II SA/Rz 774/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Ewa Partyka AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J. D. na czynność Prezydenta Miasta [...] z dnia 21 kwietnia 2022 r. w przedmiocie wpisania terminu posiadanych uprawnień w dokumencie prawa jazdy - postanawia- odrzucić skargę. Przedmiotem kontroli Sądu jest czynność materialno – techniczna Prezydenta Miasta [...] ( dalej: "Prezydent", "Organ") dotycząca wpisania terminu ważności posiadanych uprawnień w ramach kategorii C i C1 w dokumencie prawa jazdy numer [...], nr druku [...], kolumna 11, w wersie C, C1. Jak wynika z akt wnioskiem z 9 sierpnia 2021 r. J. D. ( dalej: "Skarżący") zwrócił się o wydanie prawa jazdy kategorii "D". Do wniosku dołączył orzeczenie psychologiczne nr [...] z [...] lipca 2021 r. stwierdzające brak przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii: C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, z terminem ważności orzeczenia psychologicznego [...] maja 2025 r. oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] lipca 2021 r. o braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii: C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E , z terminem następnego badania [...] lipca 2026. Do akt dołączono również decyzję z [...] sierpnia 1988 r. o przyznaniu bezterminowo uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C. Decyzją z [...] kwietnia 2022 r., wydaną na blankiecie, przyznano Skarżącemu prawo jazdy kategorii "D" wpisując jako datę ważności przyznanych uprawnień - [...] maja 2025 r., tak w stosunku do wnioskowanej kategorii "D", jak również kategorii C i C1. W decyzji pouczono Skarżącego o prawie do wniesienia odwołania. Pismem z 11 maja 2022 r. skierowanym do Prezydenta Miasta [...] Skarżący wskazał, że [...] maja 2022 r. odebrał blankiet prawa jazdy, w którym Prezydent Miasta [...] dokonując wpisów dotyczących kategorii "D" zmienił jednocześnie zapisy dotyczące uprawnień kategorii C i C1, które nabył bezterminowo, naruszając w ten sposób § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. ( Dz.U. z 2016 r., poz. 231; dalej: "rozporządzenie") oraz art. 16 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2022 r., poz. 2000; dalej: "k.p.a."). W odpowiedzi na to pismo Organ powołując się na art. 76 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( Dz. U. z 2021 r. , poz. 1212; dalej: "u.k.p.") wskazał, że badanie lekarskie jest wykonywane w zakresie uprawnień prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E. Uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Orzeczenie lekarskie może zawierać wynikające ze stanu zdrowia ograniczenia w zakresie: 1) terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami; 2) pojazdów, którymi może kierować osoba badana, ich wyposażenia, oznakowania lub przystosowania; 3) specjalnych wymagań wobec osoby kierującej pojazdem - art 79 ust. 2 i ust. 3 u.k.p. W stosunku do uprawnień prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E przeprowadza się również badanie psychologiczne art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. W oparciu o powołane przepisy Organ wskazał, że nie ma podstaw do weryfikowania dołączonych do wniosku o wydanie prawa jazdy orzeczeń lekarskich i wskazanych w nim terminów ważności przyznanych uprawnień. Podkreślił, że prawo jazdy zostało wydane w formie decyzji, od której Skarżącemu przysługiwało odwołanie. W dniu 2 czerwca 2022 r. Skarżący złożył do tutejszego Sądu skargę na czynność materialnotechniczną w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C i C1 w dokumencie prawa jazdy. W skardze zarzucił Organowi naruszenie następujących przepisów: - art. 18 u.k.p. w zw. z § 29 ust. 1 rozporządzenia poprzez wpisanie w dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawnień w stosunku do kategorii pojazdów, co do których w obrocie prawnym znajdowały się ostateczne decyzje o przyznaniu uprawnień bezterminowo, - art. 16 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej skutkujące utratą przez Skarżącego praw nabytych dotyczących bezterminowego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii C, - art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, - błędne zakwalifikowanie przez Organ czynności materialno -technicznej, jako decyzji administracyjnej w rozumieniu k.p.a., skutkujące mylnym pouczeniem Skarżącego o środku zaskarżenia. Na tych podstawach Skarżący wniósł o uznanie za bezskuteczną czynność materialno – techniczną w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C, C1 w dokumencie prawa jazdy numer [...] nr druku [...], kolumna nr 11, w wersie C, C1; zasądzenie od Organu zwrotu kosztów wydania nowego dokumentu prawa jazdy, oraz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł te same zarzuty, co w kierowanych do Organu pismach. Z kolei organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontroli Sądu poddane zostały formy aktywności podmiotów wykonujących zadania z zakresu administracji publicznej, wymienione w art. 3 § 2 – 3 p.p.s.a. wśród nich: inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw – art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. O akcie lub czynności w rozumieniu wyżej powołanego przepisu, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Jest to odrębny od pozostałych, wymienionych w katalogu art. 3 § 2 -3 p.p.s.a. form działania organu, który pomimo tego, że nie jest decyzją bądź postanowieniem podlega zaskarżeniu do Sądu. Nie może on w związku z tym przybrać formy decyzji lub postanowienia, wydawanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, które są zaskarżane na podstawie art. 3 § 2 pkt 1–3 p.p.s.a. Skarżący przedmiotem kontroli Sądu uczynił, wpisanie przez Prezydenta Miasta [...], działającego w charakterze Starosty, w blankiecie prawa jazdy, terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C i C1. Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta [...] w dniu [...] kwietnia 2022 r. wydał na wniosek Skarżącego decyzję, którą przyznał Skarżącemu prawo jazdy kategorii D i D1 i na podstawie której dokonał wpisu terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii D, D1, jak również terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C i C1 przyznanych inną decyzją bezterminowo. Od decyzji Skarżący nie wniósł odwołania, a jedynie skargę na czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą wpisu terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C i C1. Sąd stwierdza, że zaskarżona przez Skarżącego czynność nie ma charakteru samodzielnego jest czynnością następczą i wykonawczą względem decyzji z [...] kwietnia 2022 r. Niedopuszczalna jest skarga na czynność materialno – techniczną, której podstawą dokonania jest pozostająca w obiegu prawnym decyzja administracyjna. Postępowanie administracyjne rządzi się określonymi zasadami, w tym zasadą trwałości decyzji – art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a., na którą także, choć w innym aspekcie powołuje się Skarżący. Niezaskarżenie decyzji, z której zapisami strona się nie zgadza rodzi konsekwencje prawne, w tym ich skuteczność prawną. Skarżący nie może samodzielnie weryfikować postępowania organu, kwalifikując je według przyjętych przez siebie kryteriów jako czynność materialno -techniczną, a następnie wnosić środków zaskarżenia według tak dokonanej oceny ( skarga na czynność z zakresu administracji publicznej a nie odwołanie), zwłaszcza gdy organ informował Skarżącego zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w piśmie 17 maja 2022 r. o przysługującym odwołaniu. Bez wpływu na ocenę dopuszczalności skargi pozostaje ocena prawidłowości postępowania organu, która na tym etapie nie może być przeprowadzana. Odrzucenie skargi, ze względu na jej niedopuszczalność, uniemożliwia kontrolę merytoryczną. Skarżący nie może szukać obrony swojego stanowiska powołując się na orzeczenia innych Sądów. W polskim systemie prawa obowiązuje zasada orzekania na podstawie przepisów prawa. Orzeczenia innych Sądów mogą stanowić pogląd wyrażony w sprawie. Na marginesie Sąd wskazuje, że powołane wyroki dotyczą kwalifikacji prawnej wpisu terminu ważności uprawnienia, jako czynności materialno -technicznej, czego Sąd nie kwestionuje. Jednak podważenie ewentualnie nieprawidłowego działania organu musi nastąpić w formie prawem przewidzianej, w omawianym przypadku, w formie wniesionego odwołania. W związku z upływem terminu do jego wniesienia Skarżącemu przysługuje możliwość złożenia do Prezydenta Miasta [...] wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania postanowienia Sądu ( art. 58 §2 k.p.a.), usprawiedliwione uruchomieniem nieprawidłowego środka zaskarżenia i niejednolitym w tym zakresie sposobem postępowania organów, a także sądów, bądź też wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Organu. Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.