II SA/Rz 85/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2022 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego - skargę oddala - Przedmiotem skargi G. B. (dalej w skrócie: "skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej w skrócie: "SKO") z dnia 14 grudnia 2021 r. nr SKO.400.DM.2739.2.2021 uchylająca decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej w skrócie: "Prezydent Miasta") z dnia 17 września 2020 r. nr ŚR-II.824.219.2020/334-H o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego i umarzająca postępowanie pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 3 lipca 2020 r., Prezydent Miasta decyzją z dnia 17 września 2020 r. nr ŚR-II.824.219.2020/334-H orzekł o odmowie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, SKO decyzją z dnia 8 października 2020 r. nr SKO.400.DM.1656.5.2020 uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 3 lipca 2020 r., Prezydent Miasta decyzją z dnia 22 października 2020 r. nr ŚR-II.824.219.2020/334-H orzekł o odmowie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, SKO decyzją z dnia 25 listopada 2020 r. nr SKO.400.DM.1986.8.2020 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wyrokiem z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 50/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę skarżącej na decyzję SKO z dnia 25 listopada 2020 r. nr SKO.400.DM.1986.8.2020. Z kolei wyrokiem z dnia 2 września 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1163/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję SKO z dnia 8 października 2020 r. nr SKO.400.DM.1656.5.2020. Następnie po ponownym rozpoznaniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 17 września 2020 r. nr ŚR-II.824.219.2020/334-H, SKO decyzją z dnia 14 grudnia 2021 r. nr SKO.400.DM.2739.2.2021 działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. – dalej w skrócie: "k.p.a.") - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, że sprawa objęta decyzją Prezydenta Miasta 17 września 2020 r. nr ŚR-II.824.219.2020/334-H została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną SKO z dnia 25 listopada 2020 r. nr SKO.400.DM.1986.8.2020, a zatem w myśl zasady ne bis in idem (nie można orzekać dwa razy w tej samej sprawie) postępowanie stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. W ustawowym terminie skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że SKO nie respektuje wyroków WSA w Rzeszowie, a ponadto przedstawiła swoją sytuację osobistą i majątkową. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja SKO z dnia 14 grudnia 2021 r. nr SKO.400.DM.2739.2.2021 uchylająca decyzję Prezydenta Miasta z dnia 17 września 2020 r. nr ŚR-II.824.219.2020/334-H o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego i umarzająca postępowanie pierwszej instancji. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że decyzja SKO odpowiada prawu. Sąd wskazuje, że skarżąca wnioskiem z dnia 3 lipca 2020 r. skierowanym do Prezydenta Miasta domagała się przyznania dodatku mieszkaniowego. Po rozpatrzeniu wniosku, Prezydent Miasta decyzją z dnia 17 września 2020 r. nr ŚR-II.824.219.2020/334-H odmówił przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, SKO decyzją z dnia 8 października 2020 r. nr SKO.400.DM.1656.5.2020 uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę Prezydentowi Miasta do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca wniosła do tut. Sądu sprzeciw od powyższej decyzji kasatoryjnej SKO. W toku postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego ww. sprzeciwem, Prezydent Miasta ponownie rozpatrzył wniosek skarżącej z dnia 3 lipca 2020 r. i w dniu 22 października 2020 r. wydał decyzję nr ŚR-II.824.219.2020/334-H o odmowie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej od powyższej decyzji, SKO decyzją z dnia 25 listopada 2020 r. nr SKO.400.DM.1986.8.2020 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 50/21 oddalił skargę skarżącej na decyzję SKO z dnia 25 listopada 2020 r. nr SKO.400.DM.1986.8.2020. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 24 lipca 2021 r. Tym samym, sprawa z wniosku skarżącej z dnia 3 lipca 2020 r., w której zawnioskowała do Prezydenta Miasta o przyznanie dodatku mieszkaniowego została rozstrzygnięta i zakończona. Następnie po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącej od decyzji SKO z dnia 8 października 2020 r. nr SKO.400.DM.1656.5.2020Z, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 2 września 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1163/20 uchylił zaskarżoną decyzję. Zaistniała zatem taka konfiguracja procesowa, że SKO zobowiązane było ponownie nadać bieg odwołaniu skarżącej od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 17 września 2020 r. nr ŚR-II.824.219.2020/334-H o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego wydanej w wyniku rozpatrzenia wniosku z dnia 3 lipca 2020 r., w sytuacji, gdy w obrocie prawnym znajdowała się prawomocna decyzja Prezydenta Miasta z dnia 22 października 2020 r. nr ŚR-II.824.219.2020/334-H o odmowie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego wydana również w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 3 lipca 2020 r. Ta okoliczność, co zasadnie podniosło SKO, stanowiła podstawę do uznania sprawy za bezprzedmiotową, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. Tożsamość obu spraw nie budzi wątpliwości, albowiem obie dotyczą tego samego podmiotu (skarżąca), tego samego przedmiotu (ustalenie prawa do dodatku mieszkaniowego zgodnie z wnioskiem z dnia 3 lipca 2020 r.), tożsamy jest stan prawny (regulacje prawne nie uległy zmianie), ponadto stan faktyczny sprawy jest niezmieniony. Należy podkreślić, że prowadzenie ponownie sprawy administracyjnej, gdzie przedmiot i podmiot stosunku administracyjnoprawnego jest tożsamy powoduje, że niezależnie od zapadłego rozstrzygnięcia, dochodzi do naruszenia fundamentalnej zasady prawnej, będącą jedną z podstaw europejskiej kultury prawnej, jaką jest zakaz ponownego rozstrzygania w sprawie już ostatecznie zakończonej (res iudicata). Dopóki stan faktyczny i prawny nie uległ zmianie, a decyzja ostateczna nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, każde postępowanie dotyczącego tego samego przedmiotu i podmiotu jest postępowaniem bezprzedmiotowym (zob. wyrok NSA z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt I OSK 491/21). W razie ustalenia, że postępowanie, które zostało wszczęte na wniosek strony lub z urzędu było już przedmiotem rozstrzygnięcia organu decyzją ostateczną w niezmiennym stanie prawnym, organ zobligowany jest do umorzenia wszczętego postępowania (zob. wyrok NSA z 24 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 3648/18). Wydanie decyzji w sprawie, w której wydano już decyzję ostateczną, oznaczałoby wydanie orzeczenia dotkniętego kwalifikowaną wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W tej sytuacji SKO prawidłowo zastosowało przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Jak już wyżej wyjaśniono, niedopuszczalne jest, aby organ odwoławczy ponownie rozstrzygał w tym samym przedmiocie co funkcjonująca w obrocie prawnym decyzja ostateczna. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że nie mogą one zostać uwzględnione. Prawidłowość odmowy przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego przez organy obu instancji była przedmiotem oceny Sądu w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 50/21. W niniejszej sprawie Sąd uprawniony jest wyłącznie do zbadania legalności wydania przez SKO decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Ewentualne przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego przez SKO mogło być przedmiotem odrębnej skargi do sądu administracyjnego i nie może być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. Natomiast kwestie dotyczące konfliktów sąsiedzkich w bloku skarżącej pozostają bez związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego. W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.