II SA/Rz 782/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Powiatowej Komisji Lekarskiej w [...] na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie uznania za niezdolnego do czynnej służby wojskowej - postanawia - odrzucić skargę. Powiatowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. po przeprowadzeniu badania lekarskiego uznała M. M. za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju kat. "D". Odwołanie od ww. orzeczenia złożył M. M. Po jego rozpoznaniu Wojewódzka Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...] uchyliła zaskarżone orzeczenie i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skargę na to orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła Powiatowa Komisja Lekarska w [...] formułując zarzuty wobec treści uzasadnienia tego orzeczenia i sformułowań tam zawartych. W odpowiedzi na skargę Wojewódzka Komisja Lekarska w [...] wniosła o jej odrzucenie ze względu na uchybienia formalne (brak podpisu i uchybienie terminu do wniesienia skargi), ewentualnie jej oddalenie jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślenia wymaga, że skuteczne wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego uzależnione jest m. in. od istnienia po stronie podmiotu wnoszącego skargę legitymacji do jej złożenia. Kwestię tę reguluje art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a."), zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Stosownie natomiast do § 2 cyt. wyżej przepisu uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z treści ww. przepisu wynika zatem, że legitymację skargową posiadają dwie kategorie podmiotów. Pierwsza to te którym przedmiotowe uprawnienie przysługuje w celu ochrony własnego, indywidualnego interesu prawnego. Druga kategoria to tzw. podmioty instytucjonalne, które mogą wystąpić ze skargą ze względu na pełnione funkcje. Stwierdzenie braku legitymacji skargowej skutkuje koniecznością odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej, w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Zarówno w nauce prawa jak i orzecznictwie sądowym ugruntował się pogląd, że organ powołany do wydania decyzji administracyjnej w postępowaniu administracyjnym nie może być jednocześnie stroną tego postępowania, reprezentującą w nim własne interesy i, co za tym idzie, nie ma prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczne rozstrzygnięcie podjęte w tym postępowaniu (por. postanowienie NSA z 3.01.2010 r., sygn. akt II GSK 263/09, publ. baza orzeczeń: www.cbois.nsa.gov.pl). Jak wyżej wskazano wyznacznikiem legitymacji skargowej jest posiadanie interesu prawnego, który ma charakter materialnoprawny, tj. musi istnieć związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Interesem takim w żadnym wypadku nie może zatem wykazać się organ wydający w danej sprawie rozstrzygnięcie w pierwszej instancji, którego żadnych praw bądź obowiązków nie dotyczy taka decyzja. Przyjęcie możliwości złożenia przez ten organ skargi skutkowałoby sytuacją, w której rozstrzygałby on merytorycznie daną sprawę oraz jednocześnie kwestionował wydane w sprawie rozstrzygnięcie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skargę na wymienione w sentencji orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w [...] złożyła Powiatowa Komisja Lekarska w [...], która jednocześnie wydała orzeczenie w pierwszej instancji. W ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 r., poz. 827 ze zm.) w art. 26 ust. 1 wskazano, że określenie zdolności do czynnej służby wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej należy do powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich. Natomiast z art. 28 ust. 1 i ust. 2 cyt. ustawy wynika, że orzeczenie powiatowej komisji lekarskiej doręcza się osobie stawiającej się do kwalifikacji wojskowej i wojskowemu komendantowi uzupełnień na piśmie wraz z uzasadnieniem. Od orzeczenia powiatowej komisji lekarskiej przysługuje osobie stawiającej się do kwalifikacji wojskowej i wojskowemu komendantowi uzupełnień odwołanie do wojewódzkiej komisji lekarskiej w terminie czternastu dni od dnia doręczenia orzeczenia. Umiejscowienie ww. przepisów w Dziale II zatytułowanym "Administracja rezerw osobowych", Rozdziale I "Właściwość organów", powołanej wyżej ustawy jednoznacznie wskazuje, że organem określającym zdolność do czynnej służby wojskowej osoby stawiającej się do kwalifikacji wojskowej, w pierwszej instancji, jest powiatowa komisja lekarska a organem odwoławczym – wojewódzka komisja lekarska, z zastrzeżeniem przypadków określonych w art. 29 ust. 1 tej ustawy (które nie zachodzą jednakże w okolicznościach rozpatrywanej sprawy). Biorąc pod uwagę, że postępowanie sądowe nie może zostać uruchomione przez organ administracji publicznej, którego działalność podlega w tym postępowaniu ocenie z punktu widzenia zgodności z prawem, skargę złożoną w niniejszym postępowaniu przez Powiatową Komisję Lekarską w [...] na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w [...], należało odrzucić. Zwrócić nadto należy uwagę, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej z samego faktu przesłania "do wiadomości" orzeczenia wydanego przez Wojewódzką Komisję Lekarską w [...] (co wynika z rozdzielnika zalegającego w aktach administracyjnych orzeczenia) nie można wywodzić posiadania legitymacji skargowej do kwestionowania podjętego przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, jak w postanowieniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 50 § 1 P.p.s.a. Ponieważ skarga podlega odrzuceniu Sąd, odstąpił od wzywania strony skarżącej do podpisania skargi i ustaleniu czy zachowany został termin do jej wniesienia.