II SA/Rz 734/21

WyrokWSA w Rzeszowie2021-07-06

Skład orzekający: Marcin Kamiński, Piotr Godlewski, Karina Gniewek - Berezowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pieniężne rekompensujące utracony dochód z działalności rolniczej, przysługujące żołnierzowi rezerwy za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, powinno być wypłacone w kwocie wyższej niż uposażenie otrzymane z tytułu tych ćwiczeń, a także czy powinno uwzględniać rzeczywiste straty w uprawach powstałe w wyniku przerwania produkcji rolnej?
Ratio decidendi
Świadczenie pieniężne rekompensujące utracony dochód z działalności rolniczej przysługuje żołnierzowi rezerwy jedynie za okres faktycznego odbywania ćwiczeń wojskowych i jest obliczane ryczałtowo na podstawie przepisów rozporządzenia. Kwota tego świadczenia jest pomniejszana o uposażenie otrzymane z tytułu ćwiczeń. Jeśli uposażenie jest wyższe niż obliczona kwota rekompensaty, świadczenie nie przysługuje. Ustawa i rozporządzenie nie przewidują rekompensaty za straty powstałe w późniejszym okresie lub za rzeczywiste straty w uprawach, a jedynie ryczałtowe wyrównanie utraconych dochodów.
Stan faktyczny
Skarżący, żołnierz rezerwy, odbył 14-dniowe ćwiczenia wojskowe, za które otrzymał uposażenie. Złożył wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego rekompensującego utracony dochód z prowadzonej działalności rolniczej. Organy administracji odmówiły wypłaty, ponieważ obliczona kwota rekompensaty była niższa od otrzymanego uposażenia. Skarżący kwestionował sposób wyliczenia rekompensaty, domagając się uwzględnienia rzeczywistych strat w uprawach słonecznika, które powstały w wyniku jego nieobecności.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lipca 2021 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego rekompensującego utracony dochód - skargę oddala - Przedmiotem skargi P. Z. (skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (organ odwoławczy) z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (organ I instancji) z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] o odmowie wypłaty świadczenia rekompensującego utracony dochód z prowadzonej działalności rolniczej. Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 1 października 2020 r., decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] uzupełnioną postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] organ I instancji odmówił ustalenia i wypłaty na rzecz skarżącego świadczenia rekompensującego dla żołnierza rezerwy w związku z odbytymi ćwiczeniami. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy nakazał potraktować pismo skarżącego z dnia 1 października 2020 r., jako dwa wnioski, tj. o wydanie zaświadczenia w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 sierpnia 2015 r. w sprawie sposobu ustalania i trybu wypłacania świadczenia pieniężnego żołnierzom rezerwy oraz osobom przeniesionym do rezerwy niebędącym żołnierzami rezerwy (rozporządzenie) oraz o wypłatę tego świadczenia, a następnie w pierwszej kolejności przeprowadzić czynności zmierzające do wydania zaświadczenia w trybie § 8 rozporządzenia, po czym dysponując stosownym zaświadczeniem - orzec o ustaleniu i wypłacie świadczenia rekompensacyjnego, o którym mowa w art. 119a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (u.p.o.o.). Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 119a u.p.o.o. w zw. z § 5 ust. 1 pkt 3 i § 8 rozporządzenia oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) - odmówił wypłaty na rzecz skarżącego świadczenia pieniężnego rekompensującego utracony dochód z prowadzonej działalności rolniczej w związku z odbytymi ćwiczeniami wojskowymi w Jednostce Wojskowej [...] w okresie od dnia 17 września 2020 r. do dnia 30 września 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył treść § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia określającego sposób wyliczenia świadczenia rekompensującego, a następnie wskazał, że z kserokopii decyzji z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego wynika, że liczba hektarów przeliczeniowych gospodarstwa rolnego, w którym skarżący prowadzi działalność rolniczą to 2,8882 ha. Stosownie do wskazanego wyżej uregulowania organ dokonał następujących wyliczeń: liczbę hektarów przeliczeniowych - 2,8882 pomnożył przez miesięczną wysokość przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego, czyli 270,33 zł (3.244/12 miesięcy = 270,33), co dało kwotę 780,77 zł. Organ wskazał przy tym, że zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2020 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych, dochód z 1 ha przeliczeniowego w 2019 r. wyniósł 3.244 zł. Następnie wyliczoną kwotę organ podzielił przez 21 wyliczając stawkę dzienną - 37,18 zł. W oparciu o tak wyliczoną stawkę dzienną utraconego dochodu z działalności rolniczej organ w oparciu o § 8 ust. 2 rozporządzenia wydał w dniu 4 lutego 2021 r. stosowne zaświadczenie. Kolejno organ stawkę dzienną utraconego dochodu z działalności rolniczej pomnożył przez liczbę dni odbytych ćwiczeń wojskowych, tj. 14 (od 17 września 2020 r. do 30 września 2020 r.), w wyniku czego otrzymał kwotę 520,52 zł tytułem świadczenia pieniężnego rekompensującego dochód z prowadzonej działalności rolniczej, który mógłby uzyskać skarżący za okres odbytych ćwiczeń wojskowych. Organ I instancji podał, że zgodnie z art. 119a ust. 6 u.p.o.o., świadczenie rekompensujące wypłaca się w kwocie pomniejszonej o uposażenie, jakie żołnierz otrzymał z tytułu odbywania ćwiczeń. Jak wynika z zalegającego w aktach sprawy zaświadczenia z dnia 30 września 2020 r. o odbyciu ćwiczeń wojskowych, skarżący otrzymał uposażenie w kwocie 1.697,50 zł za ćwiczenia wojskowe w wymiarze 14 dni prowadzone w dniach od 17 września 2020 r. do 30 września 2020 r. w [...]. W myśl cyt. wyżej przepisu ustawy organ I instancji kwotę ustalonego świadczenia rekompensującego w wysokości 520,52 zł pomniejszył o kwotę otrzymanego przez skarżącego uposażenia w wysokości 1.697,50 zł, w efekcie czego różnica wyniosła -1.176,98 zł. Wobec powyższego organ odmówił wypłaty na rzecz skarżącego wnioskowanego świadczenia, powołując się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2539/19. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do treści art. 119a ust. 1 w zw. z ust. 5 u.p.o.o., wypłata przysługującego żołnierzowi rezerwy oraz osobie przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy świadczenia pieniężnego rekompensującego utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy lub stosunku służbowego albo dochód z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, które mogliby uzyskać w okresie odbywania ćwiczeń wojskowych, jest poprzedzona ustaleniem tego świadczenia przez organ administracji publicznej (wójta, burmistrza czy prezydenta miasta) na wniosek złożony przez uprawnionego. Z art. 119a ust. 2 i 3 u.p.o.o. wynika ponadto, że świadczenie pieniężne za każdy dzień ćwiczeń wojskowych stanowi kwota 1/21 miesięcznego wynagrodzenia lub dochodu, o których mowa w ust. 1, pomnożona przez liczbę dni odbytych ćwiczeń wojskowych i kwota dziennego świadczenia pieniężnego nie może być wyższa od 1/21 dwuipółkrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw obowiązującego w okresie poprzedzającym termin powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych, którego wysokość ogłasza Prezes Głównego Urzędu Statystycznego. Świadczenie pieniężne ustala i wypłaca, stosownie do art. 119a ust. 5 u.p.o.o. wójt lub burmistrz (prezydent miasta) na udokumentowany wniosek uprawnionego żołnierza rezerwy lub osoby przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy, złożony nie później niż w ciągu trzech miesięcy od zakończenia ćwiczeń wojskowych. Z art. 119a ust. 8 u.p.o.o. wynika, że Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania i tryb wypłacania świadczenia pieniężnego, tryb zwrotu wydatków z tego tytułu organom samorządu terytorialnego oraz tryb postępowania w tych sprawach, uwzględniając potrzebę rekompensaty utraconego wynagrodzenia albo dochodu oraz konieczność zapewnienia sprawności i szybkości postępowania. Na mocy art. 119a ust. 8 u.p.o.o. Rada Ministrów wydała w dniu 25 sierpnia 2015 r. rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania i trybu wypłacania świadczenia pieniężnego żołnierzom rezerwy oraz osobom przeniesionym do rezerwy niebędącym żołnierzami rezerwy. Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie o odbyciu ćwiczeń wojskowych w wymiarze 14 dni w terminie w dniach od 17 września 2020 r. do 30 września 2020 w Jednostce Wojskowej nr [...]. W przedłożonym zaświadczeniu wydanym przez Podoficera sztabowego sekcji personalnej stwierdzono, że skarżący otrzymał z tytułu tych ćwiczeń uposażenie w kwocie 1.697,50 zł. Natomiast liczba hektarów przeliczeniowych gospodarstwa rolnego, w którym skarżący prowadzi działalność rolniczą to 2,8882 ha. Zgodnie § 5 pkt 1 ust. 3 rozporządzenia, świadczenie rekompensujące stanowią odpowiednio kwota uzyskana z pomnożenia liczby hektarów przeliczeniowych, w rozumieniu ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1892), gospodarstwa rolnego, w którym żołnierz prowadzi działalność rolniczą, przez miesięczną wysokość przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego, ogłoszoną na podstawie art. 18 tej ustawy, podzielona przez 21 i następnie pomnożona przez liczbę dni odbytych ćwiczeń wojskowych. W przypadku współwłasności gospodarstwa rolnego, dochód z pracy współwłaściciela będzie liczony zgodnie z jego udziałem we współwłasności. Jak wynika z Obwieszczenia Prezesa GUS z dnia 23 września 2020 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2019 r. na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333), przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wyniósł w 2019 r. - 3.244 zł. Organ odwoławczy stwierdził, że kwota dziennego utraconego dochodu z działalności rolniczej w związku odbywaniem ćwiczeń wojskowych przez skarżącego wynosi 37,18 zł, a zatem kwota utraconego wynagrodzenia za okres 14 dni w terminie w dniach od 17 września 2020 r. do 30 września 2020 w Jednostce Wojskowej [...] wynosi 520,52 zł. Dalej organ odwoławczy podał, że z art. 119a ust. 6 u.p.o.o. wynika, że świadczenie pieniężne wypłaca się w kwocie pomniejszonej o uposażenie, jakie żołnierz rezerwy otrzymał z tytułu odbytych ćwiczeń wojskowych. Organ wskazał, że skarżący uzyskał uposażenie z tytułu ćwiczeń w kwocie 1.697,50 zł. W związku z faktem, że kwota uposażenia, którą otrzymał skarżący jest wyższa od kwoty ustalonej rekompensaty, w ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo odmówił wypłacenia świadczenia pieniężnego rekompensującego utracony dochód z prowadzonej działalności rolniczej w związku z odbytymi ćwiczeniami wojskowymi. W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że wnioskiem z dnia 1 października 2020 r. zwrócił się do organu I instancji o powołanie komisji do oszacowania strat w uprawie słonecznika z przeznaczeniem na kwiat cięty oraz naliczenie i wypłatę rekompensaty, zaznaczając, że uczestniczy w programie Restrukturyzacji Małych Gospodarstw. Skarżący wyjaśnił, że jest rolnikiem ryczałtowym, a w związku z tym, że świadczenie rekompensujące ustala i wypłaca wójt, wniosek o powołanie komisji był zasadny. Organ I instancji tego nie uczynił bez podania jakiegokolwiek uzasadnienia oraz dodatkowo przekroczył termin 7 dni na wyliczenie i wypłatę rekompensaty. Skarżący zaznaczył, że wniosek złożył bezpośrednio po zakończeniu ćwiczeń, aby komisja mogła zobaczyć i wyliczyć straty rzeczywiste. Załączył również do wniosku dokumentację z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w której podano co, gdzie, i na jakiej powierzchni jest uprawiane. Skarżący zakwestionował wyliczenie przez organ I instancji kwoty dziennego utraconego dochodu na podstawie średniego dochodu ogłoszonego przez GUS, a nie straty rzeczywistej, twierdząc że spełnił warunki biznesplanu restrukturyzacji gospodarstwa i pozwoliłoby mu to osiągnąć dochód z uprawy słonecznika na kwotę 40.000 zł. Skarżący podkreślił, że uprawa słonecznika na kwiat cięty jest uprawą sezonową i całoroczne nakłady i trud wieńczą zbiory, które przypadły na okres ćwiczeń. W celu powołania do czynnej służby wojskowej skarżący został wezwany przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] na dzień 18 sierpnia 2020 r. i stawiając się w tym dniu został powołany do odbycia ćwiczeń na dzień 17 września 2020 r. Zatem siejąc słonecznik początkiem maja 2020 r., a dowiadując się w sierpniu 2020 r. o ćwiczeniach, nie miał możliwości wstrzymania produkcji rolnej roślinnej, gdyż wszystko rośnie swoim tempem i plonuje w takim terminie jak natura pozwoli i nie ma możliwości ani przyspieszyć ani opóźnić zbioru plonu. Skarżący zarzucił, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania w celu oszacowania rzeczywistych strat, a jedynie oparł się na treści rozporządzenia i tylko na tej podstawie odmówił wypłaty rekompensaty. Natomiast organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, nie odnosząc się do podnoszonych odwołaniu zarzutów i przytoczonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 422/18. Skarżący stwierdził, że wyliczając stratę w uprawie, a tym samym rekompensatę utraconego dochodu, organy obu instancji powinny zadbać o to, aby wyliczyć stratę rzeczywistą, a nie opartą na jednym rozporządzeniu Rady Ministrów, pomijając inne ustawy i Konstytucję RP, które gwarantują rekompensatę utraconego dochodu powstałego na skutek ćwiczeń obrony kraju. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu. Sąd administracyjny zgodnie z zasadą niezwiązania granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) uwzględnił w procesie kontroli wszystkie potencjalne naruszenia prawa procesowego i materialnego, niezależnie od zarzutów skargi oraz powołanej w niej podstawy prawnej. Kontrola legalnościowa zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że kwestionowane orzeczenia administracyjne nie są dotknięte wadami, o których w art. 145 § 1 p.p.s.a. Stan faktyczny sprawy została ustalony w sposób prawidłowy, a dokonana wykładnia prawa materialnego oraz subsumpcja stanu faktycznego odpowiadają wymogom legalności. Przedmiotem kontroli Sądu stały się decyzje wydane na podstawie art. 119a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (u.p.o.o.) oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 sierpnia 2015 r. w sprawie sposobu ustalania i trybu wypłacania świadczenia pieniężnego żołnierzom rezerwy oraz osobom przeniesionym do rezerwy niebędącym żołnierzami rezerwy. Z akt sprawy wynika, że skarżący jako żołnierz rezerwy odbył krótkotrwałe ćwiczenia wojskowe w wymiarze 14 dni (w dniach 17-30 września 2020 r.) i z tego tytułu otrzymał uposażenie w kwocie 1.697,5 złotych. Zgodnie z art. 119a ust. 1 u.p.o.o. żołnierzowi rezerwy oraz osobie przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy, którzy odbyli ćwiczenia wojskowe, z wyjątkiem ćwiczeń trwających do dwudziestu czterech godzin odbywających się w czasie lub dniu wolnym od pracy, przysługuje świadczenie pieniężne rekompensujące utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy lub stosunku służbowego albo dochód z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, które mogliby uzyskać w okresie odbywania ćwiczeń wojskowych. Świadczenie pieniężne za każdy dzień ćwiczeń wojskowych stanowi kwota 1/21 miesięcznego wynagrodzenia lub dochodu, o których mowa w art. 119a ust. 1, pomnożona przez liczbę dni odbytych ćwiczeń wojskowych (art. 119a ust. 2 u.p.o.o.). Kwota dziennego świadczenia pieniężnego nie może być wyższa od 1/21 dwuipółkrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw obowiązującego w okresie poprzedzającym termin powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych, którego wysokość ogłasza Prezes Głównego Urzędu Statystycznego (art. 119a ust. 3 u.p.o.o.). Przepis art. 119a ust. 5 u.p.o.o. stanowi, że ww. świadczenie pieniężne ustala i wypłaca wójt lub burmistrz (prezydent miasta) na udokumentowany wniosek uprawnionego żołnierza rezerwy lub osoby przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy, złożony nie później niż w ciągu trzech miesięcy od zakończenia ćwiczeń wojskowych. Jednocześnie przepis art. 119a ust. 6 u.p.o.o. przewiduje, że rozważane świadczenie pieniężne wypłaca się w kwocie pomniejszonej o uposażenie, jakie żołnierz rezerwy otrzymał z tytułu odbytych ćwiczeń wojskowych. W związku z powyższym zasadnie w przedmiotowej sprawie organy pierwszej i drugiej instancji ustaliły rodzaj oraz wysokość świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie albo dochód z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, a następnie zestawiły tak ustaloną kwotę świadczenia z kwotą uposażenia otrzymanego przez skarżącego jako żołnierza rezerwy z tytułu odbytych ćwiczeń wojskowych. Skarżący zakwestionował w skardze tak wysokość wyliczonego świadczenia, jak i podstawę jego ustalenia. Przede wszystkim – w przekonaniu skarżącego – żądana przez niego kwota świadczenia rekompensującego powinna uwzględnić nie tylko ustaloną na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 sierpnia 2015 r. w sprawie sposobu ustalania i trybu wypłacania świadczenia pieniężnego żołnierzom rezerwy oraz osobom przeniesionym do rezerwy niebędącym żołnierzami rezerwy ryczałtową wartość utraconego dochodu z działalności rolniczej, lecz także straty poniesione przez niego w związku z przerwaniem procesu uprawy i zbioru słonecznika, który został zakłócony przez udział w ćwiczeniach wojskowych. W ocenie skarżącego wysokość "strat rzeczywistych" z tego tytułu wyniosła 40.000 złotych. Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów skarżącego, Sąd stwierdził w pierwszej kolejności, że sposób i wynik operacji ustalenia w przedmiotowej sprawie kwoty świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy albo dochodu z prowadzonej działalności rolniczej są prawidłowe. Należy przy tym zastrzec, że świadczenie rekompensujące przysługuje na zasadzie alternatywy rozłącznej, a więc albo za utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy lub stosunku służbowego, albo za utracony dochód z prowadzonej działalności gospodarczej lub działalności rolniczej. Z akt sprawy wynika, że wynagrodzenie netto ze stosunku pracy skarżącego za miesiąc sierpień 2020 r. wyniosło 2.210,72 (k. 18 akt administracyjnych). Po dokonaniu podzielenia kwoty wynagrodzenia przez wskaźnik 1/21 miesięcznego wynagrodzenia oraz pomnożenia otrzymanej kwoty przez liczbę dni ćwiczeń (14) uzyskana kwota 1.473,81 złotych okazała się niższa niż kwota uposażenia z tytułu odbytych ćwiczeń wojskowych (1.697,5 złotych). Zgodnie zatem z art. 119a ust. 6 u.p.o.o. świadczenie rekompensującego utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy lub stosunku służbowego nie przysługuje skarżącemu. Skarżącemu nie przysługuje również świadczenie rekompensujące utracony dochód z tytułu prowadzonej działalności rolniczej. Prawidłowe są ustalenia organów, z których wynika, że kwota utraconego dziennego dochodu z tytułu działalności rolniczej wynosi 37,18 zł, a łączna kwota utraconego dochodu z tytułu 14 dni odbytych ćwiczeń wojskowych wyniosła 520,52 zł. Kwota ta okazała się niższa niż kwota uposażenia z tytułu odbytych ćwiczeń wojskowych (1.697,5 złotych), co zgodnie z art. 119a ust. 6 u.p.o.o. przesądziło o braku podstaw do wypłaty świadczenia rekompensującego z tego tytułu. Do rozważenia pozostaje w drugiej kolejności zagadnienie możliwości żądania na podstawie przepisów art. 119a u.p.o.o. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 sierpnia 2015 r. w sprawie sposobu ustalania i trybu wypłacania świadczenia pieniężnego żołnierzom rezerwy oraz osobom przeniesionym do rezerwy niebędącym żołnierzami rezerwy (rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 2015 r.), przez żołnierza rezerwy, wypłaty pełnej rekompensaty za poniesione starty lub utracone zyski w związku z powołaniem do odbycia ćwiczeń wojskowych. Zagadnienie to musi zostać rozstrzygnięte negatywnie dla skarżącego co najmniej z dwóch powodów. Po pierwsze, przepis art. 119a ust. 1 u.p.o.o. wyraźnie stanowi, że świadczenie rekompensujące przysługuje żołnierzowi rezerwy oraz osobie przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy, którzy odbyli ćwiczenia wojskowe, za utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy lub stosunku służbowego albo dochód z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, "które mogliby uzyskać w okresie odbywania ćwiczeń wojskowych". Istotna jest zatem rekompensata za utratę dochodów tylko za okres rzeczywistego odbywania ćwiczeń. Nie ma w tym zakresie możliwości domagania się wyrównania pieniężnego za straty, które powstały w okresie późniejszym w związku z faktem odbycia ćwiczeń wojskowych (np. straty w zbiorach w związku z nieobecnością na polach uprawnych). Po drugie, zgodnie z ogólnymi zasadami prawa administracyjnego odpowiedzialność odszkodowawcza państwa na drodze administracyjnej za tzw. szkody legalne, a więc wyrządzone przez zgodne z prawem działania lub zaniechania organów władzy, może być dochodzona tylko na podstawie i w granicach ustawy oraz przepisów względem niej wykonawczych. Oznacza to, że ustawy z zakresu materialnego lub procesowego prawa administracyjnego określają samodzielnie dopuszczalność, zakres i przesłanki dochodzenia tego rodzaju roszczeń administracyjnoprawnych. W przypadku szkód (strat) poniesionych przez skarżącego granice jego roszczeń administracyjnoprawnych wyznaczają wskazane wyżej przepisy art. 119a u.p.o.o. oraz rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 2015 r. Niewątpliwie ustawa oraz rozporządzenie wykonawcze przyjęły ryczałtową metodę ustalania wysokości świadczeń odszkodowawczych za utracone wynagrodzenie pracownicze albo za dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej. O ile w przypadku utraconych dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej świadczenie rekompensujące stanowi kwota dochodu uzyskanego przez żołnierza z prowadzonej działalności gospodarczej za ostatni rok podatkowy poprzedzający okres odbytych ćwiczeń wojskowych, podzielona przez 252 i następnie pomnożona przez liczbę dni odbytych ćwiczeń wojskowych (§ 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 2015 r.), o tyle w przypadku utraconych dochodów z tytułu prowadzonej działalności rolniczej kwota tego świadczenia jest równa kwocie uzyskanej z pomnożenia liczby hektarów przeliczeniowych, w rozumieniu ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, gospodarstwa rolnego, w którym żołnierz prowadzi działalność rolniczą, przez miesięczną wysokość przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego, ogłoszoną na podstawie art. 18 tej ustawy, podzielona przez 21 i następnie pomnożona przez liczbę dni odbytych ćwiczeń wojskowych; w przypadku współwłasności gospodarstwa rolnego, dochód z pracy współwłaściciela będzie liczony zgodnie z jego udziałem we współwłasności (§ 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 2015 r.). W odniesieniu do świadczeń rekompensujących utracony dochód z działalności rolniczej prawodawca uznał, że mają one być obliczane na podstawie przeciętnych (średnich i szacunkowych) kwot dochodów z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego. Takie podejście nie stanowi naruszenia ogólnych zasad wyrównywania administracyjnoprawnych szkód legalnych, gdyż szkody te są zawsze wyrównywane na innych zasadach niż szkody cywilnoprawne. Odrębnym zagadnieniem jest natomiast deliktowa odpowiedzialność Skarbu Państwa (lub innych podmiotów publicznych) za szkody wyrządzone przez działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej. Stwierdzenie we właściwej procedurze nielegalnego zachowania organów lub podmiotów działających w imieniu władzy państwowej może uzasadniać tego rodzaju odpowiedzialność odszkodowawczą. Problem ten nie należy jednak do zakresu przedmiotowej sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło