II SA/Rz 859/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 22 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia do służby -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] września 2009r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. zwana dalej w skrócie k.p.a.) w związku z art. 81 ust. 2, art. 1 ust. 9 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004r. nr 156, poz. 1641 ze zm.) art. 2 pkt 2 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2008r. o zmianie ustawy o służbie celnej (Dz. U. z 2008r. nr 53, poz. 311) po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2009r. (data prezentaty [...] sierpnia 2009r.) o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenie W. K. do służby celnej. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Pismem z dnia [...] grudnia 2001r. sygn. akt [...] Prokuratura Okręgowa w K. poinformowała o skierowaniu do Sądu Rejonowego w P. aktu oskarżenia przeciwko W. K. o popełnieniu przestępstwa z art. 239 §1 k.k. i art. 264 § 2 k.k. w zw. z art. 18 §3 i art. 11 § 2 k.k. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] września 2003. nr [...] zwolnił W. K. ze służby na podstawie obowiązującego wówczas art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Cywilnej. Zwolnienie nastąpiło z dniem doręczenia decyzji – [...].09.2003r. Pismem z dnia [...] września 2003r. W. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] października 2003r. nr [...] DIC utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] września 2003r., która stała się prawomocna [...] listopada 2003r. Postanowieniem z dnia 22 marca 2005r. sygn. akt sygn. akt II SA/Rz 42/05 WSA w Rzeszowie odrzucił skargę W. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] października 2003r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby celnej. Pismem z dnia [...] maja 2008r. W. K. wniósł w trybie art. 154 § 1 k.p.a. o uchylenie decyzji w przedmiocie jego zwolnienia ze służby i wskazał, że z mocy ustawy z dnia 18 marca 2008r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. nr 53, poz. 311) został uchylony art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, który był podstawą do jego zwolnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej WSA) wyrokiem z dnia 14 maja 2009r. o sygn. akt II SA/Rz 772/08 oddalił skargę W. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2008r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2008r. o tym samym numerze w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji z dnia [...] września 2003r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji tego organu z dnia [...] października 2003r.o tym samym numerze sprawy w przedmiocie zwolnienia W. K. ze Służby Celnej. Wyrok stał się prawomocny z dniem 18 lipca 2009r. Pismem z dnia [...] lipca 2009r. W. K. zwrócił się o przywrócenie do służby, przedkładając prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w K. Wydział II Karny z dnia [...] października 2005r. sygn. akt II Ka 240/05, którym postępowanie karne warunkowo umorzono na okres dwóch lat próby. W związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 18 marca 2008r. uchylony został przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a, który był podstawą zwolnienia ze służby. Natomiast art. 2 ust. 2 cytowanej ustawy przewiduje, że funkcjonariusza celnego przywraca się do służby na jego wniosek w przypadku wydania wyroku uniewinniającego lub umorzenia postępowania, jeżeli zwolnienie ze służby nastąpiło na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej. Decyzją z dnia [...] lipca 2009r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił przywrócenia do służby celnej W. K. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł o uchylenie ww. decyzji i przywrócenie do Służby Celnej. Skarżący zwrócił uwagę na art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2008r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej, który nakazuje przywrócić do służby funkcjonariusza, jeżeli podstawą jego zwolnienia był przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej (uchylony ustawą z dnia 18 marca 2008r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej). Ta przesłanka została spełniona, co w wątpliwość poddaje Dyrektor Izby Celnej. Podkreślił spełnienie drugiej przesłanki o przywrócenie do służby, gdyż złożył stosowny wniosek. Ostatnią przesłanką przywrócenia do służby jest wydanie wyroku uniewinniającego lub umorzenie postępowania, przy czym przepis nie wymienia, jakiego rodzaju umorzenia dotyczy. Gdyby ustawodawca chciał wyłączyć warunkowe umorzenie, byłoby to w tym przepisie wyraźnie zaznaczone. Zatem warunkowe umorzenie jest umorzeniem postępowania, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2008r. Dyrektor Izby Celnej uznał, że argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługiwały na uwzględnienie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał, że poza sporem pozostaje, że W. K. został zwolniony ze służby na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004r. nr 156, poz. 1641 ze zm. zwana dalej w skrócie u.s.c.). Ustawa zmieniająca z dnia 18 marca 2008r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. nr 53, poz. 311) uregulowała w przepisach intertemporalnych skutki uchylenia przepisu będącego podstawą zwolnienia skarżącego ze służby celnej. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej noweli funkcjonariusza celnego przywraca się do służby w wypadku umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu, jeżeli zwolnienie ze służby nastąpiło na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a lub 8b u.s.c. Organ stwierdził, że przepis zmieniający nie nasuwa żadnych wątpliwości i nie pozostawia organowi podstaw do stosowania uznaniowości, co do wniosku skarżącego. Przepis przewiduje możliwość przywrócenia funkcjonariusza do służby na poprzednich warunkach. Analiza przepisu wyklucza przyjęcie interpretacji wskazanej przez skarżącego, że dotyczy każdego umorzenia w tym umorzenia warunkowego. Za poglądem organu przemawia treść art. 26 pkt 8 u.s.c., zgodnie z którym można zwolnić ze służby w wypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego, jeżeli ścigany czyn dotyczył przestępstwa popełnionego umyślnie ściganego z oskarżenia publicznego (instytucja fakultatywnego zwolnienia ze służby.). Ustawodawca w art. 28 u.s.c uregulował status prawny funkcjonariusza celnego przeniesionego na niższe stanowisko, niższy stopień lub zwolniony ze służby w związku ze skazaniem prawomocnym wyrokiem lub wydaniem orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania karnego. Tylko w przypadku uchylenia prawomocnego wyroku skazującego lub orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania karnego kierownik urzędu proponuje pełnienie służby na poprzednich warunkach. Treść wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] października 2005r. nie budzi wątpliwości, że skarżący został uznany za winnego popełnienia zarzucanego czynu z art. 18 § 3 w zw. z art. 264 § 2 k.k. i na podstawie art. 66 §1, art. 67 §1 k.k. sąd warunkowo umorzył postępowanie karne na okres próby dwóch lat. Kodeks karny rozróżnia dwa rodzaje umorzenia: umorzenie i warunkowe umorzenie, jako prawne formy zakończenia postępowania karnego. Warunkowe umorzenie postępowania karnego jest szczególnym środkiem odpowiedzialności karnej, polegającej na poddaniu próbie sprawy przestępstwa, co zakłada stwierdzenie jego popełnienia, a więc i winy sprawcy (A. Marek: "Kodeks karny, Komentarz 2007r.). Wyrok warunkowo umarzający jest orzeczeniem stwierdzającym popełnienie przestępstwa. Postępowanie warunkowo umorzone Sąd podejmuje, jeżeli sprawca w okresie próby popełni przestępstwo umyślne, za które zostanie prawomocnie skazany oraz jeśli sprawca w okresie próby rażąco narusza porządek prawny (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 21.01.2009r. sygn. akt II SA/Go 604/08 publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ zacytował art. 17 § 1 k.p.k., który wymienia przypadki, w jakich następuje umorzenie postępowania karnego. Organ odwołał się do tezy wyroku NSA z dnia 15 kwietnia 2009r. sygn. akt I OSK 625/08 (publikator j.w.). Wniosek skarżącego o przywrócenie do służby nie mógł zostać uwzględniony. W skardze do Sądu skarżący W. K. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2008r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2009r. i przywrócenie do Służby Celnej. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumenty zaprezentowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd wyjaśnia, że pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej w [...] na rozprawie przedłożył dokumenty potwierdzające, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji z powodu nieobecności Dyrektora Izby Celnej w [...] na podstawie § 9 Regulaminu Organizacyjnego Izby Celnej w [...] zastępca Dyrektora Izby Celnej w [...] był uprawniony do podpisania decyzji. Stwierdzenie tej okoliczności formalnej pozwala na merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji. W prawomocnym wyroku z dnia 14 maja 2009r. sygn. akt II SA/Rz 772/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę W. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] września 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej zwolnienia funkcjonariusza ze służby celnej. Postępowanie administracyjne zakończone wymienionym wyrokiem zostało wszczęte na wskutek wniosku W. K. o uchylenie decyzji z dnia [...] września 2003r. na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. i przywrócenie do służby na dotychczas zajmowanym stanowisku. W wymienionym wyroku WSA stwierdził, że skutki uchylenia art. 25 ust. 1 pkt 8a uregulowała ustawa z dnia 18 marca 2008r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. nr 53, poz. 311) w przepisach intertemporalnych, stanowiąc w art. 2 ust. 2, że funkcjonariusza celnego przywraca się do służby w wypadku umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu, jeżeli zwolnienie ze służby nastąpiło na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a lub 8b ustawy o Służbie Celnej. Sąd wskazał, że skarżący może domagać się wydania decyzji dotyczącej przywrócenia do służby w odrębnym postępowaniu wykorzystując w tym celu prawem przewidziane środki zaskarżenia. Postępowanie w aktualnie rozpoznawanej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego o przywrócenie do służby z dnia [...] lipca 2009r. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2008r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. nr 53, poz. 311), zgodnie z którym funkcjonariusza celnego na jego wniosek przywraca się do służby w wypadku umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu, jeżeli zwolnienie ze służby nastąpiło na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a lub 8b ustawy wymienionej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. Poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia [....] października 2005r. sygn. akt II Ka 240/05 postępowanie karne wobec W. K. zostało warunkowo umorzone na okres dwóch lat próby. Bezspornym jest również, że decyzją Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] października 2003r. nr [...] został zwolniony ze służby celnej na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a i pkt 8b ustawy o Służbie Celnej. Decyzja ta stała się prawomocna, bo postanowieniem z dnia 22 marca 2005r. sygn. akt sygn. akt II SA/Rz 42/05 WSA w Rzeszowie odrzucił skargę W. K. na ww. decyzję Skarżący domaga się przywrócenia do służby wywodząc, że jego sytuacja prawna przy warunkowym umorzeniu postępowania karnego w zakresie skutków przywrócenia do służby określonych w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2008r. jest taka sama jak w przypadku umorzenia postępowania. Mając na względzie przytoczoną wyżej wykładnię wyżej powołanego przepisu, Sąd uznał, że ustawodawca tym przepisem nie objął warunkowego umorzenia postępowania karnego jako przesłanki przywrócenia do służby. Sąd stanął na stanowisku, że interpretacja przedstawiona przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest logiczna, spójna, przekonująca, a nadto poparta poglądami doktryny i orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Analiza przypadków wymienionych w art. 17 § 1 k.p.k. (w całości przepis przytoczony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) prowadzi do wniosku, że umorzenie dotyczy czynu, który nie jest przestępstwem w rozumieniu art. 1 k.k., albo też nie wystąpiły warunki do prowadzenia postępowania. Słuszna jest konkluzja organu, że nie jest możliwe zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania karnego, jeżeli przestępstwo nie zostało popełnione. Wyżej powołany wyrok Sądu Okręgowego w K. potwierdza fakt popełnienia przestępstwa przez skarżącego, a formą zakończenia postępowania karnego było warunkowe umorzenie na okres próby dwóch lat. Warunkowe umorzenie postępowania karnego nie jest przesłanką wymienioną w art. 2 ust. 2 noweli do ustawy z dnia 18 marca 2008r., obligującą organ do przywrócenia do służby funkcjonariusza. Ustawodawca w przypadku umorzenia postępowania karnego albo wyroku uniewinniającego nie uzależnił przywrócenia do służby od woli organu. Zaistnienie okoliczności wymienionych w tym przepisie przy równoczesnym złożeniu wniosku nakłada na organ obowiązek przywrócenia funkcjonariusza do służby. Zatem umorzenie postępowania karnego jak i warunkowe umorzenie postępowania są to dwa odrębne stany prawne, a tylko jeden z nich wyczerpuje dyspozycję art. 2 ust. 2 noweli do ustawy o Służbie Celnej. Zaskarżona decyzja wbrew twierdzeniom skarżącego nie narusza prawa i dlatego Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona. Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.