II SA/Rz 723/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 września 2021 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia - skargę oddala - II SA/Rz 723/21 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi B.K. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2021 r. nr [...] dotyczące stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Jak wynika z jego uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy, postanowieniem z [...] listopada 2020 r. nr [...] Wójt Gminy [....] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej swoją ostateczną decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] o przyznaniu B.K. stypendium szkolnego w formie świadczenia rzeczowego o charakterze edukacyjnym na córki K.B. i A.B.. Na to postanowienie zażalenie złożyła B.K. Kolegium wskazanym wyżej postanowieniem z [....] lutego 2021 r. - działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) - stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. Wyjaśniło, że zgodnie z art. 149 § 1 i 2 k.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi wyłącznie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Jest to akt służący formalnemu wszczęciu postępowania, nie przesądza zatem o istocie sprawy. Dodatkowe znaczenie ma fakt, że na postanowienie w sprawie wznowienia postępowania nie służy zażalenie, o czym organ pouczył stronę. Zgodnie z art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia. Przesłanką niedopuszczalności są przyczyny o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn o charakterze przedmiotowym wynika z samego faktu niedopuszczalności środka. Z tych względów Kolegium zmuszone było wydać orzeczenie jak w części dyspozytywnej postanowienia. W skardze na postanowienie SKO B.K. podniosła, że jej córka K. "jest przy niej. Skarżąca udziela jej pomocy finansowej, zatem ma prawo do pobierania na nią stypendium oraz świadczenia. Nieprawdą jest, że J.B. wychowuje obie córki. Młodsza córka mieszka bowiem z dziadkami. Żaden pracownik organu I Instancji nie udał się do domu byłego małżonka skarżącej, żeby to sprawdzić. Jest to celowa zmowa, aby wyłudzić świadczenie wychowawcze przez byłego męża. Ta sama sytuacja dotyczy zasiłku celowego czy okresowego. Złożona przez nią deklaracja podatkowa za 2019 r. jest ważna. Toczy się postępowania o ustalenie wysokości podatku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.); stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 kpa lub innych przepisach. W ocenie Sądu, zarzuty skargi okazały się niezasadne. Sąd nie dopatrzył się także w działaniu organów orzekających w sprawie takich uchybień, które obligowałyby go do uwzględnienia skargi z urzędu. Swoją skargą B.K. objęła postanowienie Kolegium z [...] lutego 2021 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność złożonego przez nią zażalenia na postanowienie Wójta z [...] listopada 2020 r. nr [...] wydanego w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z [...] lutego 2020 r. nr [...]. Decyzją tą przyznano B.K. stypendium szkolne w formie świadczenia pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym na córki K. i A.B. w kwocie po 744 zł za okres od 1 stycznia do 30 kwietnia 2020 r. W podstawie prawnej postanowienia Wójta z [...] listopada 2020 r. powołano art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 1 k.p.a., wskazując w uzasadnieniu, że na jaw wyszła nowa, nieznana w dacie wydawania decyzji okoliczność, iż córki skarżącej zamieszkiwały w dacie podjęcia decyzji na terenie innej gminy z ojcem, a nie z matką - skarżącą. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Stosownie natomiast do art. 149 § 1 k.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Przepis art. 141 § 1 k.p.a. statuuje zasadę, że na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że tylko wyraźne objęcie regulacją kodeksową postanowień o konkretnej treści uprawnia stronę do ich zaskarżenia w drodze zażalenia. Z treści art. 149 § 3 i 4 k.p.a. wynika wprost, że zaskarżeniu zażaleniem podlega tylko postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Na temat zaskarżalności postanowień w przedmiocie wznowienia k.p.a. milczy, co wedle wskazanej wyżej reguły wyklucza ich kontrolę w postępowaniu zażaleniowym. Kwestia niezaskarżalności postanowień w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego nie jest zresztą sporna ani w piśmiennictwie ani w orzecznictwie, skoro wynika wprost z regulacji kodeksowych. Warto zwrócić w związku z tym uwagę na specyficzną konstrukcję postępowania wznowieniowego, które ma charakter dwuetapowy. Pierwszy etap sprowadza się do formalnej ocena dopuszczalności wznowienia postępowania. Dopiero pozytywna ocena dopuszczalności wznowienia, zakończona postanowieniem o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) pozwala na przejście do drugiego etapu, tj. do postępowania rozpoznawczego, w ramach którego organ bada, czy kwestionowana decyzja jest dotknięta wadami kwalifikowanymi (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 27 lutego 2020 r. II SA/Po 896/19, LEX nr 3009895). Skoro zatem postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego jest niezaskarżalne w drodze zażalenia, organ odwoławczy zobligowany był w drodze ostatecznego postanowienia stwierdzić jego niedopuszczalność, do czego obligował go art. 134 w zw. art. 144 k.p.a. O braku uprawnienia do zaskarżenia zażaleniem tego postanowienia skarżąca została prawidłowo pouczona przez Wójta. Ze wskazanych wyżej względów argumentacja skargi nie zasługuje na uwzględnienie, a stanowisko Kolegium wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia należy uznać za w pełni zasadne. Podniesione w skardze kwestie dotyczące miejsca zamieszkania córek skarżącej w dacie wydania decyzji przyznającej jej na nie stypendium szkolne nie są objęte kontrolą sądową w niniejszym postępowaniu. Skarżąca będzie mogła podnosić związane z tym okoliczności w toku wznowionego postępowania i ewentualnie w odwołaniu od decyzji wydanej w jego rezultacie, jeżeli taka w wyniku przeprowadzenia wznowionego postępowania będzie wiązała się z niekorzystnym dla niej rozstrzygnięciem (na obecnym etapie – w efekcie samego wznowienia postępowania administracyjnego – jego wynik nie jest jeszcze w żaden sposób przesądzony). Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. ----------------------- .