II SA/Rz 743/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-07-08
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie wykazania niemożności poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, mimo wykazania pewnych wydatków, posiada stały i wystarczający dochód, który pozwala na pokrycie kosztów sądowych po ograniczeniu wydatków niekoniecznych, dlatego odmówiono przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
G. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zmian użytków i klas na działkach, wskazując, że jest osobą samotną utrzymującą się z emerytury netto 2 244,78 zł, którą wydatkuje na podstawowe potrzeby. Posiada dom o powierzchni 100 m kw. oraz nieruchomość rolną 1,58 ha, nie posiada oszczędności ani wartościowych ruchomości. Wydatki miesięczne wykazane przez nią obejmują m.in. opłaty za media, wyżywienie, lekarstwa i remont mieszkania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej G. M. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skarg E. K. i G. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmian dotychczasowych użytków i klas na działkach - postanawia - odmówić przyznania skarżącej G. M. prawa pomocy. Referendarz sądowy Agata Kosowska-Dudzik
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie zmian dotychczasowych użytków i klas na działkach G. M. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Podtrzymała go następnie na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF). Wskazała w nim, że jest osobą samotną i utrzymuje się jedynie z emerytury wynoszącej 2 244,78 zł netto. Powyższa kwota w całości wydatkowana jest na podatek i opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę i kanalizację, telefon, środki higieny osobistej, lekarstwa i wyżywienie. Wnioskodawczyni mieszka w domu o powierzchni 100 m. kw. Na jej majątek składa się jeszcze nieruchomość rolna o powierzchni 1,58 ha. Nie posiada ona żadnych oszczędności, akcji, udziałów i obligacji ani żadnych wartościowych ruchomości jak np. samochodu.
Rozpoznając wniosek strony zważono, co następuje:
W pierwszej kolejności podnieść należy, że przy rozstrzyganiu w przedmiocie prawa pomocy dla G. M. posłużono się danymi odnośnie do wielkości ponoszonych przez nią wydatków, przedstawionymi do sprawy oznaczonej sygn. akt II SA/Rz 355/14, w której skarżąca także ubiegała się o wsparcie Państwa. I tak w skali miesiąca są one następujące: – 350 zł (gaz, energia elektryczna, woda i kanalizacja), 100 zł (opał), 120 zł (telefon), 60 zł (środki higieny), 800 zł (wyżywienie), 64 zł (podatki i opłaty), 100 zł (odzież), 250 zł (lekarstwa i leczenie) 400 zł (remont mieszkania).
Mając na uwadze podane wyżej informacje, jak też przewidziane przez ustawodawcę przesłanki przyznania prawa pomocy uznano, że wniosek strony nie może zostać uwzględniony w jakiejkolwiek części. W świetle art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." dotyczy on prawa pomocy w częściowym zakresie. Warunek jego przyznania w takich granicach określa art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowiąc, że jest nią sytuacja niemożności poniesienia przez stronę pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ten ostatni przepis nakłada jednocześnie ciężar udowodnienia wskazanego warunku na wnioskodawcę. Oznacza to, że to do składającego wniosek należy przedstawienie informacji świadczących o zasadności żądania.
G. M. nie wykazała tymczasem, że jej sytuacja rodzinno-materialna przemawia za koniecznością dofinansowania ze środków Skarbu Państwa. Przeciwnie, podane dane wskazują na dobrą kondycję finansową skarżącej, uzyskującej stały, obiektywnie wysoki dochód, który pozwala jej nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb człowieka (tj. w zakresie, mieszkania, wyżywienia i leczenia), ale także na pokrycie innych wydatków takich jak na telefon czy remont zajmowanego domu. W tym miejscu należy zaznaczyć, że te ostatnie nie mogą mieć pierwszeństwa w pokryciu przed wydatkami niezbędnymi do sfinansowania swojego udziału w postępowaniu sądowym. Także wydatku na odzież nie można uznać za decydującego o egzystencji jednostki. Strona powinna tymczasem najpierw poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero wówczas – gdy tak zgromadzone środki okażą się niewystarczające – może skutecznie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23.02.2012 r. II OZ 89/12, www.nsa.gov.pl).
Z tych względów uznano, że brak jest podstaw do zwolnienia G. M. od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, bowiem ich uiszczenie mieści się jak najbardziej w zakresie możliwości płatniczych skarżącej, która ograniczając tzw. wydatki niekonieczne jest w stanie zgromadzić środki niezbędne do uczestnictwa w zainicjowanym m. in. jej skargą postępowaniu sądowym.
Na marginesie należy zaznaczyć, że w razie uwzględnienia skargi składającemu ją będzie przysługiwał od organu zwrot kosztów postępowania w myśl art. 200 P.p.s.a.
Podstawę niniejszego rozstrzygnięcia stanowi art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło