II SA/Rz 771/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-09-28
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Ewa Partyka, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana bez precyzyjnego określenia niezbędnego zakresu obciążenia nieruchomości i czy niezgodność treści decyzji z załącznikiem graficznym oraz błędy rachunkowe stanowią naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, uznając, że doszło do naruszenia przepisów postępowania (art. 7 i 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 124 ust. 1 U.g.n.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenia te polegały na braku precyzyjnego określenia niezbędnego zakresu obciążenia nieruchomości, niezgodności treści decyzji z załącznikiem graficznym oraz występowaniu błędów rachunkowych, co świadczy o braku rzeczywistego porównania żądania wnioskodawcy z decyzją lokalizacyjną.Stan faktyczny
Skarżący E.S. i Z.S. zaskarżyli decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ograniczeniu sposobu korzystania z ich nieruchomości w celu przeprowadzenia linii energetycznej. Prezydent zezwolił inwestorowi na założenie i przeprowadzenie na działce urządzeń dystrybucji energii elektrycznej, określając obszar i czas udostępnienia nieruchomości. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że rokowania były prawidłowe, a lokalizacja inwestycji nie może być zmieniona. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym brak wyjaśnienia różnicy między odszkodowaniem a służebnością przesyłu oraz nieprawidłowo przeprowadzone rokowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, zasądza od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Teresa Tochowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi E. S. i Z. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących E. S. i Z. S. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi E.S. i Z.S. (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja Wojewody P. (dalej w skrócie: "organ II instancji" lub "Wojewoda") z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym;
Decyzją [...] znak [...] z dnia [...] maja 2016 r. Prezydent Miasta T. ustalił warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego, obejmującej: rozbudowę sieci elektroenergetycznej SN/nN 15/0,4 kV kablowej ziemnej oraz budowę kontenerowej stacji transformatorowej SN/nN 15/0,4 kV – przy ul. [...] j – na nieruchomościach oznaczonych numerami ew. 696, 692, 792/29, 792/21, 792/24, 792/16, 792/20, 792/6, 793/1 położonych w obrębie 12 [...]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 13 czerwca 2016 r.
Wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2016r. skierowanym do Starosty T., P. S. A. z siedzibą w L. ( dalej w skrócie: "inwestor") zwrócił się o udzielenie zgody na ograniczenie sposobu korzystania m. in. z nieruchomości oznaczonej numerem ew. nr 792/29 położonej w obr. 12 [...] obj. Kw nr TB1T/00072082/4 stanowiącej własność E.S. i Z.S. na zasadzie ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, w trybie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm. – dalej w skrócie "U.g.n."). W uzasadnieniu wniosku inwestor wyjaśnił, że stan prawny działki jest uregulowany, natomiast właściciele nie wyrażają zgody na jej udostępnienie.
Starosta T. w dniu 31 sierpnia 2016 r. sporządził zawiadomienie o przekazaniu sprawy według właściwości Prezydentowi Miasta T.
Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] organ I instancji orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej numerem ew. 792/29, poprzez zezwolenie inwestorowi na założenie i przeprowadzenie na opisanej wyżej działce urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej – kablowej linii energetycznej nN typu YAKxS 4x120 mm2 w ramach inwestycji celu publicznego pn. "Rozbudowa sieci elektroenergetycznej SN/nN – [...] ul. [...]". Ograniczenie ma polegać na obowiązku udostępnienia inwestorowi:
- na czas budowy kablowej linii energetycznej - części nieruchomości nr 792/29 o pow. 48 m2 (szer. 2m po 1m od osi kabla, dł. 24 m) stanowiącej strefę montażową oznaczoną na załączniku nr 1 do decyzji kolorem pomarańczowym. Obszar wykopu w celu ułożenia kablowej linii energetycznej wynosi: szerokość 1 m, głębokość 0,70 m, długość 24 m, powierzchnia 26 m2,
- na czas utrzymania kablowej linii energetycznej w celu wykonywania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii urządzeń - części nieruchomości nr 792/29 o pow. 48 m2 (szerokość 2m - po 1m od osi kabla, długość 24 m) stanowiącej strefę kontrolną i pas technologiczny oznaczone na załączniku nr 1 do decyzji kolorem pomarańczowym.
Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej, zezwolenie udzielone jest w celu wykonania robót budowlano – montażowych związanych z budową kablowej linii energetycznej nN typu YAKxS 4x120 mm2 w ramach inwestycji celu publicznego pn. "Rozbudowa sieci elektroenergetycznej SN/nN – [...] ul. [...]" na czas 7 dni roboczych, począwszy od dnia wejścia w teren przez inwestora, po uprzednim zawiadomieniu właścicieli nieruchomości przez Prezydenta Miasta T. o planowanym rozpoczęciu robót. Zobowiązano jednocześnie inwestora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu na niej urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej – kablowej linii energetycznej nN typu YAKxS 4x120 mm2, a jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego byłoby niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, do zapłaty odszkodowania. Jak wskazano, decyzja stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej, na wniosek Prezydenta Miasta T. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej.
Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji podał art. 124 ust. 1, ust. 2, ust. 4, ust. 7 w zw. z art. 6 pkt 2 U.g.n. oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej w skrócie: "K.p.a.").
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji streścił przebieg postępowania. Podał, że pomiędzy inwestorem a skarżącymi przeprowadzono bezskuteczne rokowania, w dniu 19 grudnia 2016 r. dokonano też oględzin nieruchomości. Ostatecznie skarżący nie wyrazili zgody na realizację inwestycji.
W dalszej części organ I instancji przytoczył treść art. 124 ust. 1 U.g.n. i stwierdził, że spełnione zostały określone w tym przepisie przesłanki do wydania decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości, albowiem w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, ponadto przeprowadzone zostały rokowania pomiędzy inwestorem a skarżącymi, którzy jednak nie wyrazili zgody na udostępnienie nieruchomości w celu budowy linii energetycznej, co zresztą sami potwierdzili w składanych w toku postępowania pismach.
Organ podkreślił również, że rodzaj i charakter inwestycji określiła decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego, w tym przypadku dotycząca budowy linii energetycznej. Rozważanie stopnia uciążliwości i prowadzenia rokowań może odbywać się tylko i wyłącznie w granicach przewidzianego w decyzji lokalizacyjnej rodzaju inwestycji. Kolejne etapy procesu inwestowania (planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, uzyskiwanie tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projektowanie obiektu i uzyskanie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych) stanowią autonomiczną, w zakresie orzekania, procedurę, w ramach której zapadają rozstrzygnięcia wynikające z przepisów prawa materialnego regulujących daną fazę realizacji przedsięwzięcia. Na obecnym etapie inwestycyjnym istotne jest wyłącznie to, że decyzja ta określa obszar, na którym prace będą wykonywane, oraz że ich podjęcie poprzedzały właściwie przeprowadzone rokowania. Ustalenie miejsca i sposobu realizacji inwestycji, w tym granic terenu niezbędnego dla realizacji tej inwestycji, nastąpiło w decyzji [...] znak [...] z dnia [...] maja 2016 r. ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego. Decyzja ta wiąże organ I instancji w przedmiotowej sprawie, a zatem nie jest możliwe ingerowanie w treść jej rozstrzygnięcia.
W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący wnieśli o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazali, że są również właścicielami sąsiedniej nieruchomości oznaczonej numerem ew. 792/24. W ich ocenie, proponowany przebieg linii energetycznej uniemożliwi w przyszłości prawidłowe zagospodarowanie nieruchomości, a także znacząco obniży ich wartość. Wskazali również, że istnieje możliwość wytyczenia przebiegu linii z ominięciem ich nieruchomości. Wreszcie podali, że istnieje możliwość zbycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 124 ust. 5 U.g.n.
Ponadto w piśmie z dnia 10 kwietnia 2017 r. skarżący zarzucili organowi I instancji naruszenie art. 133 K.p.a. poprzez niepoinformowanie ich o przekazaniu odwołania wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu.
Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu dokonał analizy art. 124 ust. 1 U.g.n. stanowiącego podstawę do ograniczenia w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości.
Dalej stwierdził, że w sprawie prawidłowo przeprowadzono rokowania – stosownie do treści art. 124 ust. 3 U.g.n. Nie doprowadziły one jednak do podpisania umowy w przedmiocie udostępnienia inwestorowi części nieruchomości.
W odniesieniu do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ II instancji stwierdził, że w postępowaniu w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie może zostać zmieniona lokalizacja inwestycji określona ostateczną decyzją właściwego organu.
W ocenie Wojewody, niepowiadomienie strony o fakcie przekazania odwołania do organu odwoławczego nie wpływa w istotny sposób na bieg postępowania. Wskazał, że organ I instancji prawidłowo przekazał odwołanie w terminie określonym w art. 133 K.p.a.
W ustawowym terminie skarżący wnieśli skargę na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia w całości, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenia na ich rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący zarzucili naruszenie:
- przepisów prawa materialnego wynikającego z treści art. 124 U.g.n. poprzez błędne przyjęcie, że zostały w pełni spełnione ustawowe przesłanki do wydania przez organ I instancji w tym trybie decyzji o ograniczeniu ich praw rzeczowych do nieruchomości,
- naruszenie przepisów proceduralnych K.p.a., m. in. art. 133, 138, naczelnych zasad kodeksu, w tym zasady legalizmu, poprzez nieuwzględnienie ich zarzutów podniesionych w piśmie z dnia 10 kwietnia 2017 r. skierowanym do organu II instancji.
W uzasadnieniu podnieśli, że decyzjami organów I i II instancji zostali pozbawieni możliwości korzystania w pełni z przysługującego im prawa własności nieruchomości, chronionego Konstytucją RP. Skutkuje to zmniejszeniem jej wartości oraz ograniczeniem możliwości jej zagospodarowania.
Zdaniem skarżących, w sytuacji gdy dla realizacji inwestycji nie jest konieczna cała nieruchomość ale jedynie jej część, inwestor powinien wystąpić o ustanowienie stosownej służebności przesyłu. Tymczasem w toku postępowania nie została im nawet wyjaśniona różnica pomiędzy odszkodowaniem przyznawanym na podstawie art. 128 U.g.n. a odpłatnym ustanowieniem służebności przesyłu. Podnieśli, że rokowania nie zostały prawidłowo przeprowadzone, gdyż miały z góry założony przez inwestora charakter "pro-formy", ponadto w ich trakcie nie padła propozycja odkupienia nieruchomości, na co skarżący wobec uniemożliwienia im realizacji planów jej zagospodarowania mogliby wyrazić zgodę.
Podnieśli też, że uchybienie procedurze określonej w art. 133 K.p.a. było istotne, gdyż utwierdziło skarżących w błędnym przekonaniu o uwzględnieniu argumentacji podniesionej w odwołaniu od decyzji.
W odpowiedzi na skargę, organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności
z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Tak przeprowadzona kontrola legalności wykazała konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obydwu instancji, przy czym takie rozstrzygnięcie oparte jest na naruszeniach, które Sąd uwzględnił z urzędu. Żaden bowiem z zarzutów skargi nie był w ocenie Sądu zasadny.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 124 U.g.n. Zgodnie z art. 124 ust. 1 starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej
i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów
i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie
z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Stosownie do ust. 2 starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela zezwolenia z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. Według ust. 3 tej normy prawnej, udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty
z przeprowadzonych rokowań. Zgodnie z ust. 4 na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4.
Z ust. 5 wynika zaś, że jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości
w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący
z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości.
Jak się wskazuje w orzecznictwie ograniczenie praw do nieruchomości na podstawie art. 124 U.g.n. następuje w drodze decyzji administracyjnej, w której zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle określony. Decyzja musi więc wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość oraz zakres uszczuplenia władztwa właściciela, które z kolei nastąpić może tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia
2 marca 2016 r., sygn. II SA/Ke 1079/15 – LEX nr 2025934, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. II SA/Ol 757/14 – LEX nr 1636353). Decyzja musi przy tym wykazywać, że ograniczenia są zgodne z warunkami wynikającymi z planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego. Samo odwołanie się w decyzji do jednego z w/w dokumentów jest niewystarczające. Poza tym decyzja ograniczająca korzystanie przez właściciela
z jego nieruchomości musi być precyzyjna w zakresie określenia części, której dotyczy. Wymóg powyższy wynika pośrednio z art. 124 ust. 7 zd. 1 U.g.n., jako że decyzja taka jest podstawą do dokonania wpisu w księdze wieczystej.
W kontrolowanej sprawie Prezydent decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. ograniczył w pkt 1 sposób korzystania z nieruchomości skarżących oznaczonej nr ewid. 792/29 poprzez zezwolenie inwestorowi na założenie i przeprowadzenie na wyżej oznaczonej nieruchomości urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej – kablowej linii energetycznej nN typu YAKxS 4 x 120 mm2 w ramach inwestycji celu publicznego pn. "Rozbudowa sieci elektroenergetycznej SN/nN - [...] ul. [...]". Zgodnie z pkt 2 ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości polega na obowiązku udostępnienia inwestorowi
– na czas budowy kablowej linii energetycznej części działki nr ewid. 792/19 o pow. 48 m2 (szer. 2 m po 1 m od osi kabla, dł. 24 m) stanowiącej strefę montażową oznaczoną na załączniku nr 1 do decyzji Prezydenta kolorem pomarańczowym. Obszar wykopu, w celu ułożenia kablowej linii energetycznej miał wynieść: szer. 1 m, głęb. 0,70 m, dł. 24 m, pow. 26 m2
- na czas utrzymania kablowej linii energetycznej w celu wykonywania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii urządzeń - części działki nr ewid. 792/29 i pow. 48 m2 (szer. 2 m po 1 m od osi kabla, dł. 24 m), stanowiącej strefę kontrolną i pas technologiczny oznaczone na załączniku nr 1 do decyzji kolorem pomarańczowym.
Załącznik nr 1 do decyzji został sporządzony na mapie do celów projektowych w skali 1:500, co oznacza, że 1 cm na tej mapie odpowiada 5 m w terenie, zaś
1 mm, to 0,05 m. Z tego załącznika wynika, że obszar ograniczonego korzystania z części nieruchomości oznaczony niebieskim kolorem (kreski pochylone w prawą stronę) ma mieć szerokość 1 m – po 0,5 m od osi kabla na długości 24 m. Natomiast pas technologiczny, strefa kontrolna i strefa montażowa na czas prowadzenia robót budowlanych oznaczona pomarańczowym kolorem (kreski pochylone w lewą stronę) na szerokość 2 m od granicy działki, z tym że wbrew opisowi w decyzji i legendy na załączniku – nie wynosi po 1 m od osi kabla tylko od strony granicy z działką 792/24 od osi kabla ta odległość wynosi 0,5 m, a z drugiej strony 1,5 m.
Powyższe oznaczenie nie koresponduje nie tylko z treścią samej decyzji Prezydenta lecz dodatkowo może nie być zgodne z załącznikiem do decyzji lokalizacyjnej.
W przedstawionych Sądowi aktach nie było załącznika do decyzji Prezydenta Miasta T. [...] z dnia [...] maja 2016 r. znak [...], ale na wezwanie Sądu został on dołączony. Treść decyzji lokalizacyjnej jest zaś odnoszona do jej integralnej części w postaci załącznika graficznego. M.in. na str. 3 tej decyzji wskazano, iż sposób zagospodarowania działek ma się przedstawiać, jak na w/w załączniku graficznym. Załącznik ten z kolei został sporządzony na kopii
z mapy zasadniczej z dnia 12 lutego 2016 r. w skali 1:1000. Jak wynika z tej mapy projektowany kabel ziemny nN – 0,4 kV typu YAKxS 4 x 120 mm2 powinien zostać położony na działce 792/29 wzdłuż jej granicy z działką 792/24. Rzeczą organu powinno być wykazanie nie tylko, że odległość kabla od tej granicy według załączników do obu decyzji jest tożsama. Powinno zostać też wyjaśnione, jaki jest niezbędny zakres ograniczenia prawa własności. Jeśli zasięg niezbędnego ograniczenia powinien być taki sam po obu stronach kabla, to niezrozumiałe jest
w tej sytuacji niesymetryczne rozciągnięcie go do 1,5 m po jednej ze stron kabla. Nie można też nie zwrócić uwagi na oczywiste błędy rachunkowe, takie jak ten, iż 1 m
x 24 m wynosi 24 m2, a nie 26 m2, a taki błąd bezrefleksyjnie popełniono zarówno na załączniku, jak i w treści samej decyzji. Powyższe świadczy zdaniem Sądu
o naruszeniu art. 7 i 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 124 ust. 1 U.g.n. m.in. przez brak rzeczywistego porównania żądania wnioskodawcy z pełną decyzją lokalizacyjną (wraz z załącznikiem graficznym) i brak ustaleń, co do tego, jaki powinien być niezbędny zakres obciążenia tej konkretnej nieruchomości.
Nie są natomiast zasadne zarzuty skargi.
Rację – co do zasady – mają bowiem organy, iż w postępowaniu w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie może być zmieniona lokalizacja inwestycji określona – w tym wypadku decyzją lokalizacyjną Prezydenta
z [...] maja 2016 r. Organ nie ma tutaj żadnej swobody. Powyższe jasno wynika
z ostatniego zdania przepisu art. 124 ust. 1 U.g.n. Złożenie wniosku zostało poprzedzone rokowaniami, które nie doprowadziły jednak do konsensusu. Gdyby strony doszły do porozumienia postępowanie byłoby po prostu zbędne. Ograniczenie praw właścicielskich może nastąpić w różny sposób, tak na drodze cywilnoprawnej – przez ustanowienie w postępowaniu nieprocesowym lub w drodze kontraktowej służebności, ale może też to nastąpić na drodze administracyjnej – właśnie w drodze decyzji opartej na art. 124 u.g.n. Obydwa sposoby są prawnie dopuszczalne
w świetle art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Z przepisów nie wynika też, aby wszczęcie postępowania administracyjnego musiało być poprzedzone konkretnie próbą ustanowienia służebności, czy też wykupu części lub całej nieruchomości. Rokowania mają być próbą uzyskania zgody na wykonanie prac.
Organ II instancji po wniesieniu odwołania jest zobligowany rozpoznać sprawę w jej całokształcie i nie ma przepisu, który nakazywałby mu uwzględnić każde odwołanie, bo do tego sprowadzałoby się uwzględnienie zarzutów. Może to uczynić tylko w określonych przepisami prawa przypadkach. Powinien przy tym odnieść się do zarzutów odwołania, co w niniejszej sprawie uczynił. Umknęły jednak jego uwadze okoliczności, które wyżej wskazał Sąd. Niezbędne ustalenia we wskazanym wyżej zakresie powinny być poczynione już przez organ I instancji, jako że to zestawienie rozstrzygnięcia decyzji z załącznikiem graficznym do tej decyzji nie korespondują ze sobą.
Zasadnie jednak organ odwoławczy wskazał, że brak zawiadomienia
o przekazaniu odwołania do II instancji nie mógł mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Brak tego zawiadomienia nie świadczy o uwzględnieniu odwołania we własnym zakresie.
Służebność także jest ustanawiana w niezbędnym dla uprawnionego. czy nieruchomości władnącej zakresie. Kwestie odszkodowawcze wykraczają zaś poza zakres kontrolowanej sprawy.
Mając jednak na uwadze wcześniej wskazane uchybienia Sąd uznał, że
z pewnością mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego Sąd uchylił decyzje organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy wyjaśnią, jaki jest
w rzeczywistości zakres niezbędnego obciążenia nieruchomości – tzn. jaki rzeczywiście teren jest potrzebny do wykonania planowanej inwestycji zgodnie
z decyzją lokalizacyjną i do późniejszego jej utrzymania w należytym stanie (konserwacja i usuwanie awarii). Ustalenia te powinny znaleźć swe odzwierciedlenie zarówno w treści literalnej decyzji, jak i na załączniku graficznym.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając od organu uiszczony przez skarżących wpis od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło