II SA/Rz 8/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adw. K. P. o przyznanie kosztów pomocy prawnej w sprawie ze skargi Z. J. i J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania adw. K. P. wynagrodzenia z tytułu udzielonej skarżącym pomocy prawnej. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2013 r. WSA w Rzeszowie odrzucił skargę Z. J. i J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...], zaś postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2013 r. przyznał im prawo pomocy obejmujące m.in. ustanowienie adwokata, wyznaczonego następnie przez Okręgową Radę Adwokacką [...] w osobie K. P. w piśmie oznaczonym datą 23 maja 2013 r. (wpłynęło ono do Sądu w dniu następnym). Kolejnym postanowieniem z dnia 27 maja 2013 r. WSA w Rzeszowie odrzucił wniosek skarżących /z dnia 4 marca 2013 r./ o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zostało ono doręczone pełnomocnikowi skarżących 7 czerwca 2013 r., który opinią prawną z dnia 14 czerwca 2013 r. wskazał na brak podstaw prawnych do sporządzenia i wniesienia zażalenia na to postanowienie. Jednocześnie w treści tej opinii – z tytułu jej sporządzenia - wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. W wyniku rozpoznania wniosku stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W przypadku adwokatów reguluje je rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.), które w § 19 (rozdział 6) stanowi, iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych o których mowa w rozdziałach 3 - 5 (pkt 1) oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata (pkt 2). Abstrahując od kosztów udzielonej przez pełnomocnika pomocy prawnej należy zwrócić uwagę na treść § 20 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Jak z powyższego wynika, przedmiotowe oświadczenie jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została w żadnej części wynagrodzona. Samo żądanie w tym zakresie, bez stosownego oświadczenia, nie jest wystarczające. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2012 r. sygn. akt V CZ 133/11, sformułowanie § 20 powyższego rozporządzenia nie pozostawia wątpliwości, że oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, powinno być wyraźnie sformułowanie we wniosku adwokata o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej stronie postępowania z urzędu. Skoro zatem wniosek fachowego pełnomocnika jakim jest ustanowiony w niniejszej sprawie dla Z. J. i J. J. adwokat nie zawiera wymaganego oświadczenia, brak jest zatem podstaw do jego uwzględnienia w zakresie przyznania wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej. Treść tego oświadczenia została w § 20 wskazanego rozporządzenia precyzyjnie określona, a w sytuacji jego braku pełnomocnik nie może wywodzić prawa do wynagrodzenia wyłącznie na podstawie sformułowanego przez siebie wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, jakkolwiek pośrednio, w potocznym rozumieniu i w oderwaniu od pełnego brzmienia tego przepisu można by domniemywać, że skoro koszty te nie są opłacone, to tak w całości, jak i w jakiejkolwiek części (gdyby takie domniemanie uznać za uprawnione, regulację § 20 rozporządzenia należałoby uznać za całkowicie zbędną). W tej sytuacji samo żądanie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej bez stosownego oświadczenia stanowiącego zasadniczy składnik uzasadnienia wniosku, nie jest wystarczające. Zgodnie z innym postanowieniem SN (z dnia 14 października 1998 r. II CKN 687/98, OSNC Nr 3/1999 poz. 63), niezłożenie przez pełnomocnika wskazanego oświadczenia nie stanowi braku formalnego pisma lecz brak w zakresie uzasadnienia wniosku, w związku z czym jako nieuzasadniony podlega on oddaleniu. Z tego też powodu nie ma podstaw do wzywania o jego uzupełnienie w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a., a wniosek nie zawierający oświadczenia, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, podlega oddaleniu (S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, wyd. I, Warszawa 2007, s. 316). Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) w związku z art. 258 § 2 pkt 8 i § 3 oraz art. 64 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.