II SA/Rz 743/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-09-08

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, posiadająca dochód w wysokości 2244 zł miesięcznie i własność domu, mieszkania oraz nieruchomości rolnej, jest w stanie ponieść częściowe koszty postępowania sądowego w celu ustanowienia zawodowego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że wnioskodawczyni, dysponując dochodem 2244 zł miesięcznie i własnością nieruchomości, jest w stanie samodzielnie ponieść koszty ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
G.M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Wnioskodawczyni podała, że jej jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 2244 zł, a jej majątek obejmuje dom, mieszkanie i nieruchomość rolną. Wcześniejsze wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych i zmianę postanowienia w tym zakresie zostały odmówione, a następnie uchylone przez NSA. Referendarz sądowy również odmówił uwzględnienia wniosku, a wnioskodawczyni wniosła sprzeciw, wskazując na zajęcie nieruchomości rolnej pod inwestycję drogową bez otrzymania odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 8 września 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku G.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi E.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany dotychczasowych użytków i klas na działkach - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem z dnia 16 stycznia 2015 r. G.M. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie jej prawa pomocy obejmującego ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Uzasadniając zgłoszone żądanie podała, że jest osobą samotną, a jej jedynym źródłem dochodu jest emerytura w wysokości 2 244 zł. Nie posiada żadnych oszczędności, za to w skład jej majątku wchodzi dom o powierzchni 100 m2, mieszkanie o powierzchni 50m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 1,63 ha. Postanowienie z dnia 8 stycznia 2016 r. WSA w Rzeszowie odmówił zmiany swojego wcześniejszego postanowienia z dnia 11 września 2014 r., w którym orzekł o odmowie zwolnienia G.M. od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 maja 2016 r. sygn. akt I OZ 442/16 uchylił orzeczenie WSA w Rzeszowie z dnia 8 stycznia 2016 r. wskazując, że brak było podstaw do jego wydania w sytuacji, gdy inny był zakres żądania strony określony we wniosku z dnia 16 stycznia 2015 r. (ustanowienie pełnomocnika), zaś inny w jej pierwotnym wniosku, załatwionym wskazanym postanowieniem z dnia 11 września 2014 r. (zwolnienie od kosztów sądowych). Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy odmówił uwzględnienia żądania strony. Z zachowaniem ustawowego terminu G.M. wniosła sprzeciw. Poniosła, że jej nieruchomość rolna została zajęta pod realizację inwestycji drogowej, niemniej z tego tytułu nie otrzymała jeszcze odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Na wstępie zwrócić należy uwagę, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Postępowanie sądowe zostało zainicjowane skargą wniesioną przed tą datą, dlatego też – w myśl art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej: "Ppsa", stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Skarżąca ubiegając się o ustanowienie zawodowego pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata) domaga się zgodnie z art. 245 § 3 Ppsa przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży po stronie wnioskodawcy – jest on zobligowany do pełnego i wyczerpującego przedstawienia swojej sytuacji rodzinnej i bytowo – materialnej, w sposób umożliwiający ocenę zasadności złożonego wniosku. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie Sądu uzależnione jest od tego, co zostało wykazane przez wnioskodawcę. Analiza wniosku skarżącej uprawnia do stwierdzenia, że nie wykazała ona niemożności ponoszenia częściowych kosztów postępowania. Dysponując bowiem comiesięcznym dochodem w wysokości 2 244 zł i zamieszkując w stanowiącym jej własność budynku mieszkalnym jednorodzinnym, skarżąca jest w stanie opłacić pomoc zawodowego pełnomocnika we własnym zakresie. Jak wynika z urządzeń biurowych Sądu, niniejsza sprawa nie jest pierwszą sprawą zainicjowaną jej skargą, a zatem wnioskodawczyni nabyła wiedzę, że w postępowaniu sądowoadministarcyjnym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 Ppsa). Tym samym inicjując niniejszą sprawę w kwietniu 2014 r. mogła poczynić nawet drobne oszczędności, które z uwagi na upływ czasu umożliwiłyby opłacenie fachowej pomocy prawnej. Oszczędności takie, przy obecnych dochodach, może również poczynić w toku ewentualnego postępowania kasacyjnego, trwającego co do zasady kilka lub kilkanaście miesięcy, a co za tym idzie, ustalić z zawodowym pełnomocnikiem sposób zapłaty należności z tytułu udzielonej pomocy. W tych okolicznościach nie można przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a jak wspomniano wyżej, stwierdzenie takiej okoliczności jest jedynym warunkiem przyznania prawa pomocy. Mając na względzie powyższe, orzekając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło