II SA/Rz 830/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-09-17
Skład orzekający: Marcin Kamiński, Ewa Partyka, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji budowlanej prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku znajdującego się przy granicy sąsiednich nieruchomości, opierając się głównie na oświadczeniach jednej ze stron i opinii konserwatorskiej, bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, w tym opinii biegłego z zakresu bezpieczeństwa pożarowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności, organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, opierając się głównie na oświadczeniu jednej ze stron, nie oceniając jego wiarygodności, a także nie zlecając opinii biegłego z zakresu bezpieczeństwa pożarowego w celu ustalenia, czy istniejące otwory okienne stanowią zagrożenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku znajdującego się przy granicy sąsiednich nieruchomości. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, mimo ustaleń o naruszeniu warunków technicznych dotyczących ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Organ drugiej instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak powołania biegłego i nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie otworów okiennych I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. B. kwotę 1014 zł /słownie: tysiąc czternaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi A.B. (dalej zwanego: skarżącym) jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: WINB) z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako: PINB) z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] umarzającą w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku znajdującej się przy granicy sąsiednich nieruchomości. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco;
PINB w [...] przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie otworów okiennych w ścianie szczytowej wschodniej w budynku położonym na działce nr ew. 457 obr. [...] przy ul. [...] w [...]. W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 8 maja 2018 r. organ ustalił, że na ww. działce istnieje budynek usługowy z częścią mieszkalną. Jest to obiekt murowany, piętrowy, przykryty dachem dwuspadowym, usytuowany ścianami szczytowymi w granicy z działkami nr ewid. 458 i 455, stanowiących własność osób trzecich. W ścianie szczytowej wschodniej budynku od strony ul. [...] na nieużytkowym strychu istnieją dwa otwory okienne z profili PCV, nad którymi znajdują się oryginalne nadproża ceglane oraz otwór okienny z PCV na I piętrze w pomieszczeniu kuchni, wykonany bezpośrednio pod sufitem. Uczestnicząca w kontroli M.N. podała że okna na strychu istnieją odkąd sięga pamięcią tj. od początku istnienia piętra budynku, które zostało nadbudowane około 1920 r. po pożarze budynku. Jako dowód przedłożyła zdjęcia z okresu międzywojennego, które zostały pozyskane z Muzeum Regionalnego w [...]. W ramach czynności wyjaśniających organ I instancji przeprowadził również w dniu 5 lipca 2018 r. oględziny, podczas których dodatkowo ustalił, że okno w kuchni o wymiarach około 1,20 x 0,60 m zostało wykonane bezpośrednio przy suficie i jest to jedyne okno w pomieszczeniu kuchni, oraz że jest usytuowane w odległości około 0,50 m od ściany działowej od strony lewej i przylega do komina przynależnego do budynku przy ul. [...], dobudowanego do ściany szczytowej wschodniej budynku. Biorąca udział w oględzinach M.N. wyjaśniła, że właścicielką części wschodniej budynku przy ul. [...]
jest A.P., która na stałe zamieszkuje w USA i jest spadkobierczynią części po zmarłej Z.S. Podała również, że w budynku przy u. [...] zamieszkuje od 1971 r. i w tym czasie część wschodnia budynku była zamieszkała przez właścicielkę Z.S. a okno w kuchni na I piętrze istniało. Około 1980 r. córka Z.S. – J.P. wymieniła okno w kuchni z powodu złego stanu technicznego na nowe z PCV, nie zmieniając jego wymiarów. Natomiast uczestniczący w oględzinach K.N. wyjaśnił, że okno w kuchni na I piętrze nie posiada widocznego nadproża, co oznacza, że powstało po wykonaniu dachu na budynku przy ul. [...], nie wskazując przy tym daty wykonania dachu na tym budynku. Z kolei z opinii konserwatorskiej przekazanej organowi pismem z dnia 21 stycznia 2019 r. wynika, że budynek przy ul. [...] ujęty jest w gminnej ewidencji zabytków w [...]. Obiekt położony jest na terenie osiedla [...] w [...], dla którego zasady ochrony i kształtowania środowiska kulturowego wprowadzają zapisy Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Osiedla [...] w [...], zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...].09.2007 roku (Dz. Urz. Woj . [....] Nr [...] z dnia [...].11.2007 roku, poz. [...]). Według informacji podanej w ww. opinii konserwatorskiej zgodnie z kartą adresową zabytku nieruchomego przy ul. [...] w [...], obiekt ten datowany jest na drugą połowę XIX wieku. W treści opinii zawarto informację, że w zbiorach Delegatury w [...] brak jest dokumentacji, która pozwoliłaby ocenić w jakim okresie czasu zostały wykonane przedmiotowe otwory, niemniej jednak najstarsza znana ikonografia budynku pochodząca z końca lat 30-tych XX w., wyraźnie wskazuje, że przedmiotowe okna znajdowały się już w ścianie wschodniej budynku. W opinii wskazano również, że widoczne na karcie pocztowej otwory okienne posiadają zachowany do dnia dzisiejszego wykrój, a wykończenie otworów okiennych od góry w postaci łuku odcinkowego i układu cegieł wskazuje, że pochodzą one z czasów budowy ściany, w której się znajdują, a nie są wtórnym przekształceniem. Ponadto w opinii zapisano, że nie zachodzą przesłanki ze stanowiska konserwatorskiego, które zezwalałyby na ich zamurowanie.
Powyższe ustalenia stanowiły podstawę do wydania przez PINB w [...] decyzji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], którą umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie otworów okiennych w ścianie szczytowej wschodniej, w budynku położonym na działce nr ew. 457 w obrębie 2 [...] przy ul. [...] w [...], działając w oparciu o art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 – dalej: K.p.a.). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał że wprawdzie istnienie otworów okiennych w ścianie szczytowej wschodniej usytuowanej w granicy działki sąsiedniej nr ew. 458 uprawnia do twierdzenia że nie spełnia ona wymogu ściany oddzielenia przeciwpożarowego, a tym samym narusza warunki techniczne obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 roku poz. 1422 z późn. zm., dalej zwanego rozporządzeniem), w szczególności § 12 tego rozporządzenia, niemniej jednak z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, aby okna te powodowały niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Uwzględniając natomiast okres ich istnienia, w trakcie którego obiekt ten nie powodował niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, organ I instancji przyjął że zagrożenie takie nie występuje, stąd brak jest podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm. – dalej: P.b.) i dalszego prowadzenia postępowania oraz wydania decyzji merytorycznej.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący zarzucając, że organowi nie udało się ustalić w jakim czasie powstały okna znajdujące się w granicy działek, natomiast z zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalonego głównie na podstawie wyjaśnień współwłaścicielki nieruchomości wynika, że okna w budynku były wymieniane przynajmniej trzykrotnie. Ponadto skarżący podniósł, że będąca przedmiotem postępowania nieruchomość znajdująca się przy ul. [...] w [...] ujęta jest w gminnej ewidencji zabytków w [...] i wymianę okien oraz inne prace remontowe przeprowadzane w zabytkowych nieruchomościach należy bezwzględnie zgłosić miejscowemu konserwatorowi zabytków, gdyż wszystkie przeprowadzane w nim remonty podlegają ścisłym regulacjom i kontrolom konserwatora. Skarżący podał, że w rozumieniu art. 3 pkt 8 P.b. wymiana stolarki okiennej stanowi remont budynku, a gdy taki obiekt wpisany jest do rejestru zabytków wymaga uzyskania pozwolenia na budowę i zgody konserwatora zabytków, natomiast ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że żaden ze współwłaścicieli lokali nigdy w przeszłości nie występował do organu o wydanie pozwolenia na remont obejmujący wymianę stolarki okiennej, dlatego też roboty te stanowiły samowolę budowlaną. Zdaniem skarżącego organ na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 P.b. winien nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Organ w żaden sposób nie wykazał, aby kiedykolwiek istniała zgoda na usytuowanie okien w ścianie znajdującej się bezpośrednio przy granicy z nieruchomością sąsiednią. Organowi nie udało się odnaleźć pierwotnego pozwolenia na budowę. Skarżący stwierdził, że jeśli organ nie jest w stanie wykazać, iż istniała zgoda na usytuowanie okien w ścianie znajdującej się bezpośrednio przy granicy z nieruchomością sąsiednią, to należy je zamurować, a to czy okna znajdujące się w granicy działek mogą powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia (bądź zagrożenia środowiska) nie jest jedynym kryterium obligującym do wydania decyzji o ich zamurowaniu. Skarżący podał, że wszystkie przepisy warunków technicznych obowiązujących od 1928 r. do chwili obecnej wymagały aby ściana budynku usytuowana bezpośrednio przy granicy działki spełniała warunki ściany oddzielenia pożarowego. Ponadto zarzucił, że redakcja uzasadnienia decyzji utrudnia należytą kontrolę jej treści. Organ nie wskazał wprost w uzasadnieniu, którym dowodom dał wiarę, a którym odmówił waloru prawdziwości oraz nie dokonał wszechstronnej analizy prawnej i oceny zgodności wykonania spornych otworów okiennych.
W wyniku rozpatrzenia odwołania organ II instancji, działając na podstawie art.138 §1 pkt 1 i art. 105 § 1 K.p.a., decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. Zaznaczył, że wspomniana już opinia konserwatorska jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Wyjaśnił, że przy tak ustalonym stanie sprawy nie można przesądzić, że otwory okienne w ścianie szczytowej wschodniej w budynku położonym na działce nr ew. 457 obr. 2 [...] przy ul. [...] w [...] zostały wykonane samowolnie, niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków w nim określonych. Zatem przypadki określone w art. 50 ust. 1 pkt. 1, 3 i 4 P.b. w sprawie nie mają zastosowania. Ponadto zwrócił uwagę, że powoływanie się i odnoszenie stanu faktycznego do aktualnie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych w niniejszej sprawie nie znajduje uzasadnienia, ponieważ aby stosować przywołane przez PINB przepisy warunków technicznych należałoby wykazać, że przy budowie obiektu inwestor naruszył prawo budowlane. W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Ponadto wbrew twierdzeniom skarżącego budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków. Ujęty jest w gminnej ewidencji zabytków [...]. W związku z tym remont polegający na wymianie stolarki okiennej nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę.
Z wydaną decyzją nie zgodził się skarżący, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w której zarzucił:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
a) art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422) poprzez ich niezastosowanie pomimo ustalenia przez organ, iż okna znajdujące się w budynku usytułowanym przy ul. [...] w [...] i znajdujące się w granicy działki z nieruchomością skarżącego naruszają warunki techniczne i nie spełniają wymogu ściany oddzielenia przeciwpożarowego;
b) art. 50 ust. 1 P.b. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż przesłanki obligujące organ do wydania decyzji o doprowadzeniu do zgodności z prawem muszą być oceniane w kontekście ewentualnego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska, podczas gdy wszystkie wymienione podstawy są przesłankami rozłącznymi, których zaistnienie winien zbadać organ.
II. naruszenie przepisów prawa procesowego tj.:
a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 84 ust. 1 K.p.a. poprzez niepowołanie biegłego, podczas gdy w sprawie zachodziła konieczność dokładnego zbadania wpływu usytuowania okien w granicy działek na niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a tym samym nienależyte prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób zmierzający do dokładnego wyjaśnienia sprawy;
b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i tym samym brak poczynienia należytych ustaleń odnośnie okoliczności wymiany okien znajdujących się w granicy działek.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w czterokrotnej wysokości.
W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył w dużej mierze argumenty i wyjaśnienia zawarte uprzednio w odwołaniu. Ponadto nadmienił, że fakt wpisania budynku do gminnej ewidencji zabytków również skutkuje tym, że zarówno uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, jak i pozwolenia na budowę wymagają uzgodnienia z konserwatorem. Zdaniem skarżącego fakt, że przez szereg lat nie doszło do żadnych incydentów nie oznacza, że tak usytuowane okna nie mogą spowodować innego rodzaju zagrożenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności
z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Dodać do powyższego należy, że wskazana kontrola odbywa się w określonej kolejności: najpierw pod kątem wad powodujących nieważność zaskarżonego aktu, następnie ewentualnych naruszeń postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dopiero, gdy nie stwierdzi się w/w naruszeń można dokonać kontroli pod kątem zgodności z prawem materialnym.
Po zbadaniu sprawy w przedstawionych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skargę należało uwzględnić. Stwierdzone bowiem naruszenia prawa procesowego według Sądu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Według art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Z § 2 tego przepisu wynika, że jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio. Z kolei art. 77 § 1 stanowi, że organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przede wszystkim zauważyć należy, że podstawowe ustalenie dotyczące daty wykonania okna w kuchni położonego najniżej w ścianie szczytowej wschodniej budynku znajdującego się na działce nr ew. 457 obr. [...] przy ul. [...] w [...], zostało oparte wyłącznie na oświadczeniu jednej ze współwłaścicielek w/w budynku. W sytuacji, gdy jest to kwestia sporna pomiędzy właścicielami sąsiadujących ze sobą budynków, takie działanie w świetle przepisów art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 75 § 2 K.p.a. jest niewystarczające.
W sytuacji, gdy stronami postępowania są podmioty, których interesy są sprzeczne, oparcie się przy ustaleniu istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii wyłącznie na oświadczeniu jednej z tych stron (przy tym złożonym bez uprzedzenia o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego) i dodatkowo bez żadnej oceny wiarygodności tego oświadczenia, jest ewidentnym naruszeniem wyżej przytoczonych przepisów postępowania. Odnoszenie zaś opinii Konserwatora zabytków z dnia 21 stycznia 2019 r. do wszystkich trzech okien, a nie tylko tych dwóch widocznych na fotografii z okresu międzywojennego, jest nadużyciem przepisu art. 76 § 1 K.p.a. Poza tym, że okno kuchenne nie jest widoczne na w/w zdjęciu, zauważyć też należy, że nie ma ono charakterystycznych nadproży, o których wypowiadał się Konserwator zabytków, na co zwracał przecież uwagę w toku postępowania skarżący.
W żaden sposób nie została oceniona wiarygodność oświadczenia współwłaścicielki w kontekście podawanej przez nią daty wymiany stolarki okiennej i faktu, z jakiego materiału została ona wykonana. Albo oświadczenie to jest niezgodne z prawdą, albo brakuje dodatkowych informacji, kiedy była wymieniana. W latach osiemdziesiątych dwudziestego wieku plastikowa stolarka okienna nie była w Polsce tak powszechna jak obecnie. Wydaje się wręcz, że taka technologia nie była jeszcze dostępna w naszym kraju. Treść przywołanego oświadczenia kwestii tych nie wyjaśnia.
Ponadto, w ocenie Sądu, nie zostały wyczerpane wszystkie możliwości dowodowe związane z ustaleniem daty powstania otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku, w tym w szczególności okna w kuchni. Umknęło uwadze organów, że skoro budynek jest wpisany do gminnej ewidencji zabytków, to organ który ją prowadzi może być w posiadaniu, np. fotografii, opisów itp. co mogłoby pozwolić na dokonanie pewniejszych ustaleń.
Z art. 80 K.p.a. wynika obowiązek dokonania oceny zebranego materiału dowodowego, która to ocena powinna być swobodna, zgodna z zasadami doświadczenia życiowego. Według Sądu wyciąganie wniosku, że okna istniejące w ścianie szczytowej budynku, znajdującej się w granicy działek, a przez to niespełniającej wymagań ściany oddzielenia pożarowego, w sytuacji, gdy przylega ona do innego budynku, a przy tym jedno z tych okien znajduje się tuż nad dachem tego sąsiedniego budynku obok komina nie stwarzają zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z faktu, że do tej pory nic się nie stało, bez podparcia się w tym zakresie wiedzą specjalistyczną, jest zbyt daleko idące i dość naiwne. Organy nie ustaliły przy tym, czy same okna są wykonane z takich materiałów, że spełniają normy oddzielenia pożarowego. W ocenie Sądu, skoro kwestia ta dotyczy właśnie bezpieczeństwa ludzi i mienia na wypadek pożaru, to niespełnienie norm technicznych w tym zakresie powinno być zbadane z wykorzystaniem wiedzy specjalistycznej z zakresu bezpieczeństwa pożarowego. Proste wyciąganie wniosków z faktu, że istnienie okien i ich usytuowanie do tej pory nie zostało skonfrontowane z możliwością rozprzestrzeniania się pożaru gdyby taki powstał w jednym z budynków, bez podparcia wiedzą specjalistyczną w tym konkretnym wypadku, zdaniem Sądu, narusza art. 84 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.
Sąd zauważa także, że organy nie odniosły się do zarzutu skarżącego, że żadne przepisy techniczne nie pozwalały na wykonanie otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku usytuowanej przy granicy działki. Jednak jak podkreślił NSA w Gdańsku w wyroku z 8 marca 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 170/98 (ONSA 2001, nr 3, po. 107) organ nadzoru budowlanego może wstrzymać wykonanie robót budowlanych nawet wtedy, gdy są one prowadzone na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Problem legalności robót budowlanych w tej sytuacji może być kwestią drugorzędną, chociaż nie bez znaczenia. Istotne jest prowadzenie/wykonanie robót w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia.
Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Oparcie się wyłącznie na oświadczeniu strony bez przeprowadzenia dowodów w tej materii, zupełne pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego fotografii przedstawionych przez skarżącego bez podania przyczyn braku ich znaczenia dowodowego i bez jakiejkolwiek ich oceny stanowi naruszenie nie tylko powyższego przepisu ale także art. 80 K.p.a., co oczywiście mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w kontekście ustalenia daty i okoliczności powstania otworu okiennego w kuchni.
Mając na uwadze powyższe naruszenia prawa procesowego Sąd uchylił decyzje organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. W tej sytuacji odnoszenie się do zarzutów merytorycznych wobec wątpliwości co do prawidłowości ustalonego stanu faktycznego byłoby przedwczesne i niecelowe.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się: uiszczony wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego – zgodne z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa głównego i substytucyjnego. Biorąc pod uwagę, że skarga była niemal powtórzeniem odwołania i jej sporządzenie nie wymagało w tej sytuacji szczególnego ponadstandardowego nakładu pracy, Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia zwiększonego – w czterokrotnej wysokości wynagrodzenia stosownie do § 15 ust. 3 tego rozporządzenia. Akta sprawy nie są obszerne, materia nie jest szczególnie zawiła, a pełnomocnik był aktywny już na etapie postępowania administracyjnego.
W ponownym postępowaniu organy zwrócą się do organu prowadzącego gminną ewidencję zabytków o udostępnienie dokumentacji budynku, podejmą próbę ustalenia ewentualnych świadków, którzy mogliby mieć wiedzę na temat daty powstania otworu okiennego najniżej położonego w ścianie szczytowej, a także uzyskają opinię osoby lub instytucji posiadającej wiadomości specjalne z zakresu bezpieczeństwa pożarowego w zakresie czy istnienie otworów okiennych (zwłaszcza najniżej położonego) w ścianie szczytowej budynku w konkretnym stanie faktycznym stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia w razie pożaru w jednym z budynków. Stosownie do wyników całego postępowania dowodowego wydadzą decyzje, w których przedstawić powinny wnikliwą ocenę zebranego materiału, tak aby możliwa była ewentualna kontrola w tym zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło