II SA/Rz 865/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie uznania, że świadczenia wychowawcze są świadczeniami nienależnie pobranymi oraz zobowiązania do ich zwrotu - postanawia - odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. II SA/Rz 865/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę J.W. na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie uznania, że świadczenia wychowawcze są świadczeniami nienależnie pobranymi oraz zobowiązania do ich zwrotu. Powodem odrzucenia skargi był fakt wniesienia jej po upływie ustawowego terminu przewidzianego w art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2325 – zwana dalej "P.p.s.a."). W dniu 7 lipca 2021 r. został przesłany stronie skarżącej odpis ww. orzeczenia. Przesyłka ta została odebrana w dniu 12 lipca 2021 r. Następnie w dniu 19 lipca 2021 r. - data nadania w placówce pocztowej operatora wyznaczonego (data wpływu do Sądu – 28 lipca 2021 r.) J.W. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jednocześnie skarżąca złożyła przedmiotową skargę. W uzasadnieniu wyjaśniła, że z treści postanowienia powzięła wiedzę o uchybieniu terminowi do wniesienia skargi, przy czym uchybienie to nastąpiło bez jej winy. Podała, że jest osobą bezrobotną, samotnie wychowującą dziecko, nie posiada wykształcenia prawniczego, ma wyłącznie podstawowe wykształcenie. Wskazała, że przy obliczaniu 30-dniowego terminu do wniesienia skargi nie uwzględniła poniedziałku – 5 kwietnia 2021 r. (drugi dzień Świąt Wielkanocnych), który to był dniem wolnym od pracy. Była przekonana, że skoro w dni wolne od pracy urzędy, sądy nie pracują, to tego dnia nie wlicza się do biegu terminów. Stąd ostatni dzień na wniesienie skargi obliczyła na dzień 9 kwietnia 2021 r., w wyniku czego skarga została wniesiona z jednodniowym opóźnieniem. Wnioskodawczyni wskazała także, że wprawdzie Kolegium udzieliło w decyzji pouczenia, to jednak było ono niepełne, gdyż nie zawierało żadnej informacji odnośnie sposobu obliczania terminów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Możliwość przywrócenia terminu przewiduje art. 86 § 1 i 2 P.p.s.a., który stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Sąd uznał, że strona składając go w dniu 19 lipca 2021 r. (data nadania w placówce pocztowej) dochowała terminowi określonemu w art. 87 § 1 P.p.s.a. (liczonemu od dnia 12 lipca 2021 r., tj. od dnia kiedy z odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi dowiedziała się o uchybieniu terminu). Spełniła też warunek dokonania czynności, której termin został uchybiony. Natomiast nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd zauważa, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. Przesłanka braku winy powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu – (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Analiza wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi prowadzi do konkluzji, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż skarżąca nie uprawdopodobniła przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu, nie stanowi przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu, wskazywane przez wnioskodawczynię błędne obliczenie terminu do wniesienia skargi z uwagi na brak, w pouczeniu decyzji SKO, informacji o sposobie obliczania terminów. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy tj. z decyzji SKO z dnia [...] lutego 2021 r. jednoznacznie wynika, że zawierała ona prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do WSA w Rzeszowie. Podkreślić także należy, że takie okoliczności, jak bezrobocie, samotne wychowywanie dziecka, brak wykształcenia prawniczego nie przesądzają o braku winy w uchybieniu terminu, a przywołanie ich nie jest równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie skarżąca podniosła, że przyczyną uchybienia przez nią terminowi do wniesienia skargi była pomyłka polegająca na błędnym obliczeniu terminu do jej wniesienia (pominięcie przy obliczaniu terminu dnia 5 kwietnia 2021 r – dzień wolny od pracy), spowodowana brakiem wykształcenia prawniczego i brakiem informacji o sposobie obliczania terminów. Zdaniem Sądu wskazane przez skarżącą przyczyny stanowią o jej niedbalstwie i niedochowaniu przez nią należytej staranności. Skarżąca, w zaskarżonej decyzji została prawidłowo pouczona przez organ o trybie i terminie złożenia skargi do sądu administracyjnego, a więc wiedziała, ile czasu ustawa przewiduje na wykonanie tej czynności procesowej. W razie wątpliwości odnośnie obliczania terminów mogła wykonać telefon do Wydziału Informacji Sądowej WSA w Rzeszowie lub do organu. Oznacza to, że jedynie skarżącą obciąża wina za błędne policzenie tego terminu, a wobec niewskazania przez nią okoliczności, które wskazywałyby na spełnienie przesłanki z art. 87 § 2 P.p.s.a. i w związku z wyjątkowym charakterem tej instytucji, należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.