II SA/Rz 792/06

WyrokWSA w Rzeszowie2007-02-01

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Stanisław Śliwa, Robert Sawuła

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentacji technicznej (inwentaryzacji budowlanej, uzgodnień, oceny technicznej) w celu legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie obowiązku przedłożenia dokumentów, ekspertyz czy ocen na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie jest dopuszczalne, gdyż nie prowadzi do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Obowiązek ten może być nałożony jedynie w celu wykonania określonych czynności faktycznych. W przypadku niedostatku dokumentacji lub wątpliwości co do jej przydatności, organ powinien skorzystać z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nakładając obowiązek sporządzenia ocen lub ekspertyz, a w razie niewykonania tego obowiązku, zlecić ich wykonanie na koszt zobowiązanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej H.K. przedłożenie inwentaryzacji budowlanej budynku, zabudowy działki wraz z uzgodnieniami i oceną techniczną, w związku z samowolną zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego na ubojnię z masarnią bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Wcześniejsze postępowania sądowe i administracyjne wykazały nieprawidłowości w procesie legalizacji zmiany sposobu użytkowania obiektu. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie zasad postępowania, brak uzasadnienia decyzji oraz niewyegzekwowanie wcześniejszych nakazów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżących.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 1 lutego 2007 r. sprawy ze skarg Z.K. i H.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr[...] w przedmiocie nakazu przedłożenia dokumentacji technicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr[...], znak sprawy: NB[...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących Z.K. i H.K. kwoty po 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 792/06 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi H.K. oraz Z.K. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dn.[...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia dokumentacji technicznej. W sprawie tej orzekał już sąd administracyjny, albowiem wyrokiem z dn.23.10.2002r. SA/Rz 1730/00 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie uchylił decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego – budynku gospodarczego z ubojnią-masarnią, stanowiącą własność H.K. Orzekający wówczas Starosta udzielił H.K. pozwolenia na użytkowanie w/w obiektu, działający w trybie odwoławczym (z odwołania Z.K.) Wojewoda uchylił tę decyzję i orzekł o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Powodem tej odmowy był fakt, że inwestorka posiadając pozwolenie na budowę wydane przez Wójta Gminy w 1994r. dopuściła się odstępstw od udzielonego pozwolenia, a Kierownik Urzędu Rejonowego decyzją z dn.[...] r. określił warunki doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie. Organ odwoławczy wywodził o odrębności postępowania toczącego się przed organami architektoniczno-budowlanymi od postępowania prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie w uzasadnieniu wyroku SA/Rz 1730/00 uchylając obie decyzje organów budowlanych wyraził pogląd, że wobec faktu zakończenia budowy wraz ze zmianą przeznaczenia budynku powinno toczyć się tylko jedno postępowanie administracyjne, przed jednym organem, który kompleksowo rozstrzygnie w przedmiocie samowoli. Złożony w sprawie wniosek H.K. z daty 6.03.2000r. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku jako rzeźni sąd ocenił jako wniosek uzasadniający prowadzenie postępowania w trybie art.71 ust.3 Prawa budowlanego. Wskazując na właściwość inspektora nadzoru budowlanego sąd sugerował wykorzystanie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz uwzględnienie w niezbędnym zakresie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dn.[...] r. nakładającego na inwestorkę obowiązek przedłożenia niezbędnych dokumentów. Prowadząc ponowne postępowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) przeprowadził w sprawie oględziny, w trakcie których H.K. przekazała "dokumentację budowlano-technologiczną", szczegółowo opisaną w załączniku do protokołu oględzin (k.181 i 181 a akt administracyjnych). Z treści protokołu wynikać ma, że ubojnia z masarnią została "zaużytkowana" w 1994r., część budynku ma charakter gospodarczo-garażowy. Postanowieniem Nr [...] z dn.[...] r. PINB w Mielcu postanowił wstrzymać użytkowanie części budynku inwentarsko-składowego w sposób zmieniony jako ubojnia z masarnią położonego na działce nr ewid. 1417 w P. 338, będącego własnością H.K. W podstawie prawnej tego postanowienia powołano się na art.50 ust.1 pkt 1 i 3 w zw. z art.71 ustawy z dn.7.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jednol. Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz.1126 ze zm.) oraz art.123 ustawy z dn.14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednol. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwany dalej k.p.a.). W uzasadnieniu przytoczono stan faktyczny sprawy oraz wywody zawarte w wyroku SA/Rz 1730/00. Powołując się na oględziny dokonane przez organ w dn.25.03.2003r., w wyniku których stwierdzono fakt użytkowania części budynku jako ubojni z masarnią bez wymaganego prawem pozwolenia na użytkowanie. Organ powołał się także na stosowanie w takim przypadku odpowiednio przepisu art.50 i 51 w zw. z treścią art.71 prawa budowlanego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła H.K. domagając się jego uchylenia. Postanowieniem z dn.[...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowił utrzymać w mocy zaskarżone zażaleniem postanowienie organu I instancji. Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie H.K. domagając się jego uchylenia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Sprawa ta toczyła się do sygn. SA/Rz 1298/03 i była przedmiotem odrębnego postępowania przed sądem. Sprawa ta, po zarządzeniu zmiany sygnatury zakończyła się wyrokiem WSA w Rzeszowie z dn.23.01.2006r. II SA/Rz 721/06, na mocy którego uchylono postanowienie organu II i I instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dn.[...] r. (NB[...]) nałożył na H.K. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do 31.10.2003r. 3 egzemplarzy inwentaryzacji budowlanej budynku, zabudowy działki wraz z uzgodnieniami Inspekcji Ochrony Środowiska, Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy, Państwowej Straży Pożarnej, ocenę techniczną przydatności do użytkowania oraz protokoły sprawdzeń instalacji, w jakie wyposażony jest budynek gospodarczy użytkowany jako ubojnia z masarnią. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się na przepisy art.84 ust.1 pkt 1, art.51 ust.1 pkt 2, ust.4 w zw. z art.71 i 52 ustawy z dn.7.07.1994r. prawo budowlane oraz art.104 k.p.a.. W uzasadnieniu decyzji przytoczono pokrótce wywody zawarte w wyroku SA/Rz 1730/00, odwołując się zaś do ustaleń z oględzin obiektu w dn.25.03.2003r. organ uznał, że H.K. nadal użytkuje część budynku gospodarczego jako ubojnia z masarnią bez stosownego pozwolenia na użytkowanie, zaś przedłożone w toku oględzin dokumenty przez H.K., zdaniem organu nie dały podstaw do "użytkowania obiektu w sposób zmieniony jako ubojnia z masarnią". Organ skonstatował, że w świetle pisma Wójta Gminy z dn.[...] r. zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na ubojnię z masarnią pozostaje w zgodności z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy "po spełnieniu warunków przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15.12.1994r.". Przedmiotową sprawę zmiany przeznaczenia budynku gospodarczego przez H.K. oceniono jako tzw. samowolę użytkową. Na zmianę sposobu użytkowania obiektu inwestorka nie przedstawiła stosownego pozwolenia, a to zdaniem organu nakazywało w świetle art.71 prawa budowlanego zastosować tryb przewidziany w art.50 i 51 tej ustawy. Odwołania od tej decyzji wnieśli H.K. i Z.K. właściciel działki Nr[...], sąsiadującej z działką inwestorki. H.K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Odwołująca się wywodzi, że jej zdaniem spełniła już wszelkie nakładane obecnie na nią obowiązki. Zarzuciła naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz naruszenie art.107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. H.K. wskazywała, że wymagane dokumenty przedstawiła przy piśmie z dn.6.03.2000r., a od tej daty w budynku nie dokonywała żadnych zmian, a przez to ponowne żądanie tych samych dokumentów jest bezcelowe i naraża ją na wydatki finansowe. Odwołująca się wskazała, iż oczekuje wydania pozwolenia na użytkowanie. Odwołujący się także Z.K. podniósł, że wszystkie pomieszczenia przedmiotowego budynku są użytkowane jako ubojnia z masarnią. Zakwestionował także prawidłowość przeprowadzonych oględzin, w których nie brał udziału, albowiem miał zostać poinformowany, iż jego udział nie jest potrzebny. Odwołujący się wywodzi, że w obrocie prawnym pozostaje nadal decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dn.18.12.1996r. nakładająca na H.K. określonego rodzaju obowiązki, a której do tej pory żaden z organów nie wyegzekwował. Zarzuca, że wszelkie postępowanie, jakie nastąpiło po wydaniu tej decyzji polegało na "przewlekaniu i mijaniu się z prawdą". Wskazuje, że inwestorka nie podporządkowała się decyzji wstrzymującej roboty budowlane, samowolnie zmieniła przeznaczenie obiektu budowlanego i w ten sposób naraża jego i jego rodzinę na uciążliwości związane z funkcjonowaniem ubojni z masarnią. Dodatkowo odwołujący się zakwestionował stanowisko organu o zgodności zmiany przeznaczenia obiektu z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Odwołań tych nie uwzględnił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który opisaną na wstępie decyzją z dn.[....] r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy, podkreślając zasadę związania wydanym w sprawie wyrokiem SA/Rz 1730/00. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji zastosował się do wskazań zawartych w ocenie prawnej NSA, zawartej w w/w wyroku. Podzielił stanowisko organu I instancji, że doszło w sprawie do samowolnej zmiany sposobu użytkowania bez wykonywania robót budowlanych, a zmiana ta wpłynęła na zmianę warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska, skoro w rezultacie podjętych samowolnie robót budowlanych powstały stanowiska pracy. Prawidłowo przyjęto, że nastąpiła samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu, o jakiej mowa w art.71 ust.2 pkt 2 prawa budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego w okresie ważności postanowienia wstrzymującego użytkowanie obiektu organ nałożył obowiązek wykonania określonych czynności, czym nie naruszył prawa. Odnośnie zarzutów H.K. organ II instancji wskazał, że w aktach sprawy zalegają dwa egzemplarze inwentaryzacji różniące się od siebie, a przez to nie można stwierdzić, jaki układ pomieszczeń funkcjonuje w rzeczywistości, a ponadto nie można ustalić, do którego z tych dokumentów odnoszą się przedstawione uzgodnienia i opinie. Odnośnie zarzutu Z.K. wyjaśniono, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego pozostaje w obrocie prawnym, a niewykonanie obowiązków wynikających z tej decyzji zagrożone jest nakazem rozbiórki. Skargi na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wnieśli H.K. i Z.K. Z.K. zarzucił, iż nie podjęto kroków zmierzających do wyegzekwowania nakazów wskazanych w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z [....]r., nadto nie podjęto stosownej interwencji wobec samowoli budowlanej, jakiej dopuścić się miała H.K., także i po nakazie wstrzymania wykonywania robót budowlanych. Zalegające w aktach sprawy dokumenty inwentaryzacji budowlanej to w istocie dwa różne opracowania, stanowiące według skarżącego dowód, że obiekt ten podlegał ciągłej przebudowie. Skarżący wywodzi, że nie naniesiono odległości budynku od granic działki, wydane zaś decyzje w sytuacji obowiązywania uprzednio wydanych wobec H.K. nakazów ocenił jako rażące naruszenie prawa. H.K. wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. Skarżąca wywodzi, że wywiązała się z nałożonego obowiązku przedłożenia inwentaryzacji budowlanej i wszelkich uzgodnień dotyczących spornego obiektu, składając stosowne dokumenty w 3 egz. w miesiącu lutym 2000r.. Skarżąca prezentuje pogląd, że była to inwentaryzacja jednobrzmiąca, a od tego czasu gospodarzem akt były właściwe organy, które nie kwestionowały ich rozbieżności w momencie złożenia. H.K. wywodzi, że działalność w postaci ubojni z masarnią prowadzona była w przedmiotowym budynku już w 1994r., a następnie budynek ten adaptowała na taką działalność, przedstawiając stopniowo wszelkie żądane od niej dokumenty. W jej ocenie sprawę należy rozpoznać w oparciu o przedłożone przez nią dokumenty w 2000r.. W odpowiedzi na skargi PWINB wniósł o ich oddalenie. Odnosząc się do twierdzeń H.K. organ odwoławczy wskazuje, że skarżąca powołuje się na dokumenty, które składała innym organom, nie zaś organom nadzoru budowlanego. Ponadto pracownik przyjmujący dokumenty inwentaryzacyjne nie był uprawniony do ich weryfikacji w momencie składania, to na stronie spoczywał obowiązek wywiązania się z nałożonych nakazów. Odnośnie zarzutów skargi Z.K., zwrócono uwagę, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego dotyczyła innej sprawy, a mianowicie sprawy odstąpienia w sposób istotny od pozwolenia na budowę w sprawie budynku inwentarsko-składowego. Zarzut braku naniesienia odległości budynku od granic działki ma być niesłuszny, albowiem w aktach organu I instancji zamieszczono stosowny rysunek ukazujący te odległości. Postępowanie w sprawie zostało zawieszone postanowieniem z [...]r. z powodu śmierci uczestniczki – S.K.v. K. Postępowanie to podjęto postanowieniem z [...]r. i prowadzone do nowej sygn. II SA/Rz 792/06. Sąd postanowił dopuścić dowód z akt II SA/Rz 791/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skargi zostały złożone do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., dlatego też z mocy art.97 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm., zwana dalej Ppsa) podlegają rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Ta reguła intertemporalna ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Kryterium kontroli zaskarżonej decyzji jest jej legalność, czyli zgodność z obowiązującym prawem (por. art.1 § 2 ustawy z dn.25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa), stosując środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 Ppsa). Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów o postępowaniu, dające podstawę do wznowienia postępowania, wreszcie inne, niż dające podstawę do wznowienia postępowania naruszenie przepisów o postępowaniu, o ile mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 Ppsa). W ocenie Sądu skargi są uzasadnione, choć z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w sprawie tej orzekał już sąd administracyjny, a to NSA OZ w Rzeszowie wyrokiem z 23.10. 2002r. SA/Rz 1730/00 oraz WSA w Rzeszowie wyrokiem z 23.01.2006r. II SA/Rz 791/06. Zgodnie z dyspozycją art. 99 Pwsa oraz art.153 Ppsa ocena wyrażona w tych wyrokach wiąże Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie. Dotyczy to w szczególności poglądów wyrażonych w wyroku SA/Rz 1730/00. W świetle wywodów zawartych w uzasadnieniu tego wyroku zalecono organom nadzoru, aby sprawę samowolnych robót budowlanych, których dopuściła się H.K. we wznoszonym jako budynek inwentarski na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego przez Wójta Gminy decyzją z [...]r. Nr[...], prowadzić w trybie art.71 ust.3 Upb. Sąd w wyroku tym wskazał, że właściwym do prowadzenia postępowania w powyższym trybie będzie powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, który "wykorzysta na potrzeby postępowania nie tylko zgromadzony materiał dowodowy wraz z opiniami i uzgodnieniami, ale również w niezbędnym zakresie rozstrzygnięcia Kierownika Urzędu Rejonowego z 1996r., które nakładały na inwestora obowiązki przedłożenia określonych dokumentów" (s.9 uzasadnienia wyroku). W podstawie prawnej PINB powołał się m.in. na dyspozycję art.51 ust.1 pkt 2, ust.4 w związku z art.71 i art.52 Upb. Zgodnie z art.71 ust.3 Upb w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia..., przepisy art.50 i 51 stosuje się odpowiednio. W dacie wydawania decyzji przez organ I instancji art.51 ust.1 Upb miał brzmienie następujące: Przed upływem terminu, o którym mowa w art.50 ust.4, właściwy organ wydaje decyzję: 1) nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, lub 3) nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w określonym terminie, projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Brzmienie takie nadała temu przepisowi ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.03.80.718, zwana dalej "nowelą do Upb"). Nowela do Upb w art. 7. ust.1. stanowiła, iż do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2. Zastrzeżenie to nie dotyczyło przedmiotu sprawy – samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Oznacza to, że w sprawie miał zastosowanie art.51 Upb w brzmieniu sprzed wejścia noweli do Upb. Zgodnie z art.51 ust.1 pkt 2 Upb w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie "Przed upływem terminu, o którym mowa w art.50 ust.4, właściwy organ wydaje decyzję: (...) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określająca termin wykonania tych czynności. Termin, o którym mowa w art.50 ust.4 Upb to termin 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Ponieważ w przedmiotowej sprawie art.51 Upb z mocy art.71 ust.3 Upb stosuje się odpowiednio i robót budowlanych inwestorka w dacie podejmowania czynności przez organy nadzoru budowlanego już nie prowadziła, przeto zbędnym było wydanie postanowienia w trybie art.50 Upb. Taką ocenę wyraził WSA w Rzeszowie w wyroku II SA/Rz 791/06. Wydanie zatem decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności nie było uwarunkowane wydaniem uprzednio postanowienia, opartego na dyspozycji art.50 Upb, nie istniało zatem także ograniczenie terminem do wydania decyzji, o jakim mowa w art.51 ust.1 Upb. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję organu I instancji nakazującą skarżącej – H.K. przedstawić 3 egz. inwentaryzacji budowlanej przedmiotowego budynku wraz z uzgodnieniami i z oceną techniczną przydatności jego do użytkowania oraz protokoły sprawdzeń instalacji, w jakie wyposażony jest obiekt. W judykaturze charakter czynności, wykonywanych na podstawie art.51 ust.1 pkt 2 Upb rozumiany jest inaczej, niż to postrzegały organy nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie. W wyroku WSA w Warszawie z dn.24.06.2004r. IV SA 74/03 (LEX nr 148875) stwierdzono, iż zgodnie z brzmieniem art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) "nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem" nie może oznaczać obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, ponieważ poprzez nałożenie obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Dokumenty, ekspertyzy czy oceny stanowią element postępowania dowodowego i mogą stanowić, zależnie od ich treści, podstawę do podjęcia przez organ decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. W innym wyroku tego Sądu z dn.04.10.2004r. IV SA 2050/03 (LEX nr 160781) stwierdzono, iż jeżeli organ nałożył obowiązki dostarczenia dokumentów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, to tym samym wyłączył dalsze możliwości rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy na podstawie tego przepisu, to jest możliwość nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Po raz drugi bowiem na podstawie tego przepisu organ nie może wydać już decyzji. Stanowisko takie prezentuje także Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (NSA). W wyroku z 14.07.2006r. II OSK 970/05 NSA stwierdził, iż nałożenie obowiązku przedstawienia określonych dokumentów takich jak inwentaryzacja powykonawcza, opinia czy ekspertyza techniczna nie jest nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności w rozumieniu art.51 ust.1 pkt 2 Upb. NSA wskazał zarazem, że możliwość żądania przez organy nadzoru dokumentów tego typu została uregulowana w art.81c Upb. Poglądy wyrażone w powyższych orzeczeniach afirmuje Sąd w niniejszym składzie w sprawie objętej skargami. Wydanie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, nakazujące H.K. przedłożyć określonego rodzaju dokumenty, miało mieć swe źródło w art.51 ust.1 pkt 2 Upb. Samo przedłożenie takich dokumentów, gdyby zaakceptować sposób działania organów nadzoru, oznaczać powinno udzielenie pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu. Zdaniem Sądu, w sytuacji, gdy inwestorka nie prowadziła już żadnych robót budowlanych, należało dokonać oceny dopuszczalności zmiany sposobu użytkowanego obiektu w oparciu o już zgromadzoną dokumentację, co sugerował NSA OZ w Rzeszowie w wyroku SA/Rz 1730/00. W razie niedostatku takich dokumentów, albo wątpliwości, co do ich przydatności w sprawie (np. rozbieżności odnośnie dwóch różnych układów pomieszczeń w budynku) można było w trybie art.81 c ust.2 Upb nałożyć w drodze postanowienia obowiązek sporządzenia odpowiednich ocen lub ekspertyz w wyznaczonym terminie. W razie ich niewykonania przez właściciela obiektu budowlanego, istnieje możliwość zlecenia wykonania ekspertyzy na koszt osoby zobowiązanej. Wydanie w takim przypadku decyzji sprowadzającej się do obowiązku przedłożenia określonych dokumentów przez inwestorkę nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa), a to stanowi podstawę do uwzględnienia skarg i uchylenia decyzji organu II jak i I instancji. Biorąc powyższe pod uwagę orzec należało, jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 Ppsa w zw. z art.97 Pwsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło