II SA/Rz 743/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany dotychczasowych użytków i klas na działkach - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni G. M. prawa pomocy. We wniosku z dnia 16 stycznia 2015 r. G. M. zwróciła się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Rzeszowie po jego rozpoznaniu odmówił zmiany swojego wcześniejszego postanowienia tj. z dnia 11 września 2014 r., w którym orzekł o odmowie zwolnienia G. M. od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 maja 2016 r. sygn. akt I OZ 442/16 uchylił orzeczenie WSA w Rzeszowie z dnia 8 stycznia 2016 r. wskazując, że brak było podstaw do jego wydania w sytuacji, gdy inny był zakres żądania strony określony we wniosku z dnia 16 stycznia 2015 r. (ustanowienie pełnomocnika), zaś inny w jej pierwotnym wniosku, załatwionym wskazanym postanowieniem z dnia 11 września 2014 r. (zwolnienie od kosztów sądowych). Ponadto NSA zauważył brak przedłożenia wniosku z dnia 16 stycznia 2015 r. na urzędowym formularzu. Stąd też wezwano G. M. do złożenia takiego formularza. Wykonując wezwanie wnioskodawczyni wskazała, że ubiega się o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Podała, że jej jedyny dochód to emerytura w wysokości 2244 zł, w całości przeznaczana na utrzymanie własne, domu oraz opłaty sądowe. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności, akcji, obligacji, udziałów, jak też wartościowych ruchomości, jak np. samochodu. Uzupełniając powyższe dane wnioskodawczyni podniosła, że jej comiesięczne wydatki to: 800 zł – wyżywienie, 400 zł – lekarstwa i leczenie, 350 zł – gaz, energia elektryczna, woda i kanalizacja, wywóz śmieci, 100 zł – opał, 100 zł – odzież, 60 zł – środki higieny osobistej, 64 zł – podatek od nieruchomości i rolny, 250 zł –remont mieszkania w postaci malowania ścian i wymiany okien oraz drzwi, 100 zł – telefon, 20 zł – opłaty sądowe. Skarżąca przedłożyła także wyciąg ze swojego rachunku bankowego, z którego wynika saldo na dzień 23 maja 2016 r. wynoszące 0 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Brak jest podstaw do uwzględnienia żądania uczestniczki postępowania dotyczącego ustanowienia na jej rzecz zawodowego pełnomocnika. Żądanie takie mieści się w tzw. częściowym prawie pomocy, którego przesłanką przyznania jest niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym stanowią art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej w dalszej części "P.p.s.a". Zaznaczyć należy, że wykazanie, iż podmiot ubiegający się o prawo pomocy we wskazanym wymiarze znajduje się w sytuacji uzasadniającej przychylenie się do jego wniosku spoczywa właśnie na wnioskodawcy. Oznacza to, że to zadaniem wnioskującego o wsparcie jest wykazanie, że poza zakresem jego możliwości płatniczych znajduje się poniesienie kosztów postępowania bez powstania wspomnianego wyżej uszczerbku. Dane przedstawione przez G. M. nie wskazują, by wymagała ona dofinansowania ze środków publicznych, na straży wydatkowania których stoi sąd (referendarz sądowy), który przy podejmowaniu decyzji w tym przedmiocie nie może mieć żadnych wątpliwości, że strona faktycznie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej jej dostęp do sądu za własne środki pieniężne. Pomimo, że przedstawione przez skarżącą informacje wskazują, iż cały uzyskiwany przez nią dochód tj. 2244 zł wydatkuje ona w całości, to nie stwierdzono, by uzasadnione było przyznanie jej wsparcia w zakresie ustanowienia zawodowego zastępcy prawnego. Należy bowiem mieć na uwadze, że przy dokonywaniu oceny zasadności wniosku o prawo pomocy uwzględnia się nie tylko posiadane zasoby pieniężne, ale także obiektywne możliwości w tym przedmiocie. Tymczasem G. M. dysponuje nieruchomością rolną o powierzchni 1,63 ha, której nie wykorzystuje w sposób przynoszący jej materialne korzyści. Zaniechanie powyższe nie może przemawiać na jej korzyść przy rozpoznawaniu jej wniosku. Poza tym, środki przeznaczane co miesiąc na odzież, remont mieszkania czy telefon we wskazanych przez wymienioną wysokościach nie stanowią wydatków koniecznych w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Dlatego też nie można im przyznać pierwszeństwa przed wydatkami związanymi z potrzebą uiszczenia należności publicznoprawnej w postaci składającego się na koszty postępowania wynagrodzenia pełnomocnika. Podkreślenia wymaga także, iż G. M. tylko częściowo wypełniła skierowane do niej wezwanie dotyczące nadesłania wyciągów z rachunków bankowych. Dotyczyło ono bowiem takich wyciągów za okres od 1 kwietnia 2016 r. do dnia wykonania wezwania. Wymieniona odpowiedzi na wezwanie udzieliła 19 lipca 2016 r., zaś nadesłany przez nią wyciąg dotyczy jedynie okresu od 29 kwietnia 2016 r. do 23 maja 2016 r. Nie dopełniając w pełni przedmiotowego wezwania wnioskodawczyni wywołała wątpliwości co do jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Z podanych względów orzeczono o odmowie przyznania G. M. prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego bądź adwokata. Uczestniczka postępowania otrzymuje stały dochód, którego wysokość trudno obiektywnie rzecz biorąc zaliczyć do niskich, zwłaszcza że nie ma ona żadnych osób na utrzymaniu i całość otrzymywanego świadczenia emerytalnego może przeznaczyć na własne potrzeby. Podstawę niniejszego postanowienia stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.