II SA/Rz 736/10
WyrokWSA w Rzeszowie2010-11-18
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Robert Sawuła, Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim jest zgodna z Konstytucją RP, gdy współmałżonek nie jest w stanie sprawować opieki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że literalne stosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, które wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej opiekę nad małżonkiem osoby wymagającej opieki, jest sprzeczne z Konstytucją RP, gdy współmałżonek nie może faktycznie sprawować opieki. W takim przypadku należy uwzględnić realne możliwości sprawowania opieki przez współmałżonka i nie można automatycznie odmówić świadczenia z powodu samego faktu pozostawania w związku małżeńskim.Stan faktyczny
J. K. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z powodu opieki nad niepełnosprawną matką H. K., która pozostaje w związku małżeńskim z C. K. Wójt Gminy odmówił przyznania świadczenia, powołując się na przepis wykluczający świadczenie, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w małżeństwie. SKO utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wskazał, że ojciec nie mieszka z matką od 40 lat i nie może sprawować opieki.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz decyzję Wójta Gminy i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem realnych możliwości sprawowania opieki przez współmałżonka osoby wymagającej opieki.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Robert Sawuła /spr./ SO (del.) Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...].
II SA/Rz 736/10
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej w skrócie: WSA) w Rzeszowie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] (dalej w skrócie: SKO) z [...].05.2010 r. [...] w przedmiocie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym:
Wójt Gminy [...] decyzją z [...].04.2010 r. nr [...] rozpoznając wniosek J. K. odmówił mu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z zamiarem nie podejmowania zatrudnienia i sprawowania opieki nad swoją matką – H. K. W podstawie prawnej swej decyzji organ powołał się m.in. na dyspozycję art. 3 pkt 11 i 21 lit. c, art. 17, art. 20 ust. 3 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139 z 2006 r., poz. 992 ze zm., zwana dalej Uśr) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 2.06.2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.). W uzasadnieniu wskazano, że wnioskujący o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego przedstawił orzeczenie o niepełnosprawności H. K., w którym stwierdzono, że niezdolna jest ona do samodzielnej egzystencji. Wnioskodawca złożył także oświadczenie, z którego wynika, że H. K. pozostaje w związku małżeńskim z C. K. Akta zawierają zaświadczenie Sadu Rejonowego [...], z którego wynika, że J. K. jest opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionej H. K. W związku z tymi ustaleniami, organ I instancji odmówił przyznania żądanego świadczenia, opierając się dyspozycji art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a Uśr, wywodząc iż w jego świetle nie można przyznać świadczenia pielęgnacyjnego wnioskodawcy, skoro jego matka, nad którą sprawuje opiekę, pozostaje w związku małżeńskim. Fakt pozostawiania matki wnioskodawcy w związku małżeńskim jest niewątpliwy, potwierdza go odpis skrócony aktu małżeństwa, który włączono do akt sprawy.
Od powyższej decyzji odwołał się J. K. wywodząc, że jego matka, choć faktycznie jest mężatką, to w istocie jest osobą samotną, ze swoim mężem, a ojcem odwołującego się – C. K., nie utrzymuje kontaktów od 40 lat, ojciec odwołującego się przebywa od 40 lat w szpitalu [...], matka dzieci wychowywała samotnie.
Rozpoznając powyższe odwołanie SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, powołując się w podstawie prawnej na dyspozycję art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a Uśr. Kolegium w uzasadnieniu wyeksponowało materialnoprawne przesłanki, jakie winien spełniać wnioskodawca, aby mu przyznać świadczenie pielęgnacyjne, podkreślając przy tym, że w myśl art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a Uśr świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Zdaniem kolegium przepisu tego organom orzekającym w sprawie nie wolno zignorować. Niesporne dla organu odwoławczego były ustalenia organu I instancji, organ odwoławczy wywodził, iż decyzje wydawane w sprawach świadczeń pielęgnacyjnych nie są oparte na uznaniu administracyjnym, a mają charakter związany. Przywołano orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 18.07.2008 r. P 27/07, podkreślając że wydany wyrok nie odnosił się do przepisu, który w sprawie miał zastosowanie. W konkluzji stwierdzono, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. K., nie wskazując kierunku jej weryfikacji. W skardze powołał się na wypowiedź "Ministra z 13 lub 12 sierpnia 2009 r." wywodząc, że spełnia warunki do przyznania żądanego świadczenia w związku ze sprawowaną opieką nad swoją matką. Skarżący kwestionuje zasadność odmowy przyznania świadczenia uzasadnianej pozostawaniem matki w związku małżeńskim, wskazuje że pieniądze są mu potrzebne na zaspokojenie swoich wydatków. Skarżący raz jeszcze oświadczył, że jego ojciec nie może faktycznie opiekować się matką, gdyż od 40 lat sam przebywa w szpitalu.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej odrzucenie, względnie o oddalenie, podtrzymując w zasadzie dotychczasową argumentację. Wniosek o odrzucenie motywowano brakami formalnymi skargi.
WSA w Rzeszowie wezwał skarżącego o sprecyzowanie przedmiotu skargi, albowiem w jej treści wskazano, że kwestionowane jest "postanowienie" SKO, pod rygorem przyjęcia, że przedmiotem skargi jest w istocie decyzja z [...].05.2010 r. nr [...]. W wyznaczonym terminie skarżący nie udzielił wyjaśnienia, co nakazuje przyjąć, biorąc pod uwagę także treść samej skargi, że kwestionowana jest w/w decyzja SKO. Z tego względu wniosek o odrzucenie skargi nie jest zasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.
W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zdaniem Sądu w tym składzie orzekającym w sprawie zachodzi konieczność rozważenia kwestii wykładni aktu normatywnego w zgodzie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (ustawa z 2.04.1997 r., Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm. i sprost.), stanowiącego podstawę orzekania w sprawie administracyjnej.
Podstawą prawną odmownej decyzji wydanej w I instancji i utrzymanej w mocy poprzez decyzję organu odwoławczego była norma zawarta w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a Uśr, wedle którego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, o ile osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Treść cyt. przepisu jest jednoznaczna, sam fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim stanowić ma negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Stosowanie cyt. przepisu jest obowiązkiem organów administracji publicznej (art. 6 k.p.a.), a tylko naruszenie przepisów prawa może stanowić przesłankę do uwzględnienia skargi sądowoadministracyjnej.
W myśl art. 17 ust. 1 Uśr "Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności". Jednocześnie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a cyt. ustawy określa, iż "Świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli: ...osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim". Cyt. przepis został wprowadzony do Uśr przez art. 27 pkt 13 lit. b ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732, ze zm.). W uzasadnieniu projektu wprowadzającego taką zmianę wskazano, że jej celem było ograniczenie uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, ponieważ "w takiej sytuacji tworzy się nowa rodzina i obowiązek wsparcia i pomocy przejmuje małżonek" (druk sejmowy nr 3393, IV kadencja, s. 16).
W realiach przedmiotowej sprawy nie ulega wątpliwości, że osoba wymagająca opieki – H. K., legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji. Niesporne jest również, że skarżący jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacji względem osoby wymagającej opieki, nie podejmuje pracy zarobkowej, aby tę opiekę sprawować. Jednocześnie osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Jako przyczynę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego organy obu instancji podały ten ostatni fakt, uzasadniając odmowę brzmieniem art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a Uśr. Nie została uwzględniona argumentacja skarżącego, który podawał w postępowaniu administracyjnym, jak również w skardze, że jego ojciec od ponad 40 lat nie mieszka z matką, gdyż przebywa w szpitalu [...], nie ma zatem realnej możliwości sprawowania opieki nad swoją żoną. Organy w tym zakresie nie prowadziły żadnego postępowania dowodowego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO rozumiejąc "logiczną argumentację odwołującego się" wywodziło o bezwzględnym nakazie dla organu administracyjnego stosowania obowiązującego przepisu prawa. Organ ten ponadto podkreślił, że orzekający w sprawie dotyczącej rozumienia art. 17 ust. 1 Uśr Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 18.07.2008 r. P 27/07 nie stwierdził niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a cyt. ustawy. Organ odwoławczy wyeksponował ponadto, iż nowelizując brzmienie art. 17 Uśr ustawą z 17.10.2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 223, poz. 1456) nie dokonano zmiany jego ust. 5 pkt 2 lit. a.
Zdaniem Sądu powstaje wątpliwość, co do konstytucyjności powyższego przepisu, rozumianego jako materialnoprawna podstawa do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W przywołanym przez SKO wyroku z 18.07.2008 r. P 27/07 (OTK-A 2008, z. 6, poz. 107) Trybunał Konstytucyjny (TK) stwierdził, że art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (...) w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Po wydaniu tego wyroku ustawą z 17.10.2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych znowelizowano brzmienie art. 17 ust. 1 Uśr chcąc uwzględnić powyższy wyrok TK. Na mocy art. 13 pkt 1 lit. a ustawy z 13.11.2009 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją wydatków budżetowych (Dz. U. Nr 219, poz. 1706) zmieniono brzmienie art. 17 ust. 1 Uśr nadając mu obecnie obowiązujące brzmienie, zaś na mocy art. 13 pkt 1 lit. b cyt. ustawy dodano w art. 17 Uśr ust. 1a o treści: "Osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1". Cyt. przepis nie może mieć zastosowania do skarżącego, który wobec matki, jako osoby potrzebującej opieki, jest osobą spokrewnioną w pierwszym stopniu i na nim ciąży obowiązek alimentacji. Cały czas w Uśr pozostaje norma art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a, wedle której świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. W ocenie Sądu cyt. przepis wykładany w sposób, jaki dokonały orzekające w sprawie organy pozostaje w sprzeczności z licznymi przepisami Konstytucji RP.
Ratio legis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a Uśr zdaje się wynikać z istoty małżeństwa. Zgodnie z art. 18 Konstytucji RP małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 23 ustawy z 25.02.1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm., zwana dalej k.r.o.) małżonkowie są zobowiązani m.in. do wzajemnej pomocy. Sens tego przepisu sprowadza się do tego, że w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki zawiera związek małżeński, prawo do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego uzyskuje jej małżonek. Taki sposób rozumienia cyt. przepisu prezentowany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Poznaniu z 6.11.2009 r., II SA/Po 513/09, baza orzecznicza Lex nr 531572). Oznacza to niejako pierwszeństwo w uzyskaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez małżonka osoby wymagającej opieki przed innymi osobami zobowiązanymi do alimentacji, które o ten rodzaj świadczenia mogą się ubiegać. Taki sens istnienia podobnej normy rozumiał parlament, na co wskazują, przedstawione uprzednio motywy zawarte w uzasadnieniu projektu noweli do Uśr. Jeśli więc osoba wymagająca opieki zawiera związek małżeński, a współmałżonek może zapewnić jej opiekę, to może ona ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne w miejsce osoby, która do tej pory taką opiekę zapewniała. Inna natomiast w ocenie Sądu jest sytuacja, w której osoba wymagają opieki znajduje się w związku małżeńskim, a współmałżonek nie chce, bądź obiektywnie nie jest w stanie zapewnić opieki.
Norma art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a Uśr zawiera negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, która zdaje się abstrahować, o ile zgodzić ze sposobem stosowania tego przepisu zaprezentowanym przez orzekające w sprawie organy, od tego, że np. w stanie faktycznym sprawy drugi z małżonków zobowiązany do opieki nad współmałżonkiem może być niezdolny do sprawowania takiej opieki (sam być np. niepełnosprawny), względnie może pozostawać w takim konflikcie ze współmałżonkiem, iż nie będzie w jakikolwiek sposób zainteresowany, aby korzystać z tego typu świadczeń. W ocenie Sądu nie do przyjęcia jest praktyka organów orzekających w sprawie świadczeń pielęgnacyjnych, która nie wskazuje, aby zobowiązane były w takiej sytuacji wyjaśniać obiektywny brak możliwości sprawowania opieki względem siebie przez osoby pozostające w związku małżeńskim. Organy administracji rozstrzygają wnioski złożone na formularzach stanowiących załącznik nr 7 do powołanego uprzednio rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 2.06.2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. W części IV tego formularza osoba ubiegająca się o świadczenie ma obowiązek oświadczyć, że osoba wymagająca opieki nie pozostaje w związku małżeńskim. Taki sposób rozumienia przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a Uśr, wywołuje negatywne konsekwencje dla rodziny i małżeństwa. W przypadku, gdy stan zdrowia obydwojga małżonków powoduje, że nie są oni w stanie wobec siebie udzielać wsparcia, inni członkowie rodziny, którzy mają obowiązek alimentacyjny, wyrażają wolę sprawowania nad nimi opieki, nie mogą uzyskać świadczenia, które uzyskaliby, gdyby taki związek małżeński nie istniał. Uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego byłoby możliwe, ale musiałoby uprzednio nastąpić rozwiązanie małżeństwa. Oznacza to, że w ocenie Składu Orzekającego stosowany przez sięgnięcie do wykładni gramatycznej cyt. przepis nie chroniłby w rzeczywistości małżeństwa, godziłby ponadto w deklarowaną w art. 18 Konstytucji RP ochronę i opiekę rodziny ze strony państwa. Sposób stosowania przepisu art. 17 ust. 5 pkt 12 lit. a Uśr prezentowany przez orzekające w sprawie organy jest sprzeczny z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, w myśl którego państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Przepis ustawy nie powinien skłaniać do podejmowania działań prawnych w postaci np. rozwiązywania małżeństw w celu uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla osób sprawujących opiekę nad rodzicem, podczas gdy pozostaje on w związku małżeńskim z drugim rodzicem, który nie może (nie chce) takiej opieki zapewnić. Nie powinien także uniemożliwiać dzieciom zobowiązanym do alimentacji, uzyskania wsparcia ze strony państwa w postaci uzyskania prawa do świadczenia opiekuńczego. W myśl art. 69 Konstytucji RP, osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, które umożliwia sprawowanie efektywnej opieki przez członków rodziny nad osobami niepełnosprawnymi, winno być realizacją powyższego zobowiązania. Ograniczenie takiego prawa, z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim osoby niepełnosprawnej, godzi w treść cyt. przepisu Konstytucji RP. Zdaniem Sądu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a Uśr godzi także w zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), skoro najbliższy członek rodziny (syn) chce wywiązać się ze swych moralnych i prawnych obowiązków wobec najbliższej krewnej (matki), a wymaga to od niego rezygnacji z podjęcia zatrudnienia, to winien otrzymać od państwa stosowne wsparcie. Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uzasadniana kwestionowaną normą, poprzez sam fakt pozostawania w związku małżeńskim osoby wymagającej opieki musi zostać odczytana jako regulacja krzywdząca i niesprawiedliwa.
Skład orzekający WSA w Rzeszowie rozważał zasadność wystąpienia z pytaniem prawnym do TK w kwestii zgodności art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a Uśr z Konstytucją RP. Wobec jednak przekonania Sądu o niekonstytucyjności powyższego przepisu rozumianego jako podstawa do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla innej osoby spokrewnionej i zobowiązanej do alimentacji niż współmałżonek osoby potrzebującej pomocy, bez wyjaśnienia rzeczywistych możliwości sprawowania opieki przez współmałżonka takiej osoby, uznać należy, iż kierowanie pytania prawnego jest zbędne. Do przyjęcia takiego rozstrzygnięcia skłonił Sąd fakt, że postanowieniem z 1.06.2010 r. P 38/09 (OTK-A 2010, nr 5, poz. 53) TK rozpoznając pytanie prawne WSA w Bydgoszczy na temat zgodności art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a Uśr z przepisami Konstytucji RP w stanie, gdy obydwoje małżonkowie legitymują się orzeczeniami o stopniu niepełnosprawności umorzył postępowanie, uznając niedopuszczalność wyrokowania. Lektura uzasadnienia powyższego postanowienia wskazuje, iż TK sugeruje, aby wykładając treść art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a Uśr stosować wykładnię celowościową i systemową, przed wykładnią językową, co sprzyjać będzie "prokonstytucyjnemu" rozumieniu zawartej w nim normy. Jednocześnie TK postanowieniem z 1.06.2010 r. S 1/10 w związku z postanowieniem P 38/09 przedstawił Sejmowi RP uwagi dotyczące niezbędnych działań prawodawczych w celu zapewnienia spójności zasad przydzielania świadczenia pielęgnacyjnego.
W ocenie Sądu wobec jednoznacznego brzmienia kwestionowanego przepisu brak jest możliwości dokonania takiej wykładni analizowanego przepisu Uśr, która nie prowadziłaby w istocie do odmowy jego zastosowania przez sąd administracyjny. Sąd uznał, iż należy w sprawie zastosować przepisy Konstytucji bezpośrednio (art. 8 ust. 2 Konstytucji RP), co prowadzi do uznania, że doszło w niej do naruszenia art. 2, 18, 69, 71 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 5 pkt 2 lit. a Uśr. Oznacza to, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa), co nakazywało uchylenie decyzji obu instancji.
Ponownie orzekając w sprawie organ I instancji wyjaśni okoliczności wskazywane przez skarżącego, a odnoszące się do sytuacji faktycznej, zdrowotnej, związanej z realną możliwością sprawowania opieki przez C. K. nad H. K. O ile ustali, że C. K. takiej możliwości obiektywnie nie posiada, to rozstrzygnie wniosek skarżącego uwzględniając wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a Uśr zaprezentowaną przez Sąd w niniejszym wyroku.
Z powyższych względów orzeczono, jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło