II SA/Rz 777/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-11-13
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Małgorzata Wolska, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień diagnosty może nastąpić na podstawie prawomocnego wyroku skazującego, nawet jeśli naruszenia nie zostały stwierdzone w wyniku bezpośredniej kontroli stacji kontroli pojazdów przeprowadzonej przez starostę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sposób ujawnienia naruszenia przez diagnostę, o którym mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, nie ma znaczenia dla możliwości zastosowania sankcji administracyjnej w postaci cofnięcia uprawnień. Wystarczające jest uzyskanie informacji o naruszeniu z innych źródeł, w tym z prawomocnego wyroku sądu karnego, ponieważ celem przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów, a naruszenia te mogą bezpośrednio wpływać na bezpieczeństwo ruchu drogowego.Stan faktyczny
Skarżący J. K. został cofnięty uprawnień diagnosty na podstawie decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Podstawą decyzji był prawomocny wyrok sądu karnego, w którym skarżący został uznany winnym poświadczania nieprawdy w dowodach rejestracyjnych pojazdów poprzez wpisy o wykonaniu badań technicznych, mimo ich faktycznego niewykonania lub niespełnienia wymogów. Skarżący kwestionował zasadność cofnięcia uprawnień, argumentując, że naruszenia nie zostały stwierdzone w wyniku kontroli stacji, a także podnosząc kwestię podwójnego karania i swojej trudnej sytuacji życiowej.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Marcin Kamiński /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2018 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Tarnobrzegu Arkadiusza Jarosza sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty -skargę oddala-
Przedmiotem skargi J. K. (skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (organ odwoławczy) z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...] (organ I instancji) z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty.
Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco:
W dniu 5 marca 2018 r. organ I instancji sporządził zawiadomienie o wszczęciu postępowania z wniosku Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty w trybie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo u ruchu drogowym (p.r.d.).
Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., organ I instancji cofnął skarżącemu uprawnienia diagnosty na [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu 23 lutego 2018 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynęło pismo Sądu Rejonowego w [...] wraz z odpisem wyroku z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt. [...], w którym orzeczono wobec skarżącego środek karny w postaci łącznego zakazu zajmowania stanowiska diagnosty w stacjach kontroli pojazdów przez okres 2 lat. Następnie w dniu 26 lutego 2018 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynęło pismo Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] nr [...] celem rozważenia wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty, albowiem zapadły prawomocny wyrok skazujący mieści się w hipotezie art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., co musi skutkować cofnięciem uprawnień diagnosty w stacjach kontroli pojazdów. Organ I instancji wskazał, że w wyroku z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt. [...] Sąd Rejonowy w [...] uznał skarżącego za winnego tego, iż w przypadkach wymienionych w pkt 1 - 19 oraz 22 wyroku pełniąc funkcję publiczną diagnosty i posiadając przyznane mu uprawnienia do przeprowadzenia badań technicznych pojazdów nadane mu przez Starostę [...] nr [...], poświadczał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne w ten sposób, że dokonywał wpisu o wykonaniu okresowego badania technicznego pojazdu bez faktycznego przeprowadzenia czynności warunkujących dopuszczenie pojazdu do ruchu określonych w przepisach p.r.d. i rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzenia badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach. Ponadto Sąd uznał skarżącego za winnego tego, że w przypadkach wymienionych w pkt 20, 21, 23, 24, 25 i 26 ww. wyroku, skarżący pełniąc funkcję publiczną diagnosty i posiadając przyznane mu uprawnienia do przeprowadzenia badań technicznych pojazdów nadane mu przez Starostę [...] nr [...], przyjmował korzyści majątkowe poświadczając nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne w ten sposób, że dokonał wpisu w dowodzie rejestracyjnym o wykonaniu okresowego badania technicznego pojazdu pomimo, że pojazd nie spełniał wymogów technicznych z uwagi na niesprawność w myśl p.r.d. i rozporządzenia Ministra Infrastruktury Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzenia badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach. Wreszcie Sąd uznał skarżącego za winnego tego, że w przypadkach wymienionych w pkt 27 i 28 ww. wyroku, przyjmował korzyści majątkowe za dokonany wpis o dokonanym badaniu technicznym pojazdu.
Następnie organ I instancji wyjaśnił, ze zgodnie z przepisem art. 84 ust. 3 p.r.d., Starosta cofa diagnoście uprawnienia do wykonywania badan technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono:
1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania;
2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
Stosownie natomiast do brzmienia przepisu art. 84 ust. 4 p.r.d., w przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna.
Organ I instancji wskazał, że występujące w praktyce stosowania tego przepisu zagadnienie prawne co do sposobu ujawnienia naruszenia przez diagnostę obowiązków w związku z przeprowadzeniem badań technicznych pojazdów, będące konsekwencją występującej w orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżności poglądów co do rozumienia zwrotu "w wyniku przeprowadzonej kontroli", było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2012 r., II GPS 2/11. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie." Sąd uznał więc, że starosta może cofnąć diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych nie tylko wtedy, gdy naruszenia stwierdzono bezpośrednio w toku kontroli, ale również, gdy w innej sytuacji wyjdzie na jaw jego nierzetelność. Uzasadniając to stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "(...) kontrola, o której mowa w art. 83 ust. 2 pkt 1 p.r.d., jest kontrolą działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę, do której zgodnie z art. 83c tej ustawy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Środki nadzorcze określone w art. 83b ust. 2 i 3 p.r.d. stosowane są wobec przedsiębiorcy prowadzącego stację kontroli pojazdów, a nie w stosunku do zatrudnionych przez przedsiębiorcę uprawnionych diagnostów. Przedmiot kontroli obejmuje swym zakresem oczywiście zgodność z warunkiem określonym w art. 83 ust. 3 pkt 6 p.r.d., jak również prawidłowość badań technicznych pojazdów, ale w aspekcie działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę". Zwracając uwagę na inaczej ukształtowane uprawnienia nadzorcze starosty w stosunku do diagnostów, Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że "(...) brak jest normatywnych przesłanek do uznania, że kontrola przeprowadzona na zasadzie art. 83b ust. 2 pkt 1 (uprzednio art. 83 ust. 6) p.r.d. jest elementem nadzoru nad uprawnionymi diagnostami. Uprawnienia nadzorcze starosty w stosunku do diagnostów bowiem określa art. 84 ust. 2 i 3 p.r.d., a elementami tego nadzoru są: nadanie uprawnień do wykonywania badań technicznych i cofnięcie nadanych uprawnień przy spełnieniu ustawowych przesłanek". Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zwrot "w wyniku przeprowadzonej kontroli" należy odnosić "do faktycznych podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście. Postępowanie to wszczynane jest z urzędu, a jest informacją o takim stanie faktycznym, który w świetle prawa materialnego obliguje organ do uregulowania sytuacji przez wydanie określonej decyzji." Naczelny Sąd Administracyjny za pozbawioną racjonalnych przesłanek do wykluczenia możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień uznał sytuację, gdy "(...) informacje o wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokonaniu wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zostały uzyskane podczas analizy akt w innej sprawie lub pochodzą od innych organów". Wskazując na cel art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że należy odsunąć od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów, czynności diagnosty dokonywane z naruszeniem prawa mogą bowiem mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, godzić w życie i zdrowie ludzkie. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, "założenie, że nie można wszcząć postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień diagnoście, który przy wykonywaniu czynności diagnostycznych godzi się na takie zagrożenia, tylko z tego powodu, że nie ujawniono naruszającego prawo działania w toku kontroli przeprowadzonej u zatrudniającego go przedsiębiorcy, prowadzi do rażąco niesprawiedliwych i irracjonalnych konsekwencji".
Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1227/10 organ I instancji wskazał, że ustalenia co do faktów zawarte w sentencji prawomocnego wyroku sądu karnego nie mogą być przedmiotem postępowania dowodowego w sprawie administracyjnej. Ustalenia te są wiążące dla organu administracji publicznej i nie podlegają weryfikacji w odróżnieniu od innych faktów w postępowaniu administracyjnym.
W związku z powyższym organ I instancji uznał, że dowód w postaci odpisu prawomocnego wyroku sądu karnego może stanowić podstawę ustaleń faktycznych poczynionych w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do ewentualnego zarzutu naruszenia art. 2 i 32 Konstytucji RP tj. zakazu podwójnego karania tej samej osoby za popełnienie tego samego czynu zabronionego organ I instancji wyjaśnił, że odpowiedzialność administracyjna w postaci cofnięcia uprawnień jest niezależna od odpowiedzialności karnoprawnej.
Organ I instancji stwierdził ponadto, że w niniejszej sprawie po przeprowadzeniu stosownego postępowania dowodowego i wyjaśniającego organ winien wydać decyzję zgodną z przepisami p.r.d. Ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Zatem brak jest podstaw do orzeczenia w decyzji o czasookresie cofnięcia uprawnień na 2 lata.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, że obecnie toczy się postepowanie o skrócenie okresu wykonywania orzeczonego wobec niego środka karnego. Skarżący również podniósł, że art. 84 ust. 3 p.r.d. nie może być w jego sytuacji podstawą do cofnięcia uprawnień, bowiem do cofnięcia uprawnień może dojść na skutek stwierdzenia jednej ze wskazanych w artykule przesłanek w wyniku przeprowadzonej kontroli. Skarżący na poparcie swojej argumentacji przedstawił orzecznictwo sądowoadministracyjne. Ponadto skarżący wskazał, iż jest osobą schorowaną, do uzyskania świadczeń przedemerytalnych brakuje mu przepracowania dwóch lat, pozbawienie go prawa wykonywania zawodu diagnosty spowodowuje, że nie będzie mógł zarobkować.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że stan faktyczny przedmiotowej sprawy odpowiada hipotezie art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. ze względu na treść wyroku sądu karnego, w którym orzeczono środek kamy w postaci zakazu zajmowania stanowiska diagnosty ze względu na poświadczenie nieprawdy w dowodach rejestracyjnych, polegające na potwierdzaniu wykonania przeglądu technicznego pojazdów, podczas gdy w rzeczywistości czynność taka nie miała miejsca.
Organ odwoławczy wskazał, że starosta, w ramach wykonywania uprawnień nadzorczych nad stacjami kontroli pojazdów, co najmniej raz w roku przeprowadza kontrolę stacji kontroli pojazdów w zakresie: a) zgodności stacji z wymaganiami, o których mowa w art. 83 ust. 3 p.r.d., b) prawidłowości wykonywania badań technicznych pojazdów oraz c) prawidłowości prowadzenia wymaganej dokumentacji. Ze względów celowościowych i logicznych nie do przyjęcia jest stanowisko, zgodnie z którym jedynie ujawnione w trakcie takiej kontroli uchybienia w pracy diagnosty, zatrudnionego w stacji kontroli pojazdów, stanowią wyłączną podstawę cofnięcia uprawnień. Przepis, odwołuje się do jednego ze źródeł informacji o takich uchybieniach, natomiast nie wyklucza jej uzyskania także z innych źródeł, w tym wyroków sądu karnego. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II GPS 2/11.
W ocenie organu odwoławczego, wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt [....] stanowi dowód na okoliczności wskazane w hipotezie przepisu art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., co stanowi obligatoryjną podstawę cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych.
Organ odwoławczy przytoczył treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 listopada 2017r., sygn. akt III SA/Kr 596/17, który stwierdził, że "zgodnie z art. 11 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Skoro sąd administracyjny jest związany ustaleniami sądu karnego to automatycznie takie same obowiązki ciążą na organie administracyjnym. Jeżeli bowiem organ administracyjny dokonałby ustaleń sprzecznych z ustaleniami zawartymi w prawomocnym wyroku skazującym, to sąd administracyjny zmuszony byłby do uchylenia takiej decyzji. Sąd administracyjny nie może więc czynić organom administracji zarzutów naruszenia przepisów o przebiegu i wynikach postępowania dowodowego w sytuacji, gdy organy te przyjmą za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia zgodne z tymi, które zadecydowały o wydaniu wyroku skazującego".
