejsca pobytu oznaczonej osoby. Poza tym, aktualnie kwestia meldunku ma wyłącznie charakter porządkowy i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu (zob. wyrok WSA w Łodzi z 16 października 2024 r., sygn. III SA/Łd 367/24, LEX nr 3778688). Na marginesie warto tu dodać, że skarżący nie został pozbawiony posiadania lokalu w sposób bezprawny, skoro w stosownym czasie nie wytoczył powództwa o ochronę posiadania. Wojewoda w pełni odniósł się do zarzutów odwołania i jego stanowisko w pełni odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. WSA potwierdza ocenę Wojewody o tym, że Skarżący w sposób trwały opuścił miejsce swego dotychczasowego pobytu, jednocześnie naruszając obowiązek wymeldowania się z tego miejsca, co z kolei uzasadniło wydanie decyzji na podstawie cyt. wyżej art. 35 u.e.l. Sąd działając poza granicami zarzutów skargi nie dostrzegł w czynnościach procesowych Organu II instancji, jakichkolwiek powodów do zastosowania kompetencji kasacyjnych – art. 134 § 1 P.p.s.a. Wobec tego zaskarżona decyzja powinna pozostać w obrocie prawnym i wywoływać określone w niej skutki. Zatem, biorąc powyższe względy pod uwagę Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.