II SA/Rz 756/24

WyrokWSA w Rzeszowie2024-10-15

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Stanisław Śliwa, Jolanta Kłoda-Szeliga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Ochrony Środowiska, która zawiera jedynie cele i priorytety działań, a nie nakłada bezpośrednich obowiązków na zewnętrzne podmioty, jest aktem prawa miejscowego podlegającym publikacji w dzienniku urzędowym?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Ochrony Środowiska, która stanowi realizację polityki ochrony środowiska i określa cele oraz priorytety działań, ale nie nakłada bezpośrednich obowiązków na zewnętrzne podmioty, nie jest aktem prawa miejscowego. W związku z tym, jej wejście w życie nie może być uzależnione od publikacji w dzienniku urzędowym.
Stan faktyczny
Wojewoda Podkarpacki zaskarżył uchwałę Rady Gminy Markowa w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Ochrony Środowiska, kwestionując § 3 tej uchwały, który uzależniał jej wejście w życie od publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego. Zdaniem Wojewody, program ten nie jest aktem prawa miejscowego i nie podlega takiej publikacji. Rada Gminy Markowa broniła uchwały, wskazując, że program zawiera elementy normatywne i jest aktem prawa miejscowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 3 zaskarżonej uchwały i zasądził od Gminy Markowa na rzecz Wojewody Podkarpackiego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2024 r. sprawy ze skargi Wojewody Podkarpackiego na uchwałę Rady Gminy Markowa z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr LXXV/414/24 w przedmiocie przyjęcia "Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Markowa na lata 2024 – 2028 z perspektywą do roku 2032" I. stwierdza nieważność § 3 zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Gminy Markowa na rzecz strony skarżącej Wojewody Podkarpackiego kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wojewoda Podkarpacki zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie uchwałę Rady Gminy Markowa nr LXXV/414/24 z 4 kwietnia 2024 r. w sprawie przyjęcia "Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Markowa na lata 2024-2028 z perspektywą do roku 2032". Wskazaną uchwałą Rada Gminy Markowa w § 1 przyjęła wskazany wyżej program (stanowiący załącznik), w § 2 wykonanie uchwały powierzyła Wójtowi Gminy Markowa, zaś w § 3 wskazała, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego. W złożonej skardze Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności § 3 przedmiotowego aktu i o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem Organu nadzoru, analiza uchwały wykazała istotne naruszenie przez organ stanowiący przepisu art. 4 ust. 1 i w zw. z art. 13 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461), zwanej dalej: "u.o.a.n." poprzez nieuprawnione przyjęcie, że stanowi ona akt prawa miejscowego, którego wejście w życie uzależnione jest od uprzedniej publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego. Z samego faktu podjęcia uchwały przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie można natomiast jeszcze wywodzić, że mamy do czynienia z aktem prawa miejscowego. Przesądzające znaczenie dla powyższego ma jedynie charakter norm prawnych i kształtowania przez te normy sytuacji prawnej adresatów. Organ zwrócił uwagę na zróżnicowany charakter programów podejmowanych na podstawie ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024r. poz. 54), określanej dalej jako "P.o.ś.". Na mocy art. 18 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 tego aktu, rada gminy, w celu realizacji polityki ochrony środowiska, uchwala gminny program ochrony środowiska. Natomiast w oparciu na art. 84 wskazanej ustawy, mogą być tworzone tzw. programy naprawcze, których celem jest działanie o charakterze restytucyjnym, podejmowane w sytuacji, gdy konieczne jest doprowadzenie do przestrzegania naruszonych standardów ochrony środowiska. Zgodnie z art. 84 ust. 1 wskazanej ustawy, programy te mają charakter aktu prawa miejscowego. Wojewoda podał, że przyjęty badaną uchwałą program jest dokumentem, o którym mowa w art. 17 ust. 1 P.o.