Organ odwoławczy wskazał, że orzecznictwo sądów administracyjnych zgodnie akceptuje wpływ art. 11 p.p.s.a. na sposób oceny zebranego materiału dowodowego przez organy administracyjne. Sądy wskazują, że będą musiały uznać za błędne te ustalenia organów, które nie będą korespondowały z zasadą związania ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego.
Organ odwoławczy stwierdził też, że organy administracji przy rozpatrywaniu odwołania nie mogą kierować się słusznym interesem strony, sytuacją zdrowotno-finansową na którą wskazuje, lecz związane są konkretnymi przepisami prawa ustalonymi przez ustawodawcę. Cofnięcie uprawnień do wykonywania pracy diagnosty nie należy do uznania organu administracji, a jest konsekwencją spełnienia ustawowych przesłanek.
Organ odwoławczy stwierdził więc, że nie dopatrzył się sprzeczności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego ani z przepisami postępowania administracyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję, skarżący wniósł o jej uchylenie w całości, jak również o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 84 ust. 3 p.r.d. poprzez uznanie, że wyrok wydany w postępowaniu karnym stanowi wystarczającą przesłankę do cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty,
2) przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewystarczające rozważenie materiału dowodowego i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez organ administracji publicznej co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień diagnosty.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że niedopuszczalne jest wydanie rozstrzygnięcia w sprawie jedynie w oparciu o jeden dowód, to jest wyrok z dnia 29 stycznia 2018 roku, sygn. akt [....], z pominięciem innych naprowadzanych dowodów. Tymczasem Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia 17 maja 2018 roku, sygn. akt [...] uznał za wykonany w całości orzeczony środek karny w postaci zakazu zajmowania stanowiska diagnosty. Skarżący podkreślił, że w stacji kontroli, gdzie wykonywał swoje obowiązki, żadna z kontroli nie wykazała naruszeń prawa uzasadniających cofnięcie mu uprawnień diagnosty. Organy obu instancji w uzasadnieniach decyzji odwołują się jedynie do ustaleń poczynionych w postępowaniu karnym, zakończonym wydaniem wyroku skazującego. Zdaniem skarżącego stanowisko organu odwoławczego jest niezgodnie z treścią art. 84 ust. 3 p.r.d. Niezbędnym warunkiem podjęcia decyzji o cofnięciu diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych jest bowiem stwierdzenie określonych uchybień w wyniku kontroli przeprowadzonej w trybie określonym w p.r.d. Oznacza to, że jeżeli przeprowadzona kontrola nie wykaże, że diagnosta dopuścił się przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania lub wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, pozbawienie go uprawnienia do wykonywania badań technicznych jest wyłączone. Skarżący przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych, które wyraziły pogląd, iż art. 84 ust. 3 p.r.d. jest przepisem o charakterze sankcyjnym i z tego powodu musi być stosowany ściśle (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2009 r., sygn. akt II GSK 87/09, Lex nr 73546; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lipca 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 2/11, Lex nr 1088879; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 1196/13, Lex nr 1458426; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 5 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 943/14, Lex nr 1650063; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 14 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 13/14, Lex nr 1465331; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 28 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 34/12, Lex nr 1139487; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 8 czerwca 2017 , sygn. akt III SA/Wr 264/17, Lex nr 2332883; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 20 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Po 959/13, Lex nr 1474552). Zdaniem skarżącego, popartym m. in. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2009 r., sygn. akt II GSK 87/09, w przypadku, gdy w drodze decyzji administracyjnej dochodzi do pozbawienia określonego uprawnienia wykładnia rozszerzająca przepisu prawa materialnego, stanowiącego podstawę podjęcia decyzji nie może mieć miejsca. W związku z tym cofnięcie diagnoście wspomnianego uprawnienia nie może nastąpić przy zaistnieniu innych przesłanek niż wymienione w powołanym przepisie.
Skarżący wskazał, że w rozpoznawanej sprawie cofnięcie mu uprawnień nie nastąpiło w wyniku stwierdzenia w wyniku kontroli przeprowadzonej przez starostę w ramach wykonywania nadzoru nad stacją kontroli pojazdów, naruszeń wymienionych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. W aktach sprawy brak jest protokołu kontroli, z którego wynikałoby, że skarżący dopuścił się naruszeń uzasadniających cofnięcie uprawnienia do wykonywania badań technicznych. Wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnienia było następstwem uzyskania przez organ I instancji informacji o prowadzonym przeciwko skarżącemu postępowaniu karnym.
Zdaniem skarżącego, postępowania karne i administracyjne się niezależnie od siebie i możliwość zastosowania przewidzianych prawem środków jest uzależniona od spełnienia odpowiednich przesłanek określonych właściwymi przepisami prawa. W p.r.d. ustawodawca ściśle powiązał uprawnienie do cofnięcia uprawnienia diagnoście z wykonywaniem przez starostę nadzoru nad stacjami kontroli pojazdów w zakresie określonym w art. 83b ust. 2 ustawy. Takie ukształtowanie kompetencji starosty wyklucza wydanie decyzji, o której mowa w art. 84 ust. 3 p.r.d. w wypadku, gdy naruszenia nie zostaną stwierdzone w toku czynności kontrolnych. Zdaniem judykatury, nie oznacza to jednak, że w przypadku, gdy starosta nie ujawni naruszeń w ramach sprawowanego nadzoru ich sprawca może uniknąć konsekwencji w zakresie możliwości wykonywania zawodu. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż Sąd Rejonowy w [...] obok wymierzenia kary 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres lat 4, zastosował wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu zajmowania stanowiska diagnosty przez okres dwóch lat.
Skarżący podniósł, że na chwilę obecną środek ten uznano za wykonany w całości. Skarżący nie wykonywał stanowiska diagnosty zgodnie z wyrokiem Sądu, obecnie zastosowany przez organ I instancji środek w postaci zakazu jest dublowaniem się środków karnych.
W ocenie skarżącego w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art. 84 ust. 3 p.r.d. poprzez powielenie przez organ odwoławczy stanowiska organ I instancji, że istniały podstawy do cofnięcia skarżącemu uprawnienia diagnosty, podczas gdy brak było uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki wymienione w powołanym przepisie.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ponadto odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że za niezasadny uznać należy argument o podwójnym ukaraniu: raz przez sąd powszechny i obecnie przez cofnięcie uprawnień diagnosty. Zdaniem organu odwoławczego, wynikająca z art. 84 ust. 3 p.r.d. odpowiedzialność administracyjna w postaci cofnięcia uprawnień jest niezależna od odpowiedzialności karnoprawnej. Sąd karny nie zastępuje bowiem organu administracji w realizacji obowiązku wynikającego z prawa administracyjnego. Ponadto orzeczenie środka karnego z art. 41 § 1 k.k. jest uprawnieniem sądu, a nie obowiązkiem, co wynika ze sformułowania "sąd może". Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że organy w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a., bowiem dysponowały wystarczającym materiałem dowodowym w postaci prawomocnego wyroku skazującego, a ewentualne inne dowody nie mogły podważać ustaleń wynikających z tego wyroku, a poza tym zaskarżona decyzja czyni zadość wymogom art. 107 k.p.a.. Wbrew argumentom skargi nie doszło także do naruszenia zasady proporcjonalności ani też zakazu podwójnego karania tej samej osoby fizycznej za popełnienie tego samego czynu zabronionego, czyli zasad wynikających z przepisów art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Prokurator nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że uprawniony organ może cofnąć uprawnienia diagnoście wyłącznie w sytuacji wykrycia uchybień podczas kontroli w stacji kontroli pojazdów, w której zatrudniony jest diagnosta. Prokurator wskazał, że powyższe zagadnienie zostało rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 12 marca 2012 r. Wobec powyższego starosta może wydać decyzję o cofnięciu diagnoście uprawnień, nawet jeżeli naruszenia, o których mowa w art. 84 ust. 3 p.r.d. ujawniono przy okazji innej sytuacji a nie bezpośrednio podczas kontroli. Do takich sytuacji można zaliczyć uzyskanie informacji o prowadzonym przeciwko diagnoście postępowaniu karnym.
Prokurator podniósł, że celem powyższej regulacji jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów, a nie kwestie związane z nadzorem nad stacjami kontroli pojazdów i sposobem przeprowadzania w ramach tego nadzoru kontroli wykonywania czynności diagnostycznych. W związku z tym, że diagnosta wydaje zaświadczenia i dokonuje wpisów do dowodów rejestracyjnych pojazdów, to ich dokonywanie lub wydawanie nie zgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a co więcej w konsekwencji może powodować zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. Pogląd, że postępowania o cofnięcie uprawnień diagnoście, który godzi się na w/w zagrożenia, można wszcząć tylko po ujawnieniu naruszającego prawo działania w trakcie przeprowadzonej kontroli u zatrudniającego go przedsiębiorcy, prowadzi "do rozstrzygnięcia, które w świetle powszechnie akceptowanych wartości musi być uznane za rażąco niesłuszne, niesprawiedliwe, nieracjonalne lub niweczące rationem legis interpretowanego przepisu" (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2007 r. sygn. akt III CZP 8/2007, OSNC 2008/2/21).
Zdaniem Prokuratora, na niekorzyść skarżącego przemawia również przytoczone w skardze orzecznictwo, w którym aprobowane jest stanowisko wyżej zaprezentowane przez autora odpowiedzi na skargę (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 13/14, Lex nr 1465331, Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 2/11, Lex nr 1088879).
Rozpatrując zarzut naruszenia przepisów postępowania to jest art. 7 i art. 77 k.p.a., Prokurator odniósł się do przepisu art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Natomiast stosownie do dyspozycji art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Zdaniem Prokuratora, z powyższych przepisów wynika, że istotnym w postępowaniu wyjaśniającym toczącym się na podstawie przepisów k.p.a. nie jest przeprowadzenie każdego (jakiegokolwiek) dowodu, ale takiego, który ma kluczowe znaczenie, wpływające na treść rozstrzygnięcia. Stwierdzić zatem należy, że nie ilość zebranych dowodów decyduje o prawidłowości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale znaczenie ocenionych dowodów dla rozstrzygnięcia sprawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 1197/13).
W kontekście powyższych rozważań Prokurator wskazał, że prawomocny wyrok kamy, którego odpis załączono do akt postępowania administracyjnego i na podstawie którego skazano skarżącego za przestępstwo określone w art. 228 § 3 k.k. i art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., jest wystarczającym dowodem na okoliczność spełnienia przesłanek cofnięcia mu uprawnień (art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d.). Prokurator podkreślił fakt, że prawomocny wyrok karny skazujący diagnostę za w/w przestępstwo potwierdza, że dokonał on wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. W tych okolicznościach przeprowadzenie innych dowodów przez organ administracyjny zmierzałoby do przedłużenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja odpowiada prawu w świetle wynikających z art. 145 § 1 p.p.s.a. kompetencji orzeczniczych sądu administracyjnego w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W związku z powyższym skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Podniesione w skardze zarzuty są pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Niezależnie jednak od zarzutów i wniosków zaskarżenia, Sąd – nie będąc związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) – dokonał z urzędu pełnej kontroli legalności przedmiotu zaskarżenia oraz decyzji organu pierwszej instancji, nie stwierdzając naruszeń prawa, których rodzaj lub stopień uzasadniałyby wzruszenie mocy obowiązującej kwestionowanych orzeczeń administracyjnych. Nie stwierdzono zatem istnienia wad nieważności i wad wznowienia postępowania, jak również takich naruszeń prawa materialnego lub prawa procesowego, które miały lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Legalność proceduralna decyzji oraz prawidłowość podstawy faktycznej rozstrzygnięcia sprawy nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia faktyczne są wystarczające do zastosowania relewantnych norm prawa materialnego oraz znajdują odpowiednie potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Sąd podziela także stanowisko organów orzekających w sprawie oraz prokuratora, który wniósł o oddalenie skargi.
W przedmiotowej sprawie skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 29 stycznia 2018 r. (sygn. akt [...]) został uznany winnym popełnienia dwudziestu sześciu przestępstw z art. 228 § 3 i art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz dwóch przestępstw z art. 228 § 1 k.k. Za powyższe przestępstwa skarżący został skazany m.in. na karę łączną dwóch lat pozbawienia wolności warunkowo zawieszoną na okres próby w wymiarze czterech lat . Ponadto w powyższym wyroku orzeczono względem skarżącego środek karny w postaci zakazu zajmowania stanowiska diagnosty w stacjach kontroli pojazdów na okres dwóch lat. Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 17 maja 2018 r. powyższy środek karny został uznany za wykonany.
W świetle art. 11 p.p.s.a. wynikające z prawomocnego wyroku karnego ustalenia faktyczne oraz oceny prawne co do popełnienia wskazanych wyżej przestępstw wiążą Sąd kontrolujący legalność decyzji wydanych w przedmiotowej sprawie. Z cyt. wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 29 stycznia 2018 r. wynika, że skarżący jako uprawniony diagnosta działający stacji kontroli pojazdów, wielokrotnie w latach 2012-2015 dokonywał w dowodach rejestracyjnych niezgodnych ze stanem faktycznym oraz z przepisami prawa wpisów o wykonaniu okresowych badan technicznych.
Wobec powyższego w ocenie organów orzekających w sprawie, prokuratora oraz Sądu zaistniały przesłanki do zastosowania względem skarżącego sankcji administracyjnej w postaci cofnięcia w drodze decyzji wydanej na podstawie at. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. uprawnienia do wykonywania badań technicznych.
Zgodnie z art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zagadnieniem spornym była kwestia, czy warunkiem zastosowania powyższego przepisu jest ujawnienie faktu wydania przez diagnostę zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami jedynie w toku kontroli, o które mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1 p.r.d., a więc kontroli stacji kontroli pojazdów przeprowadzanej przez starostę co najmniej raz w roku, czy też wystarczające w tym zakresie jest uzyskanie informacji o tego rodzaju fakcie również z innych źródeł (np. z akt sądowych lub administracyjnych lub z odpisu prawomocnego wyroku sadowego). Kwestia ta jest istotna w niniejszej sprawie, albowiem właściwy starosta został zawiadomiony przez prokuratora o wydaniu prawomocnego wyroku karnego stwierdzającego realizację przesłanki z art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. i właśnie z tego wyroku, a nie z kontroli stacji kontroli pojazdów, wynika ujawnienie powyższej przesłanki.
Zagadnienie powyższe zostało w sposób wiążący rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2012 r. (sygn. akt II GPS 2/11, ONSAiWSA 2012/3/37, Prok.i Pr. 2013/6/53), w której przyjęto, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. W uzasadnieniu powyższej uchwały Naczelny Sąd stwierdził, że "brak jest racjonalnych przesłanek do wykluczenia możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień, gdy informacje o wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokonaniu wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zostały uzyskane podczas analizy akt w innej sprawie lub pochodzą od innych organów. Przyjęcie poglądu przeciwnego spowodowałoby, że przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym nie mógłby spełniać swojej funkcji. Nie może budzić wątpliwości, że celem tego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia czy też dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, godzić w życie i zdrowie ludzkie. Założenie, że nie można wszcząć postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień diagnoście, który przy wykonywaniu czynności diagnostycznych godzi się na takie zagrożenia, tylko z tego powodu, że nie ujawniono naruszającego prawo działania w toku kontroli przeprowadzonej u zatrudniającego go przedsiębiorcy, prowadzi do rażąco niesprawiedliwych i irracjonalnych konsekwencji".
Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanej uchwale i uznaje, że jest nim związany. W konsekwencji brak jest podstaw do uruchomienia nowej procedury uchwałodawczej na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło