II SA/Rz 853/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] lipca 2012r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, zwany dalej także PPWIS działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zmianami), zwanej w dalej k.p.a. oraz § 8 ust. 1 w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), zwanego dalej rozporządzeniem z 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., zwanego dalej także PPIS z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u J.G. choroby zawodowej: obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo - nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonym podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych. Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że J.G. był zatrudniony w następujących miejscach: - w Kombinacie [...] w S. (dawna NRD) w okresie: 09.05.1977 r. - 31.12.1980 r. na stanowisku ślusarz montażowy, wg oświadczenia J.G., przy obsłudze wiertarek, gwinciarek i na taśmie montażowej, - w [...] Spółdzielni Pracy w R. w okresie: 16. 04. 1981 r. - 04.07.1981 r. na stanowisku kaletnika, (obecnie zakład nie istnieje), - Spółka "A" S.A. w okresie: 09.02.1982 r. - 30.04.1987 r. na stanowisku samodzielnego referenta ds. gospodarki materiałowej. W okresie od 09.02.1982 r. do 16.04.1982 r. pracował w ekspozycji zawodowej na hałas 95 dB - jako poziom średni w środowisku pracy maszynisty maszyn obsługującego automat H-28, natomiast w pozostałym okresie wykonywał prace biurowe bez narażenia na hałas, - Uzdrowisku R. w okresie: 01.05.1987 r. - 16.01.1990 r. na stanowisku: konserwator, obiektów sanatoryjnych, gdzie wykonywał prace naprawcze na obiektach sanatoryjnych polegające na drobnych naprawach bieżących, - prowadził własną działalność gospodarczą - handel obwoźny - owoce, warzywa w okresie: 01.10.1992 r. - 30.11.1993 r., - Spółka "B" Sp. z o. o. w K. w okresie: 16.07.1996 r. - 31.12.1997 r. na stanowisku ślusarza – prasera, praca była wykonywana w ekspozycji zawodowej na hałas o poziomach od 82,8 dB do 83,5dB podczas obsługi pras i prac ślusarskich, - Spółka "B" S.A. w K. w okresie: 01.01.1998 r. - 31.08.2000 r. na - stanowisku ślusarz – praser, praca była wykonywana w ekspozycji zawodowej na hałas o poziomach od 85,8 dB do 95,5dB podczas obsługi pras i prac ślusarskich, - Spółka "C" S.A. J. w okresie: 01.09.2000 r. - 26.02.2004 r. na stanowisku ślusarz – praser, praca w ekspozycji zawodowej na hałas o poziomach od 81 dB do 87dB podczas wykonywania prac ślusarskich. - Spółka "B" Sp. z o. o. w K. - ZPM J. w okresie 27.02.2004 r. - 02.07.2008 r. na stanowiskach ślusarz - praser, operator wózka widłowego, robotnik magazynowy - operator wózka widłowego, operator malarni, praca w ekspozycji zawodowej na hałas o poziomie 79,1 dB oraz na stanowisku magazynier - operator wózka w okresie od 01.11.2004 r. do30.09.2006 r. Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. w orzeczeniu lekarskim Nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. stwierdziła brak podstaw do rozpoznania u J.G. obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo - nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonym podwyższeniem progu słuchu o wielkości, co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz. Biegli wskazali, że badany w 1996 roku był Ieczony szpitalnie z powodu pourazowego uszkodzenia błony bębenkowej w uchu lewym, a w 2004 roku wystąpiło u niego ropne zapalenie ucha środkowego. Analiza kart badań okresowych do 2007 roku nie dostarczyła informacji o istnieniu przeciwwskazań do pracy. Znajdujące się w dokumentacji medycznej audiogramy wykazują istnienie obustronnego ubytku słuchu typu przewlekłego urazu akustycznego. Przeprowadzone w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy 3 - krotne poszerzone badanie słuchu, audiometria tonalna i impedancyjna wykazała obustronny niedosłuch typu czuciowo - nerwowego, którego średnia wielkość wyniosła dla ucha prawego - 37 dB i ucha lewego - 43 dB. Biegli podkreślili, że mimo udokumentowanego narażenia na ponadnormatywny hałas w trakcie zatrudnienia J.G. stwierdzony ubytek słuchu nie spełnia kryteriów choroby zawodowej - średniego ubytku słuchu co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym. W orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej II stopnia - Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wskazanej powyżej. Z orzeczenia wynika, że rozpoznano u J.G. obustronne uszkodzenie słuchu odbiorcze czuciowo – nerwowe, jednakże średnia głębokość uszkodzenia słuchu w uchu prawym - to jest uchu lepiej słyszącym wyniosła 43 dB i nie spełnia wymaganej do rozpoznania choroby zawodowej średniej głębokości uszkodzenia słuchu określonej co najmniej 45 dB w odniesieniu do ucha lepiej słyszącego. Biegli wskazali również na progresję uszkodzenia słuchu w uchu lewym, która nastąpiła w okresie powyżej 2 lat od chwili zaprzestania pracy zawodowej oraz wyniki badań przeprowadzone przez WOMP w R. do 2 lat od chwili zaprzestania pracy w hałasie. Średnia głębokość uszkodzenia słuchu w tym czasie nie przekraczała 45 dB. Asymetryczne uszkodzenie słuchu w uchu lewym typu mieszanego (przewodzeniowo - odbiorczego) z zaznaczoną asymetrią oraz rezerwą ślimakową świadczy o innej etiologii niż narażenie na hałas obserwowanego uszkodzenia w uchu lewym. Pacjent w 1996 roku przebył perforację pourazową błony bębenkowej z rozpoznaniem uszkodzenia słuchu typu przewodzeniowego ucha lewego. Przedstawione powody w opinii biegłych stanowią brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z pkt 21 wykazu chorób zawodowych. Mając na uwadze wskazane wyżej ustalenia PPIS wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] orzekł o braku podstaw do rozpoznania u J.G. choroby zawodowej określonej a pkt 21 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu podał, że wielkość ubytku słuchu nie spełnia kryteriów orzeczniczych choroby zawodowej określonej w poz. 21 załącznika do rozporządzenia. J.G. w odwołaniu wniósł o ponowne przeanalizowanie dowodów i wydanie nowej korzystnej dla niego decyzji po zbadaniu wszystkich okoliczności w sprawie. Zarzucił, że PPIS w K. nie dokonał precyzyjnej oceny narażenia zawodowego. Zdaniem odwołującego polemiczne są także orzeczenia lekarskie nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. w stosunku do orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. w zakresie wielkości ubytku słuchu w uchu prawnym. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzją organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że dla ustalenia istnienia choroby zawodowej organ administracji musi stwierdzić istnienie wszystkich wymienionych poniżej przesłanek: - strona cierpi na schorzenie określone w wykazie chorób zawodowych, co stwierdzają, powołani w sprawie biegli; - strona była narażona w środowisku pracy na czynnik chorobotwórczy, mogący stanowić potencjalną przyczynę wystąpienia u niej rozpatrywanej choroby; - zachodzi związek przyczynowy między narażeniem strony na czynnik chorobotwórczy, występujący w środowisku pracy, a stwierdzoną chorobą. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie opinii biegłych stwierdził brak w sprawie spełnienia pierwszej z powyższych przesłanek, przy spełnieniu, na podstawie własnych ustaleń faktycznych drugiej przesłanki. Podał, że istnienie przesłanki trzeciej pozostaje bez znaczenia w sprawie z uwagi na brak choroby. Organ wyjaśnił, że jest bezwzględnie związany orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania choroby zawodowej polegającej na diagnozie, że dane schorzenie znajduje się (bądź nie) w wykazie chorób zawodowych. Opinie powołanych biegłych w przedmiotowej sprawie są dowodem szczególnym, bowiem organ administracji nie ma prawa badać ich prawdziwości i jest obowiązany dać im wiarę w zakresie medycznego rozpoznania choroby, względnie jej braku. Organ administracji może badać opinie powyższe jedynie pod kątem zgodności ich treści z prawem bacząc, aby były jednoznaczne, przejrzyste, jasne, spójne i zgodne w osnowie. W przedmiotowej sprawie biegli orzekli o braku podstaw do rozpoznania u J.G. choroby zawodowej określonej w poz. 21 załącznika do rozporządzenia. Ocena narażenia zawodowego pozostaje w gestii organu wydającego decyzję, co wynika z § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia z 2009 r. Organ stwierdził, że takie narażenie występowało, co wynika z karty narażenia zawodowego, co nie było kwestionowane przez Spółkę "A" sp. z o. o. J.G. złożył skargę na wskazaną wyżej decyzję PPWIS zarzucając brak rzetelnej analizy w czasie prowadzonego postępowania wszystkich dostępnych dokumentów, zdarzeń prawnych, faktów i okoliczności oraz przedstawionych przez skarżącego dowodów. Podał, że w sprawie nie zostali przesłuchani wskazani przez niego świadkowie, którzy posiadają szczegółową wiedzę na temat warunków panujących w zakładzie "[...]" i mogą potwierdzić okoliczności nadmiernie występującego hałasu wytwarzanego przez urządzenia, przy czym PPIS i PIP nie prowadził badań w tym zakresie. Zakwestionował badanie przeprowadzone przez WOMP w R., jako błędne i niedokładne, z uwagi na fakt, że badania przeprowadzone przez IMP w Łodzi wykazało inne wyniki w zakresie ubytku słuchu. Organ niesłusznie wyeliminował pierwszą przesłankę do stwierdzenia choroby zawodowej. Na stanowisku pracy w "[...]" występowały czynniki szkodliwe, które nie zostały rzetelnie zbadane, a które spowodowały, że jego słuch uległ permanentnej degradacji. W odpowiedzi na skargę PPWIS wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Stan faktyczny sprawy ustalony w postępowaniu administracyjnym odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa. Sąd uznaje, że tak ustalony stan faktyczny może być podstawą faktyczną wyrokowania. Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli legalności w zakresie wyżej opisanych przesłanek Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ocenę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd przeprowadził przy zastosowaniu przepisów rozporządzenia z 2009 r. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.), zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych , jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zrealizowanie dwóch warunków: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia z 2009 r. oraz stwierdzenie – przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem – że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo ze sposobem wykonywania pracy. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły łącznie przesłanki określone w powołanym art. 2351 Kodeksu pracy. Nie został bowiem rozpoznany u skarżącego obustronny ubytek słuchu typu ślimakowatego lub czuciowo – nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 Db w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 12 i 3 kHz, wymieniony w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do cyt. wyżej rozporządzenia z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Lekarze specjaliści Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w orzeczeniu lekarskim o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. na podstawie dokumentacji medycznej podali, że pacjent w 1996 r. był leczony szpitalnie z powodu pourazowego uszkodzenia błony bębenkowej w uchu lewym, a w 2004r. wystąpiło ropne zapalenie ucha środkowego. W kartach badań okresowych do 2007 r. brak jest adnotacji o istnieniu przeciwwskazań do pracy. Znajdujące się w dokumentacji audiogramy wykazują istnienie obustronnego ubytku słuchu typu przewlekłego urazu akustycznego. W Ośrodku wykonano trzykrotne poszerzone badanie słuchu (audiometria tonalna i impedancyjna), które wykazały obustronny niedosłuch typu czuciowo – nerwowego, którego średnia wielkość wynosi dla ucha prawego – 37dB, a dla ucha prawego 43 dB. Mimo udokumentowanego narażenia na ponadnormatywny hałas przez okres 6 lat zatrudnienia – stwierdzony ubytek słuchu nie spełnia kryteriów choroby zawodowej (średni ubytek słuchu co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym). Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Ł. w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. również stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z poz. 12 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że w wyniku przeprowadzonej konsultacji laryngologicznej, poszerzonej o badania audiologiczne oraz analizę dokumentacji lekarsko – profilaktycznej rozpoznano obustronne uszkodzenie słuchu odbiorcze czuciowo – nerwowe, szumy uszne obustronne, pourazową perforację błony bębenkowej w uchu lewym (hospitalizacja 1996 r.), stan po operacji polipów nosowych, zatok obocznych nosa - w wywiadzie. W chwili badania średnia głębokość uszkodzenia słuchu w uchu prawym – to jest lepiej słyszącym wynoszącym 43 dB nie spełnia wymaganej do rozpoznania choroby zawodowej średniej głębokości uszkodzenia słuchu określanej, co najmniej 45 dB w odniesieniu do ucha lepiej słyszącego. Średnia progresja uszkodzenia w uchu lewym nie przekroczyła 45 dB. Uszkodzenie słuchu w uchu lewym jako asymetryczne uszkodzenie słuchu typu mieszanego (przewodzeniowo – odbiorczego) z zaznaczoną asymetrią oraz obecną rezerwą ślimakową w uchu lewym, co świadczy o innej etiologii niż narażenie na hałas obserwowanego uszkodzenia w uchu lewym. W 1996 r. pacjent przebył perforację pourazową błony bębenkowej z rozpoznaniem uszkodzenie słuchu typu przewodzeniowego ucha lewego. Prawidłowo zatem organy obydwu instancji przyjęły, że okoliczności sprawy nie uzasadniają wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Nie ma bowiem podstaw do rozstrzygania o istnieniu choroby zawodowej wbrew wnioskom zawartym w orzeczeniach lekarskich, które w sposób jednoznaczny wykluczają rozpoznanie choroby zawodowej wymienionej pod. poz. 21 wykazu. Orzeczenia obydwu jednostek medycznych, zgodnie potwierdzają, że niedosłuch występujący u skarżącego – nie spełnia kryteriów określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Na podstawie trafnej oceny powyższych dowodów organ zgodnie z przepisami Kodeksu postęwpoania administracyjnego przeprowadził ustalenia w rozpoznawanej sprawie i na ich podstawie wydał prawidłowe rozstrzygniecie. Wszystkie wyniki badań audiologicznych przeprowadzonych przez obydwie jednostki orzecznicze wykazały przesunięcie progu słuchu, które nie spełnia kryteriów określonych w rozporządzeniu, ze względu na wielkość ubytku słuchu – obustronnie poniżej 45 dB. Ponadto medyczny organ orzeczniczy II stopnia w stosunku do ubytku słuchu w uchu lewym wykluczył zawodową etiologię schorzenia na podstawie materiału dowodowego zgromadzone przez organy inspekcji sanitarnej, w tym dołączone przez skarżącego. Powyższe pozwala uznać za nieuzasadnione te zarzuty, które wskazują na naruszenie przepisów postępowania w zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego. O istnieniu choroby zawodowej, która jest pojęciem prawnym rozstrzygają medyczne jednostki orzecznicze, a rolą organów inspekcji sanitarnej jest jedynie ocena wydanych orzeczeń poprzez ocenę formalnych kryteriów w szczególności, czy zawierają uzasadnienie przyjętego rozstrzygnięcia w języku powszechnie zrozumiałym, który nie wymaga posiadania wiadomości specjalistycznych. Poziom ubytku słuchu stanowi składową pojęcia choroby zawodowej narządu słuchu, a nie kryterium jej rozpoznania, o jakim mowa w art. 237 § 4 pkt 2 Kodeksu pracy (por. wyrok WSA w Gliwicach z 9.11.2010r. sygn. akt IV SA/GL 30/10). Wydane w rozpoznawanej sprawie orzeczenia jednostek medycznych uwzględniły całokształt materiału dowodowego, przy czym uzasadnienie orzeczenia jednostki II stopnia jest pełniejsze i bardziej wszechstronnie odnosi się do materiału dowodowego w sprawie oraz opisuje wykonane badania, a także podjęte na ich podstawie wnioski w kontekście normatywnych przesłanek uznania schorzenia skarżącego za chorobę zawodową z pkt 21 wykazu. W podsumowaniu stwierdzić należy, że w zakresie ustaleń stanowiących podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, ani do pominięcia rozpoznania zarzutów odwołania. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie było podstaw do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków, gdyż organy orzekające przyjęły, że praca wykonywana byłą w warunkach narażenia zawodowego. Zaskarżone decyzje zostały wydane na podstawie rozporządzenia z 2009 r., a wymienione w wykazie chorób zawodowych choroby narządu słuchu z podaniem minimalnego ubytku słuchu nastąpiło już w rozporządzeniu z 2002 r. (Dz. u. z 2002 r. nr 132, poz. 1115 ze zm.) Trybunał Konstytucyjny uznając rozporządzenie z 2002 r. za niekonstytucyjne w wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r. (sygn. akt P 23/07), jednocześnie zaakceptował umieszczenie listy chorób zawodowych w takim akcie prawnym i wskazał na duży stopień szczegółowości tej regulacji. Powołany w skardze przez skarżącego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7.05.1982 r. sygn. akt II SA 372/82 ONSA 1982 z.1, poz. 33) w realiach niniejszej sprawy nie może stanowić punktu odniesienia, gdyż wyrok ten zapadł w innym stanie faktycznym i prawnym. Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził, że skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.