ś., podejmowanym w celu realizacji polityki państwa w zakresie ochrony środowiska na szczeblu lokalnym, natomiast przepis art. 18 ust. 1 tej ustawy określa wyłącznie ogólną kompetencję rady gminy w przedmiocie ustalenia gminnego programu ochrony środowiska i nie stanowi podstawy do wydania aktu prawa miejscowego, tj. takiego, który zawierałby normy prawne o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. W ocenie Organu, program uchwalony na tej podstawie nie jest więc aktem prawa miejscowego, a jedynie aktem planistycznym, skierowanym do jednostek funkcjonujących w ramach aparatu organizacyjnego gminy. Badana uchwała nie zawiera żadnych jednostek redakcyjnych w formie przepisów z których można byłoby wywieść normę prawną generalną, są w niej natomiast regulacje i obowiązki skierowane do organów gminy. Tymczasem, w przypadku organów gminy, wydawane przez nie akty prawa miejscowego nakładają najczęściej na oznaczonych rodzajowo członków społeczności lokalnej obowiązek oznaczonego zachowania się w sytuacjach wskazanych w takich przepisach. Akt prawa miejscowego powinien zatem zawierać regulację praw i obowiązków podmiotów znajdujących się na zewnętrz administracji. Reasumując Wojewoda podniósł, że analiza zapisów kwestionowanej uchwały nie pozwala na zakwalifikowanie jej do tego rodzaju aktów, a tym samym, co do zasady, powinna ona wejść w życie z dniem podjęcia. Rada Gminy nie posiada kompetencji do arbitralnego decydowania, które normy uznaje za przepisy prawa miejscowego. Nawet jeżeli podstawę podjęcia danego aktu stanowi ustawa o samorządzie gminnym, gmina musi każdorazowo wykazać swoje upoważnienie. W przeciwnym razie rada jako organ administracji publicznej działa bez podstawy prawnej, a tym samym narusza art. 7 Konstytucji RP. W ocenie Wojewody, Rada Gminy Markowa w sposób nieuprawniony aktowi planistycznemu nazwanemu "Program Ochrony Środowiska dla Gminy Markowa na lata 2024-2028 z perspektywą do roku 2032" nadała charakter aktu prawa miejscowego. Uchwała zawiera bowiem normy o charakterze ściśle programowym. Zatem podstawę prawną do jej podjęcia stanowi wyłącznie art. 18 ust. 1 P.o.ś., który określa jedynie ogólną kompetencję organu stanowiącego gminy do podjęcia gminnego programu ochrony środowiska i nie stanowi podstawy do wydania aktu prawa miejscowego. Nie można uznać, że przedmiotowy Program stanowi akt, o którym mowa w art. 84 ust. 1 P.o.ś., mimo materialnego podobieństwa obu regulacji. W ustawie Prawo ochrony środowiska brak jest normy, która pozwalałaby uznać kwestionowany akt za "program", o którym mowa w powyższym przepisie - czyli oparty na szczególnym upoważnieniu ustawowym akt mający na celu realizację konkretnych działań naprawczych. Kwestionowany program nie rozstrzyga bowiem o prawach i obowiązkach określonych podmiotów, lecz jest aktem kierownictwa wewnętrznego, konkretyzującym sposoby działania gminy, zmierzające do osiągnięcia określonych celów z zakresu ochrony środowiska. Działając imieniem Rady Gminy Markowa, Wójt Gminy Markowa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie kosztów postępowania. Powołując się na cele i funkcje przedmiotowego Programu, zawarte na jego stronie 124, Wójt wskazał, że wbrew twierdzeniom Wojewody, badana uchwała nie zawiera jedynie regulacji i obowiązków skierowanych do organów gminy. Wskazał też na tabelę 57 (strona 132 Programu), w której przyjęte zostały działania naprawcze spełniające warunki art. 84 ust. 1P.o.ś. Podniósł, że zapisy Programu dotyczące zadania w zakresie "Ochrona klimatu i jakości powietrza - Kontynuacja zadań związanych z poprawą jakości powietrza należy uznać za normy postępowania o charakterze generalnym (adresowane do nieokreślonych indywidualnie adresatów - mieszkańców gminy, zarządców budynków, spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych) i abstrakcyjnym (odnoszące się do nieokreślonych indywidualnie adresatów). Zatem zaskarżona uchwałą jest aktem prawa miejscowego, który podlega obowiązkowi publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego. Końcowo Wójt podniósł, że nie jest jednolite stanowisko organów nadzoru co do publikacji w wojewódzkich dziennikach urzędowych uchwał organów gminy stanowiących programy ochrony środowiska na podstawie P.o.ś. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sądowej mogą być m. in. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż wskazane akty prawa miejscowego, a podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Analiza tego rodzaju aktów odbywa się przy uwzględnieniu kryterium zgodności z prawem, a obliguje do tego art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Przy rozpoznawaniu skarg na wskazane wyżej formy działalności organów administracji publicznej zastosowanie mają również przepisy zawarte w poszczególnych ustawach samorządowych, w niniejszej sprawie ze względu na fakt, że badana jest uchwała rady gminy, to znaczenie mają regulacje ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40), zwanej następnie "u.s.g." W art. 91 ust. 1 tej ustawy prawodawca postanowił, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Z tym, że o takiej nieważności w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 (przedłożenie uchwały przez wójta/ burmistrz/prezydenta miasta winno nastąpić w terminie siedmiu dni od daty podjęcia a przepisów porządkowych w terminie 2 dni od ustanowienia). Jeśli jednak wskazany trzydziestodniowy termin upłynie, to - w myśl art. 93 ust. 1 u.s.g. - organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności, a ma prawo zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu. Ta ostatnia sytuacja wystąpiła w sprawie niniejszej, bowiem zgodnie z twierdzeniem Wojewody, uchwała Rady Gminy Markowa z 4 kwietnia 2024 r. została mu przedłożona w dniu 10 kwietnia 2024 r., a zatem obejmujące ją rozstrzygnięcie nadzorcze mogło zostać wydane do dnia 10 maja 2024 r. Skargę wniesiono zaś 21 maja 2024 r. a więc wówczas, gdy Wojewoda nie mógł już podjąć działania samodzielnie jako organ nadzoru. W myśl art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, że nie każde naruszenie prawa prowadzi do nieważności aktu wydanego przez organ gminy, a dotyczy to wyłącznie naruszeń istotnych. Jest to związane z brzmieniem art. 91 ust. 4 u.s.g., wedle którego, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Stwierdzenie nieważności odnosi się więc do sytuacji, gdy naruszono przepisy wyznaczające kompetencje do podejmowania uchwał, przepisy podstawy prawnej podejmowanych uchwał, przepisy ustrojowe, przepisy prawa materialnego - przez ich wadliwą wykładnię - oraz przepisy regulujące procedurę podejmowania uchwał [tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 9.01.2024 r. I OSK 2012/22]. Zakwestionowaną przez Wojewodę uchwałą Rada Gminy Markowa przyjęła "Program Ochrony Środowiska dla Gminy Markowa na lata 2024-2028 z perspektywą do roku 2032". W podstawie prawnej tego aktu powołała art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. oraz art. 18 ust. 1 i art. 84 ust. 1 P.o.ś. Pierwszy z tych przepisów przewiduje wyłączną właściwość rady gminy w innych niż wymienione w pkt 1 do 14a sprawach, a które zastrzeżone zostały do jej kompetencji ustawami. Z kolei, unormowanie zawarte w art. 18 ust. 1 P.o.ś. upoważnia radę gminy do uchwalenia programu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 tego aktu. Ta ostatnia regulacja stanowi, że organ wykonawczy gminy, w celu realizacji polityki ochrony środowiska, sporządza gminne programy ochrony środowiska, uwzględniając cele zawarte w strategiach, programach i dokumentach programowych, o których mowa w art. 14 ust. 1. Ten ostatni przepis odsyła zaś do dokumentów sporządzonych na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Natomiast wedle powołanego przez Radę art. 84 ust. 1 P.o.ś., w celu doprowadzenia do przestrzegania standardów jakości środowiska w przypadkach wskazanych ustawą lub przepisami szczególnymi, w drodze aktu prawa miejscowego, tworzone są programy. Programy te są publikowane w wojewódzkich dziennikach urzędowych. W złożonej skardze Wojewoda Podkarpacki wniósł o stwierdzenie nieważności § 3 kwestionowanej uchwały uznając za błędne przyjęcie przez Radę, że uchwalony przez nią Program jest aktem prawa miejscowego i jako taki podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Zdaniem Wojewody, w rzeczywistości Program ten charakteru takiego nie ma, w związku z czym jego wejście w życie nie powinno być uzależnione od publikacji w powyższym dzienniku. Zasady ogłaszania aktów normatywnych określa ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, która w art. 4 ust. 1 stanowi, że akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Do powyższego odnosi się także art. 13 u.o.a.n., który wskazuje, co podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym podając w pkt 2, że są to m. in. akty prawa miejscowego stanowione przez organ gminy, w tym statut gminy. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Ponadto, w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego na obszarze działania organów, które je ustanowiły są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Regulacja ta znalazła potwierdzenie w treści art. 40 ust. 1 u.s.g., według którego, na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Mając to na uwadze można stwierdzić, że akt będący aktem prawa miejscowego winien charakteryzować się cechą ogólności, czyli generalności oraz abstrakcyjności. Tę pierwszą posiadają normy, które określają adresatów poprzez wskazanie ich cech, nie zaś poprzez wymienienie ich z imienia czy nazwy. Z kolei, abstrakcyjność normy polega na tym, że jej dyspozycja określająca postępowanie adresata ma zastosowanie w wielu, powtarzalnych okolicznościach, nie zaś w jednej konkretnej sytuacji. Akt musi być zatem powtarzalny i nie może konsumować się przez jednorazowe zastosowanie. Ponadto, regulacje zawarte w akcie normatywnym muszą mieć charakter normatywny, skoro akt ten stanowi źródło powszechnie obowiązującego prawa na danym obszarze. Winny więc zawierać wypowiedzi wyznaczające adresatom pewien sposób zachowania się, a więc mogą to być nakazy, zakazy lub uprawnienia. Adresat norm prawnych winien zaś znajdować się poza strukturą administracji. Tym samym, rozstrzygnięcie zaistniałego w sprawie sporu wymaga odpowiedzi na pytanie o charakter norm zawartych w przyjętym przez Radę Programie, bowiem pozwoli to na ustalenie, czy Program ten jest aktem prawa miejscowego i wymagał jako taki ogłoszenia w dzienniku urzędowym, czy też jako statusu takiego pozbawiony nie mógł podlegać publikacji. Program ochrony środowiska, o którym mowa w art. 17 P.o.ś. ma stanowić realizację polityki ochrony środowiska, która wedle art. 13 P.o.ś. jest zespołem działań mających na celu stworzenie warunków niezbędnych do realizacji ochrony środowiska, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Przez ten ostatni rozumie się taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń (art. 3 pkt 50 P.o.ś.). Treść aktu podjętego na podstawie art. 17 P.o.ś. ma więc charakter programowy, kierunkowy, wyznaczający cele, które zamierza się osiągnąć w ramach prowadzonej polityki ochrony środowiska. Jego rolą nie jest więc konkretyzacja uprawnień i obowiązków podmiotów zewnętrznych, a tylko wyrażenie pewnych dążeń i kursu działania. Obowiązuje on jedynie "wewnątrz" administracji i nie może w sposób bezpośredni wywoływać skutków prawnych w sferze podmiotów "zewnętrznych" wobec administracji. Jako więc akt o charakterze jedynie opisowym, wyrażającym pewne postulaty nie jest zatem aktem prawa miejscowego. Przeciwieństwem przedstawionego wyżej aktu jest program, który uchwalany jest w oparciu na art. 84 P.o.ś., a który sam prawodawca określił jako stanowiący akt prawa miejscowego, podlegający publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Ma on doprowadzić do przestrzegania standardów jakości środowiska w przypadkach wskazanych ustawą lub przepisami szczególnymi. W świetle art. 84 ust. 2 P.o.ś. ustala się w nim m. in. zakres działań niezbędnych do przywracania standardów jakości środowiska (pkt 3), harmonogram rzeczowo-finansowy planowanych działań (pkt 4), podmioty, do których skierowane są obowiązki ustalone w programie (pkt 5), dodatkowe obowiązki podmiotów korzystających ze środowiska, związane z ograniczaniem oddziaływania na środowisko np. obowiązek prowadzenia pomiarów wielkości emisji lub poziomów substancji lub energii w środowisku (pkt 6 lit. a) czy obowiązki organów administracji polegające na przekazywaniu organowi przyjmującemu program informacji o wydawanych decyzjach mających wpływ na realizację programu (pkt 7). Taki akt zawiera więc regulacje powszechnie obowiązujące, których celem jest doprowadzenie do przestrzegania standardów jakości ochrony środowiska przez wszystkie podmioty (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 14.03.2012 r. II SA/Łd 99/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 11.10.2022 r. II SA/Ke 437/22, wyrok NSA z 28.03.2017 r., II OSK 1884/15). Rada Gminy Markowa w podstawie prawnej podjętej uchwały powołała obydwa przedstawione wyżej przepisy tj. zarówno art. 18 ust. 1 i art. 84 ust. 1 P.o.ś., co powoduje pewną sprzeczność, bowiem jak już wyżej zaznaczono, akty prawne podejmowane w oparciu na każdą z tych regulacji mają odmienny charakter. Jednakże treść przedmiotowej uchwały nie pozostawia już wątpliwości co do tego, że jego podstawą prawną jest pierwszy z powołanych przepisów, który odwołuje się do art. 17 ust. 1 P.o.ś. Już w części przyjętego Programu stanowiącej "Wprowadzenie" powołano to ostatnie unormowanie tzn. art. 17 P.o.ś. i wskazano na wynikający z niego obowiązek gminy sporządzenia programu ochrony środowiska. Następnie podano (str. 8), że zasadniczym zadaniem, jakie niniejsze opracowanie ma spełnić jest określenie celów, priorytetów i w konsekwencji interwencji, jakie stoją przed samorządem gminnym w dziedzinie ochrony środowiska. W dalszej części (nadal str. 8) powołano się na brzmienie art. 13 i art. 14 P.o.ś. zaznaczając, że uwzględniając je uchwalony Program jest spójny ze strategiami i programami strategicznymi obowiązującymi na terenie województwa i powiatu oraz gminnymi programami strategicznymi, ale też z programami wyższego rzędu. W Programie wskazano też (str. 9), że realizuje on cele polityki ochrony środowiska zgodne z art. 13 P.o.ś. na obszarze Gminy do 2032 r., określa strategię ochrony, racjonalnego wykorzystania zasobów i poprawy standardów jakości środowiska Gminy, w tym: cele ekologiczne (długo i krótkookresowe), kierunki działań strategicznych w zakresie ochrony i poprawy stanu środowiska oraz racjonalnego wykorzystania jego zasobów, priorytety inwestycyjne i pozainwestycyjne oraz narzędzia i instrumenty realizacyjne. Następnie (str. 10) podano, że Program jest kontynuacją poprzednio uchwalonego Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Markowa z roku 2004, na lata 2004 – 2011, a który wyznaczał kierunki podejmowanych działań w zakresie szeroko rozumianej problematyki ochrony środowiska. Powyższe jednoznacznie przeczy temu, że przyjęty Program to akt prawa miejscowego, bowiem prezentuje on pewną koncepcję Gminy, której wdrożenie poprzez szereg różnych działań prowadzić ma do stworzenia warunków niezbędnych do realizacji ochrony środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, o czym mowa we wskazywanym wyżej art. 13 P.o.ś. W odpowiedzi na skargę Rada powołała się na elementy Programu wskazujące przewidziane do wykonania jakieś konkretne zadanie z zakresu ochrony środowiska oraz jako jednostki realizujące np. mieszkańców, zarządców budynków, spółdzielnie oraz wspólnoty mieszkaniowe. Rzeczywiście w zawartych w Programie tabelach określone są konkretne cele do realizacji oraz jednostki je realizujące, w tym podmioty wyżej podane, jak też inwestorzy, właściciele gospodarstw, posiadacze lasów, szkoły czy uczelnie. Fakt wskazania tego rodzaju podmiotów nie przesądza jednak o tym, że są one adresatami kwestionowanej uchwały w sensie takim, że nakłada ona na nich bezpośrednio pewne obowiązki. Obowiązki takie mogą bowiem w stosunku do nich wynikać dopiero z jakichś działań, w tym innych aktów prawnych, które zostaną dopiero podjęte na podstawie przedmiotowego Programu. To więc te następcze względem Programu działania będą bezpośrednim źródłem określonego zobowiązania wskazanych podmiotów. W takiej więc sytuacji należało uznać, że podjęta przez Radę uchwała nie jest aktem prawa miejscowego, zawierającym powszechnie obowiązujące na terenie Gminy przepisy prawne, a zatem nie podlegała ona publikacji w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego. Dlatego też Sąd w pkt I wyroku - działając na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. - stwierdził nieważność § 3 tej uchwały, który stanowi o obowiązku takiej publikacji i wiąże datę jej wejścia w życie z taką właśnie publikacją. Zamieszczenie bowiem tego paragrafu przesądza o naruszeniu art. 4 ust. 1 u.o.a.n. oraz art. 13 pkt 2 tej ustawy. Z kolei w pkt II wyroku Sąd zasądził od Gminy Markowa na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, które obejmują wynagrodzenie dla działającego imieniem Wojewody pełnomocnika - radcy prawnego (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło