II SA/Rz 86/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-09-01

Skład orzekający: Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawców?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został uwzględniony, ponieważ sytuacja materialna wnioskodawców, pomimo częściowego zwolnienia z kosztów sądowych, nie pozwala na samodzielne pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego poziomu utrzymania rodziny. Ustanowienie adwokata z budżetu państwa jest uzasadnione, aby zapewnić stronom konstytucyjne prawo do rzetelnego i sprawiedliwego procesu.
Stan faktyczny
H. O. i P. O. złożyli wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącej zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. Wnioskodawcy wykazali trudną sytuację materialną, posiadając ograniczone dochody i zasoby, co uniemożliwia im samodzielne pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Wniosek został rozpoznany w oparciu o przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

1 września 2011 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 1 września 2011 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku H. O. i P. O., o ustanowienie adwokata z urzędu, w sprawie ze skargi wyżej wymienionych, o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. II SA/Rz 592/10, dotyczącej kontroli decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], wydanej w przedmiocie dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, - postanawia – ustanowić adwokata. Skarżący H. O. i P. O. w sprawie o sygn. II SA/Rz 86/11 zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej zwany WSA) z wnioskiem o ustanowienie adwokata z urzędu. Sprawa, w której uczestniczą wyżej wymienieni została zakończona na mocy postanowienia WSA z 29 lipca 2011 r., II SA/Rz 86/11. Na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów ustalono, że H. i P. O. są małżeństwem. Tworzą wraz z synem W. trzyosobowe gospodarstwo domowe. Strony uzasadniły swą procesową prośbę trudną sytuacją materialną. W ich dyspozycji pozostaje nieruchomość budynkowa o pow. 150 m² a także rolna o pow. 0,11 ha. Małżeństwo O. nie posiada zasobów pieniężnych oraz przedmiotów o znacznej wartości. Podstawą utrzymania rodziny jest kwota pochodząca z zarobków w wysokości 2126, 20 zł. Na obecnym etapie postępowania przed WSA skarżący są zobowiązani do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Wypada dodać, że strony korzystają już z prawa pomocy polegającego na zniesieniu połowy pełnej wysokości kosztów sądowych. Postanowienie WSA o przyznaniu prawa pomocy poprzez zwolnienie skarżących od połowy kosztów sądowych zostało utrzymane w mocy postanowieniem NSA z 28 czerwca 2011 r., sygn. I OZ 437/11. Stwierdzono, co następuje: Skarżący wnosząc o ustanowienie adwokata z urzędu, ubiegają się aktualnie o przyznanie prawa pomocy w częściowych granicach tej instytucji. Obejmują one pokrycie z budżetu państwa wynagrodzenia przysługującego fachowemu pełnomocnikowi. Wobec tego, żądanie skarżących w zakresie ustanowienia adwokata zostanie odniesione do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.). W myśl tej regulacji, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeżeli wnioskujący wykaże (udowodni), że poniesienie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w poziomie utrzymania koniecznego. W ten sposób, prawodawca stara się chronić podstawy zachowania minimalnej egzystencji osoby fizycznej. Żądanie stron skarżących zostanie rozpoznane jednym orzeczeniem ze względu na istnienie pomiędzy nimi stosunku współuczestnictwa materialnego. Ten stosunek powoduje, że strony obowiązane są do solidarnego ponoszenia kosztów postępowania. Skarżący z miesięcznych dochodów nie są w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia adwokackiego. Należy przypomnieć, że dochody te wynoszą w skali miesiąca kwotę brutto 2126,2 zł. Rozpoznający wniosek ma świadomość, że kwota netto dochodów rodziny jest o wiele niższa i musi wystarczyć gospodarstwu na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem aż trzech osób. Poziom cen za dobra i usługi o znaczeniu podstawowym jest obecnie stosunkowo wysoki, co powoduje że rodziny nie stać na poniesienie wydatków o charakterze zbędnym. Skarżący mają na utrzymaniu uczącego się syna. Łączne dochody rodziny podzielone przez liczbę członków gospodarstwa domowego dają kwotę niższą niż wynagrodzenie minimalne. Mając na względzie przypisy regulujące wysokość należności przysługujących fachowym pełnomocnikom z tytułu sporządzenia skargi kasacyjnej oraz reprezentowania strony przed NSA można być pewnym, że ustanowienie adwokata kosztem zasobów gospodarstwa zdecydowanie obniży standard życia poniżej granicy koniecznego utrzymania. Dlatego też, ustanowienie adwokata z zasobów finansowych WSA na rzecz wnioskodawców jest zasadne. Odmienne rozstrzygnięcie mogłoby naruszać konstytucyjne prawo stron do rzetelnego i sprawiedliwego procesu. Powyższe okoliczności nakazują rozstrzygnąć wniosek skarżących na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w sposób określony w sentencji niniejszego postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło