II SA/Rz 722/10

WyrokWSA w Rzeszowie2010-10-20

Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Zbigniew Czarnik, Robert Sawuła

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej budynkiem, który w dniu wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (13.10.2005 r.) miał charakter użytkowy, może zostać przekształcone w prawo własności na podstawie tej ustawy, jeśli część lokali w budynku była faktycznie wykorzystywana na cele mieszkalne?
Ratio decidendi
Prawo użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej budynkiem o charakterze użytkowym, który nie został formalnie przekształcony na cele mieszkaniowe zgodnie z przepisami prawa, nie może zostać przekształcone w prawo własności na podstawie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, nawet jeśli część lokali była faktycznie wykorzystywana na cele mieszkalne. Kluczowe jest ustalenie stanu prawnego i faktycznego nieruchomości na dzień wejścia w życie ustawy, a nie późniejsze zmiany sposobu użytkowania.
Stan faktyczny
Skarżący J. W. i J. W. domagali się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego działki nr 2351/2 zabudowanej budynkiem w prawo własności. Organy administracji odmówiły, uznając, że nieruchomość nie była w dniu wejścia w życie ustawy o przekształceniu (13.10.2005 r.) zabudowana na cele mieszkaniowe, co potwierdzały wpisy w księdze wieczystej i wysokość opłaty z tytułu użytkowania wieczystego (3%). Skarżący argumentowali, że budynek miał charakter mieszkalny, co potwierdzały umowy najmu i wpisy w ewidencji gruntów. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty odmawiającą przekształcenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 20 października 2010 r. sprawy ze skargi J. W. i J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości -skargę oddala- II SA/Rz 722/10 Uzasadnienie Przedmiotem skargi J. W. i J. W. jest decyzja Wojewody [...] z [...].05.2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności. Decyzja ta zapadła w następującym stanie prawnym: Wnioskiem z 11.09.2008 r. J. W. i J. W. zwrócili się do Starosty [...] z prośbą o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania działki Nr 2351 w obr. [...] położonej w J. przy ul. [...]. Do wniosku dołączono zaświadczenie wydane przez Burmistrza Miasta [...] odnośnie do przeznaczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr 2351/2 w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Z akt sprawy wynika, że J. W. i J. W. aktem notarialnym z 8.12.1993 r. nr repertorium A [...] nabyli od likwidatora Przedsiębiorstwa "[...]" prawo użytkowania wieczystego działki nr 2351/2 o pow. 7 a 44 m², dla której prowadzono księgę wieczystą KW Nr [...], a która stanowiła własność Skarbu Państwa i była zabudowana budynkiem murowanym, piętrowym, użytkowym, wpisanym do centralnego rejestru zabytków. Przedsiębiorstwo "[...]" nabyło prawo wieczystego użytkowania przedmiotowej działki oraz prawo własności znajdującego się na przedmiotowej działce budynku murowanego, piętrowego, użytkowego, na mocy decyzji Wojewody [...] z [...].07.1992 r. nr [...]. W protokole sporządzonym w dniu 9.01.2009 r. J. W. oświadczył, że w dniu 29.07.2005 r. budynek ten "w zdecydowanej większości użytkowany był jako mieszkalny", na parterze znajdował się sklep oraz wejście do podziemi. Z odpisu księgi wieczystej Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] wynika, że działka nr 2351/2 stanowi współużytkowanie wieczyste J. W. i J. W., zaś przedmiotem odrębnej własności jest znajdujący się na tej działce budynek murowany, piętrowy, użytkowy, wpisany do centralnego rejestru zabytków. W wypisie z ewidencji gruntów datowanej na 2.02.2009 r. przeznaczenie działki nr 2351/2 określone jest jako mieszkalne, z zaznaczeniem w pozycji kondygnacji w części ułamkowej 2/3. Do akt sprawy dołączono także poświadczenie, że pod adresem [...] były zameldowane czasowo różne osoby, nadto szereg umów najmu zawartych przez J. W. który wynajmował w budynku pod w/w adresem lokale mieszkalne w różnych okresach czasu. Do akt dołączono także kserokopię decyzji z [...].08.1991 r. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków [...] o wpisie do rejestru zabytków województwa [...] kamienicy "[...]" w J. Starosta [...] w toku postępowania uzyskał ponadto informację od Burmistrza Miasta [...], że w stosunku do działki nr 2351/2 nie było prowadzone postępowanie o zmianę sposobu jej zagospodarowania na podstawie obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, we własnym zakresie wyjaśnił także, iż nie była zgłaszana w latach 1999-2009 jakakolwiek zmiana sposobu użytkowania tej nieruchomości. Organ zasięgał stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wedle którego historycznie piętro kamienicy pełniło funkcję mieszkalną i taka funkcja jest prawidłowa, niemniej zmiana użytkowania z funkcji biurowej na mieszkaniową powinna być uzgodniona z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Decyzją z [...].01.2010 r. Nr [...] Starosta [...] powołując w podstawie prawnej art. 104 i 107 ustawy z 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.), art. 1 ust.1, art. 3 ust. 1i 1 a ustawy z 29.07.2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm., zwana dalej Upuw) odmówił przekształcenia w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w obr. [...] miasta [...], oznaczonej jako działka nr 2351/2 o pow. 0.0744 ha, objętej księgą wieczystą Nr [...]. Organ w uzasadnieniu przytoczył treść art. 1 ust. 1 Upuw w aspekcie przedmiotu przekształcenia na dzień wejścia w życie cyt. ustawy, tj. 13.10.2005 r. Następnie przywołano treść umowy na podstawie której wnioskodawcy stali się wieczystymi użytkownikami działki. Wyeksponowano, iż w decyzji o wpisie do rejestru zabytków wyszczególniono, że użytkowany budynek przeznaczony jest w zakresie piwnic na trasę podziemną, parter na sklepy i magazyny, zaś piętra na biura. Podkreślono, że zbywca wieczystego użytkowania opłacał opłatę z tytułu wieczystego użytkowania w wysokości 3% wartości gruntu, podczas gdy 1 % opłata była uiszczana od gruntów przeznaczonych na cele mieszkalne. Stawka 3 % nie była kwestionowana przez obecnych współużytkowników wieczystych. Przytoczono także informacje uzyskane od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w aspekcie konieczności uzyskania zgody na zmianę sposobu przeznaczenia zabytku. Starosta wskazał, że zmiany charakteru budynku zlokalizowanego na działce nr 2351/2 miały miejsce w 2003 r. w wyniku aktualizacji operatu ewidencji gruntów, przez posłużenie się kodem funkcji Klasyfikacji Środków Trwałych KŚT 110, na podstawie czego budynek przy ul. R. [...] został wpisany do tej ewidencji jako budynek mieszkalny. Szczegółowo opisano przeznaczenie i powierzchnię poszczególnych lokali. Co się tyczy przedłożonych umów najmu lokali mieszkalnych w tym budynku, zdaniem organu brak było w tych umowach określenia, że najemcy mogą korzystać z pomieszczeń kuchni, łazienki i WC, a te pomieszczenia w ocenie organu są niezbędne przy celach mieszkalnych. Konkludując Starosta wywodzi, ze zgromadzone dokumenty nie potwierdzają na dzień 13.10.2005 r. celu mieszkaniowego nieruchomości obejmującej działkę nr 2351/2. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. W. i J. W. przez pełnomocnika radcę prawnego T. O., zarzucając błędną wykładnię art. 1 Upuw i wnosząc o uchylenie decyzji i orzeczenie o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności, względnie o uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W odwołaniu wskazano, że przeznaczenie nieruchomości stanowiącej działkę nr 14 przy ul. R. [...] w J. od dawna było stałe i związane było z celem mieszkaniowym. Potwierdzać to mają ustalenia Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania dla obszaru, na którym położona jest nieruchomość, a także ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, choć uchwalonego już po wejściu w życie Upuw. Odwołujący się na poparcie swej argumentacji przywołują motywy zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 21.01.2009 r. II SA/Sz 932/08 w aspekcie przeważającego, mieszkalnego charakteru budynku oraz celu samej konstrukcji przekształcenia prawa użytkowania wieczystego. Dodatkowo eksponują walor dowodowy danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej wszak przez starostę, w której nieruchomość ta zapisana jest jako spełniająca funkcję mieszkaniową. W tej sytuacji retorycznie stwierdzają, że odmowna decyzja organu narusza dyspozycję art. 8 k.p.a. w aspekcie nakazu pogłębiania zaufania do organów państwa. Opisaną na wstępie decyzją Wojewoda [...] powołując się w podstawie prawnej na art. 138 § 2 k.p.a., orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu zrekapitulowano w ślad za ustaleniami Starosty [...] stan faktyczny sprawy. Wojewoda za bezsporne przyjął, że odwołujący się są współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanej budynkiem, który w dniu jego nabycia przez strony miał charakter użytkowy. Przedstawione w toku postępowania umowy najmu lokali wskazują natomiast, że od 2004 r. część pomieszczeń w tym budynku była wykorzystywana na cele mieszkalne. Przywołując stosowne przepisy prawa budowlanego oraz ustawodawstwa dotyczącego prawnej ochrony zabytków, wojewoda naprowadza, że brak jest dowodów, aby zmiana sposobu wykorzystania budynku nastąpiła z uwzględnieniem przepisów prawa. Wymagało to zgłoszenia właściwemu organowi oraz uzyskanie akceptacji ze strony konserwatora zabytków. Zdaniem wojewody o przeznaczeniu tego budynku nie może decydować sam wpis w ewidencji gruntów i budynków. Podniesiona przez odwołujących się argumentacja przywołująca ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, jak również pierwotne przeznaczenie pomieszczeń nie została uznana za wartą uwzględnienia. W ocenie Wojewody o przeznaczeniu nieruchomości decydowałoby ustalenie zawarte w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, rzecz jednak w tym, że w dniu wejścia w życie Upuw dla obszaru obejmującego przedmiot decyzji plan taki nie obowiązywał. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. W. i J. W. przez pełnomocnika radcę prawnego T. O., zarzucając jej błędną wykładnię art. 1 Upuw poprzez przyjęcie, iż prawo wieczystego użytkowania działki nr 2135/2 w J. nie może zostać przekształcone w prawo własności przez to, że nieruchomość ta nie była zabudowa w dniu wejścia w życie Upuw na cele mieszkaniowe, obrazę art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Stanowisko organów odmawiających przekształcenia prawa wieczystego użytkowania oceniono za błędne. Skarżący wywodzą, że Upuw nie definiuje pojęcia nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe. Skoro dla nieruchomości nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego w dacie wejścia w życie Upuw, to o przeznaczeniu powinno przesądzać ustalenie przyjęte w studium uwarunkowań, które choć nie ma waloru przepisu prawa powszechnie obowiązującego, to jego ustalenia są wiążące podczas uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego. W ocenie skarżących dopuszczalne jest przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nawet, gdy nieruchomość spełnia obok funkcji mieszkaniowej także i inne cele. Raz jeszcze akcentują znaczenie i walor dowodowy ustaleń zawartych w ewidencji gruntów i budynków, gdzie starosta zachowuje te ewidencje w stanie aktualnym. Postawiono także zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez wybiórczą, w ocenie skarżących, ocenę materiału dowodowego polegająca na pominięciu tych dowodów, które wskazywałyby na mieszkaniowe przeznaczenie nieruchomości. W odpowiedzi na skargę wojewoda wniósł o jej oddalenie. Odpowiadając na zarzuty organ stwierdził, że zarówno z ustaleń studium, jak i obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego nie można skutecznie wywodzić o funkcji nieruchomości, skoro ustalenia dla obszaru obejmującego ją dopuszczają zarówno funkcję usługową jak i mieszkaniową. Wojewoda broni tezy, że skoro skarżący nabyli budynek użytkowy, to tylko wówczas dopuszczalne byłoby przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, gdyby zmiana jego przeznaczenia odbyła się w zgodzie z przepisami prawa. Samo faktyczne wykorzystywanie części lokali jako mieszkalnych, czy też określenie zawarte w ewidencji gruntów odnoszące się do funkcji nieruchomości, w przekonaniu organu nie dowodzi, że nieruchomość ta była zabudowa w dacie wejścia w życie Upuw na cele mieszkaniowe. W trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie pełnomocnik skarżących podtrzymał zarzuty skargi, eksponując że w budynku znajduje się 8 łazienek i 5 kuchni, co ma potwierdzać mieszkalny w przeważającej części, jego charakter. na pytanie Sądu J. W. wyjaśnił, że w momencie zakupu budynku znajdowały się w nim urządzenia w postaci przewodów sanitarnych i kanalizacyjnych, które były zaślepione. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skarga nie jest uzasadniona. Kontroli Sądu podlega decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Na wstępie zaznaczyć należy, iż organ odwoławczy oczywiście błędnie przywołał podstawę prawną swego rozstrzygnięcia, skoro powołał w niej art. 138 § 2 k.p.a., dający podstawę do wydania przez organ odwoławczy tzw. decyzji kasacyjnej połączonej ze zwrotem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uchybienie powyższe, choć niewątpliwe, nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Podstawy materialnoprawne wyrzekania w przedmiotowej sprawie administracyjnej stanowiły przepisy Upuw. Zgodnie z art. 1 ust 1 cyt. ustawy "Osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności", ust. 5 cyt. przepisu stanowi, że "Osoby, o których mowa w ust. 1-4, mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości do dnia 31 grudnia 2012 r.". W myśl art. 3. ust.1 Upuw "Decyzję o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wydaje: 1) starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej – w przypadku nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, w tym również nieruchomości, w stosunku do których prawo własności Skarbu Państwa wykonują inne państwowe osoby prawne; 2) wójt, burmistrz, prezydent miasta, zarząd powiatu albo zarząd województwa – odpowiednio w przypadku nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego", ust. 1a cyt. przepisu określa, że "Organem wyższego stopnia w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jest wojewoda", zaś "Prawo użytkowania wieczystego przekształca się w prawo własności nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 1, stała się ostateczna. Decyzja ta stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej" (art. 3 ust. 2 Upuw). Postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek z 11.09.2008 r. J. W. i J. W. współużytkowników wieczystych działki nr 2351/2 o pow. 0.0744 ha położonej w J. przy ul. R. [...], którzy ubiegali się o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania na prawo własności. Wprawdzie źródłowy wniosek zawiera wskazanie na działkę o nr 2351, ale dołączone do niego dokumenty przez wnioskodawców nie pozostawiają wątpliwości, że w istocie chodziło o działkę oznaczoną jako nr 2351/2. Bezsporne jest, że w dacie wejścia w życie Upuw (tj. w dniu 13.10.2005 r.) wnioskodawcy byli wieczystymi użytkownikami tej działki, nie ulega wątpliwości również, iż działka ta była zabudowana. Istota sprawy i sporu między skarżącymi, a orzekającymi w sprawie organami jest to, czy nieruchomość była zabudowana na cele mieszkaniowe. W judykaturze wypowiedziano pogląd, wedle którego z brzmienia art. 1 ust. 1 Upuwu jednoznacznie wynika, iż dla przyjęcia, czy nieruchomość jest zabudowana na cele mieszkaniowe, decydujący jest stan z chwili wejścia ustawy w życie, czyli stan z dnia 13.10.2005 r. Konsekwentnie zatem zmiana przeznaczenia budynku mieszkalnego na inny cel przed wejściem w życie ustawy o przekształceniu wyklucza możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (por. wyrok z dnia 25.06.2009 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego, I OSK 929/08, LEX nr 563310). Nie jest sporne, że prawo wieczystego użytkowania działki nr 2351/2 i własność znajdującego się na tej działce budynku skarżący nabyli aktem notarialnym z 8.12.1993 r. od likwidatora Przedsiębiorstwa "[...]" z siedzibą [...], przy czym w treści tego aktu wyraźnie stwierdzono, że przedmiotem zbycia jest "budynek murowany, piętrowy, użytkowy". Nie jest także sporne, że w decyzji Wojewody [...] z [...].07.1992 r. nr [...] stwierdzającego nabycie prawa wieczystego użytkowania działki nr 2351/2 oraz prawa własności budynku zlokalizowanego na tej działce na rzecz Przedsiębiorstwa "[...]" z siedzibą [...] wyraźnie określono, że charakter tego budynku to charakter "użytkowy". W powyższej decyzji ustalono, że wieczysty użytkownik będzie uiszczał opłatę z tytułu wieczystego użytkowania w wysokości 3% wartości gruntu, z zastosowaniem 50% obniżki, z tytułu zabytkowego charakteru budynku. W dacie wydawania powyższej decyzji, na co zwrócił uwagę organ I instancji, art. 40 ust. 1 ustawy z 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 30 z 1991 r., poz. 127) stanowił, że wysokość opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste m.in. gruntu przeznaczonego pod budownictwo mieszkaniowe wynosi 1 % ceny ustalonej na podstawie art. 39 tej ustawy, opłata roczna dla zbywcy prawa użytkowania wieczystego została zaś ustalona na podstawie art. 40 ust. 3 cyt. ustawy w wysokości 3 % wartości gruntu. Wysokość opłaty ustalonej dla Przedsiębiorstwa "[...]" z siedzibą [...] jednoznacznie wskazuje, że podmiot ten dysponował prawem wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego, nie wymienionego w art. 40 ust. 1 cyt. ustawy, czyli nie związanego z budownictwem mieszkaniowym. Wysokość tej opłaty, co organ I instancji uznał za fakt notoryjny, nie uległa zmianie, nie była także kwestionowana przez współużytkowników wieczystych. Nie jest także sporne, że charakter użytkowy budynku przy ul. R. [...] jest uwzględniony we wpisie do księgi wieczystej Nr [...] prowadzonej dla działki nr 2351/2. Z ustawy z 6.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 124 z 2001 r., poz. 1361 ze zm.) wynika m.in., że nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę (art. 2 cyt. ustawy) oraz domniemanie, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 cyt. ustawy). Przeciwko domniemaniu prawa wynikającego z wpisu w księdze wieczystej nie można powoływać się na domniemanie prawa wynikające z posiadania (art. 4 cyt. ustawy). Skoro zatem skarżący nabyli prawo wieczystego użytkowania działki nr 2351/2 oraz prawo własności budynku zlokalizowanego na tej działce, a zbywca był właścicielem budynku użytkowego, zobowiązanym do uiszczania stawki opłaty z tytułu wieczystego użytkowania jak dla gruntu niezabudowanego budynkiem związanym z budownictwem mieszkaniowym, to nabyli tylko takie prawo i w takim zakresie, jakim dysponował zbywca. W dacie wejścia w życie Upuw, jak i w dacie orzekania przez organy obu instancji, skarżący byli właścicielami budynku, określonego w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, jako budynku użytkowego, opłacali również opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego w wysokości 3% wartości gruntu, co wskazuje że nie była to nieruchomość zabudowana na cele mieszkaniowe. Obowiązująca w dacie wejścia w życie Upuw ustawa z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261 z 2004 r., poz. 2603 ze zm.) w zakresie opłat z tytułu użytkowania wieczystego także przewiduje, że nieruchomości oddane na cele mieszkaniowe podlegają opłacie w wysokości 1% wartości nieruchomości, zaś na inne cele w wysokości 3% (por. art. 72 ust. 3 pkt 4 i 5 cyt. ustawy). Skarżący eksponują znaczenie ustaleń zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla potrzeb ustalenia, czy nieruchomość stanowiąca zabudowaną działkę o nr 2351/2 była w dacie wejścia w życie Upuw zabudowana na cele mieszkaniowe. Trafnie, zdaniem Sądu, organ II instancji wyklucza taką argumentację. Niesporne jest, że dla obszaru, na którym położona jest przedmiotowa nieruchomość w dacie wejścia w życie nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego, późniejsze jego uchwalenie nie ma więc znaczenia dla sprawy. Co się tyczy ustaleń zawartych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, to już sami skarżący przyznają, że akt taki nie ma waloru obowiązującego przepisu prawa, stanowi wytyczne dla organów przygotowujących projekt planu zagospodarowania przestrzennego. Zresztą ustalenia zawarte w studium dla obszaru, w którym położona jest działka skarżących przewidują, jak na to wskazują sami skarżący, przewidują "dominującą funkcję usługową z udziałem towarzyszącej funkcji mieszkaniowej i obsługi turystyki". Ustalenia w akcie tego typu, zdaniem Sądu nie mogą mieć znaczenia dla oceny charakteru zabudowy, w aspekcie brzmienia art. 1 ust. 1 Upuw. Skarżący podnoszą także walor dowodowy ewidencji gruntów i budynków, podkreślając, że działka nr 2351/2 wpisana jest w tej ewidencji, prowadzonej wszak przez starostę, mającego obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, jako spełniająca funkcję mieszkaniową. Wspierają tę argumentację wywodząc o faktycznym sposobie użytkowania części budynku, za dowód przedkładając umowy najmu lokali w tym budynku. Dla organu odwoławczego argumentacja skarżących w tym aspekcie okazała się niewystarczająca, a to wobec ustaleń, iż zmiana przeznaczenia części budynku nie została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w toku którego ustalił, że w okresie przed wejściem w życie Upuw zarówno wojewódzki konserwator zabytków nie wyrażał zgody na zmianę przeznaczenia budynku, nie toczyło się postępowanie przed organem architektoniczno-budowlanym, w którym wyrażono by zgodę na taką zmianę, nadto nie toczyło się postępowanie o ustalenie warunków zabudowy obejmujące działkę nr 2351/2. Z wyjaśnień samego skarżącego podczas rozprawy przed tut. Sądem wynika, że w budynku istniała instalacja techniczna, pozwalająca na faktyczne przekształcenie charakteru niektórych pomieszczeń i wynajęcie ich na cele mieszkaniowe. Oceniając ten element postępowania w aspekcie odmowy przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności Sąd uznaje argumentację orzekających organów za prawidłową. Niesporne jest, że w myśl § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) należy utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Niesporne jest, że zmiana operatu ewidencji gruntów poprzez wpisanie działki nr 2351/2 jako wykorzystanej na cele mieszkaniowe nastąpiła w 2005 r. podczas modernizacji operatu ewidencji gruntów (por. pismo Geodety Powiatowego [...] z 13.01.2010 r. do Naczelnika Wydziału Gospodarki Nieruchomościami). Samo brzmienie § 44 cyt. rozporządzenia odnośnie obowiązków starosty utrzymania operatu w stanie aktualności nie dowodzi, zdaniem Sądu, że wszelkie tam znajdujące się dane korzystają z domniemania zgodności ze stanem rzeczywistym, skoro inne zebrane w toku postępowania dowodowego materiały zawierają dane zgoła im przeciwne. Samo faktyczne wykorzystywanie pomieszczeń na cele mieszkalne w budynku ujętym w księdze wieczystej jako budynek użytkowy, przy braku uzyskania pozwolenia na zmianę przeznaczenia tego budynku, słusznie doprowadziło orzekające w sprawie organy do wydania decyzji odmownej. Zarzut naruszenia przepisów procesowych odnośnie rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie jest słuszny, skoro organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy. Z tych przyczyn i działając na podstawie art. 151 Ppsa Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło