II SA/Rz 865/24

WyrokWSA w Rzeszowie2025-01-21

Skład orzekający: Karina Gniewek - Berezowska, Stanisław Śliwa, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa zwrotu prawa jazdy kategorii B1 i B jest uzasadniona, jeśli sąd karny orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych jedynie w zakresie kategorii AM, A1, A2, A?
Ratio decidendi
Odmowa zwrotu prawa jazdy kategorii B1 i B jest nieprawidłowa, ponieważ przepisy ustawy o kierujących pojazdami, na których oparto zaskarżoną decyzję, zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP w zakresie, w jakim pozbawiają prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami, co do których nie orzeczono zakazu prowadzenia. Organ administracji nie może rozszerzać zakresu zakazu orzeczonego przez sąd karny.
Stan faktyczny
Skarżący K.C. został skazany wyrokiem sądu karnego na zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii AM, A1, A2, A na okres 3 lat. W związku z tym Starosta cofnął mu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM. Skarżący wystąpił o zwrot prawa jazdy kategorii B1 i B. Starosta i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły zwrotu, uznając, że zakaz prowadzenia pojazdów kategorii AM pośrednio obejmuje również kategorie B1 i B na mocy przepisów ustawy o kierujących pojazdami. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądzając jednocześnie od Kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek - Berezowska Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 4 czerwca 2024 r. nr SKO 4121.21.2024 w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia 22 marca 2024 r. nr K.5430.212.2024.JP; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz skarżącego K. C. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 4 czerwca 2024 r. nr SKO 4121.21.2024, w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy. Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: KC (dalej: "skarżący") posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii AM, B1 i B, wydane przez Starostę [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") [...] lipca 2023 r. nr [...]. Postanowieniem z [...] października nr [...] Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] zatrzymał skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami. Wyrokiem z [...] stycznia 2024 r. [...] Sąd Rejonowy w [...] uznał skarżącego za winnego przestępstwa kierowania pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości i skazał go na karę grzywny. Jednocześnie orzekł zakaz prowadzenia przez Skarżącego pojazdów mechanicznych kategorii A, A1, A2 i A na okres 3 lat. W konsekwencji, decyzją z [...] lutego 2024 r. nr [...] Starosta cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii AM. Wnioskiem z 1 marca 2024 r. skarżący zwrócił do Starosty z żądaniem zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B1 i B. Decyzją [...] marca 2024 r. nr [...] Starosta, działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1210 z późn. zm.) - dalej: "u.k.p.", odmówił zwrotu skarżącemu prawa jazdy kategorii B1 i B, nr [...], wydanego [...] lipca 2023 r. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję Starosty. W ocenie organów, treść art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p. powoduje, że właściwy organ nie może wydać lub zwrócić dokumentu prawa jazdy innych kategorii w okresie obowiązywania orzeczonego przez sąd karny zakazu prowadzania pojazdów obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy określonej kategorii. Konsekwencje wynikające wprost z przepisów prawa karnego (art. 42 Kodeksu karnego) pociągają za sobą również skutki na płaszczyźnie prawa administracyjnego, w postaci przewidzianych w nim sankcji. Orzeczenie odmowy zwrotu prawa jazdy nie może być w związku z tym uznane za sprzeczne z treścią wyroku karnego. Innymi słowy - jeżeli z wyroku sądu karnego wynika dla Skarżącego bezpośredni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii A, to pośrednio - poprzez obowiązującą organy administracji publicznej treść przepisu art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. - również zakaz prowadzenia pojazdów kategorii B. Decyzja organów konkretyzuje jedynie swą treścią obowiązujące wobec skarżącego zakazy z uwzględnieniem przepisów ustawy o kierujących pojazdami. Nie modyfikuje zatem w żaden sposób środka karnego. Uwzględnia jedynie treść ustawy o kierujących pojazdami zawierającej wykaz dolegliwości będących skutkiem (wprost) środka karnego orzeczonego przez sąd karny. Zatem oznacza to, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii A pozbawia także kategorii B prawa jazdy. Kolegium wskazało dodatkowo, że wyrokiem z 4 lipca 2023 r. SK 23/21 Trybunał Konstytucyjny, orzekł, że art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w zakresie, w jakim pozbawia osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie do pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia, jest niezgodny z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał nie uznał za niezgodnego z Konstytucją przepisu art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. Tym samym w ocenie Kolegium za słuszną i opartą na obowiązujących rozwiązaniach prawnych uznać należało odmowę zwrotu Skarżącemu prawa jazdy, upoważniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla których wymagana jest kategoria B prawa jazdy. Niezależnie od powyższego Kolegium wskazało, że orzeczeniem psychologicznym z [...] lutego 2024 r. nr [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] stwierdził istnienie u skarżącego przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. Z informacji uzyskanych od WOMP w piśmie z 28 lutego 2024 r. wynika, że Skarżący nie wniósł odwołania od opisanego wyżej orzeczenia lekarskiego i stało się ono ostateczne. Oznacza to, że Starosta i tak jest zobowiązany wydać decyzję administracyjną o cofnięciu Skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.k.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, KC wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz u zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. poprzez ich błędną wykładnię i wydanie decyzji o odmowie zwrotu prawa jazdy w sytuacji, w której w wyniku orzeczonego przez Sąd Rejonowy w [...] środka karnego, Skarżący nie został pozbawiony prawa jazdy kategorii B1 i B; 2. art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: "k.p.a.", poprzez wydanie decyzji podważającej zaufanie obywateli do władzy publicznej, w sytuacji, gdy przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. są w sposób oczywisty niezgodne z Konstytucją RP, w zakresie w jakim pozbawiają osoby posiadające uprawnienia do kierowania konkretnymi rodzajami pojazdów prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, a wyłącznym jej kryterium jest legalność czyli zgodność z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę naruszenia prawa i przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) - zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a. Z istoty kontroli legalności wynika, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Badając legalność zaskarżonej decyzji w granicach wyznaczonych przez ww. przepisy Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Okolicznością bezsporną w stanie faktycznym sprawy jest, że wyrokiem nakazowym z dnia [...] stycznia 2024r., sygn.. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] Wydział Karny orzekł wobec KC środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla których prowadzenia wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: AM, A1, A2 na okres 3 (trzech) lat. Wymieniony wyrok stał się prawomocny z dniem 25 stycznia 2014r. Zawiadomieniem z 15 lutego 2024r. Starosta [...] poinformował o wykonaniu środka karnego wyżej opisanego poprzez umieszczenie danych w rejestrach osób, wobec których orzeczono zakaz ubiegania się o uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Starosta, [...] lutego 2024r. wydał też na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. AM dla KC. Przedmiot kontroli Sądu stanowi decyzja odmawiająca skarżącemu zwrotu prawa jazdy kat. B1 i B, o które wystąpił wnioskiem z 1 marca 2024r. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 12 ust. 2 pkt 1 - 3 u.k.p., przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Powołując się na przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p organ odwoławczy uznał, że nie ma podstaw do zwrotu skarżącemu prawa jazdy kategorii B1 i B w okresie orzeczonego wobec niego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii AM. W ocenie Sądu stanowisko o braku podstaw do zwrotu skarżącemu prawa jazdy kategorii B1 i B jest nieprawidłowe. Przepisy stanowiące materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia są bowiem niezgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 4 lipca 2023 r., SK 23/21, opublikowanym w Dzienniku Ustaw w dniu 10 lipca 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 1312), orzekł, że art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w zakresie, w jakim pozbawia osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy, prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie do pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia, jest niezgodny z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał wskazał wprost, że orzekając środek karny zakazu prowadzenia pojazdu, sąd powszechny ma obowiązek brać pod uwagę również zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zakaz prowadzenia pojazdu pełni funkcję prewencyjną, jak i represyjną. W ramach pierwszej chodzi o wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają jego bezpieczeństwu. Jednocześnie orzeczony środek karny zakazu prowadzenia pojazdów, zgodnie z zasadami wymiaru kary i środków karnych nie może być nadmiernie dolegliwy dla sprawcy przestępstwa czy wykroczenia, a także dla jego rodziny. W ocenie Trybunału ustawodawca ustanawiając art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p. w istocie rozszerzył orzekany przez sąd powszechny zakaz prowadzenia pojazdów, których dotyczy prawo jazdy kategorii B, C1, C, D1 lub D na prawo jazdy innych kategorii określonych w tej regulacji. W konsekwencji dochodzi do zaostrzenia wymierzonej przez sąd powszechny sankcji karnej, jaką jest środek karny zakazu prowadzenia pojazdów. Zatem zaskarżone przepisy prowadzą do sytuacji, w której niezależnie od treści orzeczenia sądu powszechnego wymierzającego sprawcy przestępstwa albo wykroczenia środek karny zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, sprawca ten z mocy zaskarżonych przepisów pozbawiony będzie możliwości legalnego kierowania również innymi pojazdami. Trybunał wskazał, że ze względu na zakresowy charakter wyroku, jego skutkiem nie jest utrata mocy obowiązującej art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p., ale wyeliminowanie treści normatywnej, która została wskazana w sentencji jako niekonstytucyjna. W konsekwencji Trybunał uznał, że organ administracji nie może pozbawić osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy, prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie do pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia. Przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma charakter zakresowy. Należy do orzeczeń, w których sentencji Trybunał Konstytucyjny stwierdza zgodność albo niezgodność z konstytucją przepisu prawnego w określonym (podmiotowym, czasowym lub przedmiotowym) zakresie jego zastosowania (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 3054/21). W przypadku wyroków zakresowych mamy do czynienia z przypisaniem atrybutu konstytucyjności lub niekonstytucyjności nie całej jednostce redakcyjnej tekstu prawnego, lecz jej określonemu fragmentowi, a dokładnie pewnej normie prawnej, którą można w całości lub części dekodować z określonego przepisu prawnego (por. T. Woś "Wyroki interpretacyjne i zakresowe w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego", Studia Iuridica Lublinensia, rok XXV, vol. 3, 2016, s. 990). Skutkiem wydania orzeczenia zakresowego przez Trybunał Konstytucyjny jest uznanie, w jaki sposób badanych przepisów interpretować nie wolno (orzeczenie negatywne) albo jak je interpretować należy (orzeczenie afirmatywne) przy stosowaniu prawa (por. K. Osajda, "Koncepcja orzeczenia zakresowego, a wątpliwości na tle skutków orzeczeń TK" (w:) "Skutki wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sferze stosowania prawa" red. M. Bernatt, J. Królikowski, M. Ziółkowski, Warszawa 2013, s. 297). Wymaga jednocześnie zaznaczenia, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Jak podkreśla się w orzecznictwie, w momencie opublikowania wyroku Trybunału zostaje obalone domniemanie konstytucyjności normy prawnej, której dotyczy orzeczenie, a skutek uchylenia domniemania konstytucyjności przepisu następuje od momentu jego wejścia w życie. Każdy podmiot, w tym organy władzy publicznej, w sytuacji w której rozstrzygają jakikolwiek spór lub problem konstytucyjny wcześniej przesądzony przez Trybunał Konstytucyjny - są zobligowane uwzględnić jego stanowisko. Dotyczy to każdego z typów wyroków Trybunału Konstytucyjnego, bez względu na ich doktrynalny podział, w tym wyroków zakresowych, bez konieczności oczekiwania na ich wykonanie przez ustawodawcę. Okoliczność, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego są kierowane również do ustawodawcy, nie oznacza, że organy i sądy powinny pozostawać bierne i oczekiwać na nową regulację, tym samym nie załatwiając spraw do momentu uchwalenia nowych przepisów. W konsekwencji, po uwzględnieniu skargi konstytucyjnej przez Trybunał Konstytucyjny, Sąd rozpoznający sprawę jest zobowiązany uwzględnić jego stanowisko (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt III OSK 1777/21 oraz z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 3054/21). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że prawomocnym wyrokiem nakazowym z [...] stycznia 2024 r., [...] Sąd Rejonowy w [...] orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla prowadzenia których wymagane jest prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A na 3 lata, na okres 3 lat. Skoro sąd karny orzekł jedynie o zakazie kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie wyżej wymienionych kategorii, a skarżący posiadał nabyte wcześniej uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B1 B to, zgodnie z wyrokiem TK, powołane w zaskarżonej decyzji przepisy nie uzasadniały odmowy zwrotu skarżącemu prawa jazdy kategorii B i B1. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie się przyjmuje, że odmowa zwrotu stanowiłaby niedopuszczalne rozszerzenie przez organ administracji zakazu orzeczonego przez sąd karny. Podkreślić należy, że uprawnienia w zakresie prawa jazdy są wydawane w określonych kategoriach obejmujących określone co do rodzaju pojazdy i tak też są skonstruowane dokumenty prawa jazdy (art. 6 u.k.p.). Zatem pozbawianie kierowcy uprawnień w zakresie prawa jazdy (czy też odmowa zwrotu prawa jazdy określonej kategorii) przez organ administracji, działający w tym zakresie jako organ wykonawczy orzeczenia sądu powszechnego, w szerszym zakresie, niż orzekł to są karny poprzez konkretny zakaz prowadzenia ściśle określonych pojazdów mechanicznych, stoi w sprzeczności z zasadami konstytucyjnymi wyrażonymi w art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Niewątpliwie wprowadzona przepisami art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. norma umożliwiająca odmowę zwrotu dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, a sprowadzająca się do obligatoryjnego rozszerzenia zakresu dolegliwości ponad granice wyznaczone prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego, narusza zasadę podwójnego karania obywatela za ten sam czyn, za jaki uprzednio została mu wymierzona kara przez sąd powszechny. Ponowne ukaranie obywatela za ten sam delikt stanowi naruszenie zasady ne bis in idem. Podkreślenia wymaga, że kompetencje starosty określone w przepisach ustawy o kierujących pojazdami sprowadzają się w istocie do czynności wykonawczych względem prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego. W ramach czynności wykonawczych organ administracji publicznej nie może dokonywać wykładni rozszerzającej prawomocnego orzeczenia sądu karnego. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. może być wykonywany wyłącznie w zakresie obowiązującego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczonego prawomocnym wyrokiem karnym. Warto też przypomnieć, że decyzje administracyjne wydawane w trybie art. 103 ust.1 pkt 4 u.k.p. są decyzjami związanymi, co oznacza, że organ musi działać w granicach związania i nie ma możliwości interpretacji wydanego wyroku sądu karnego. Nie może też dokonywać ani rozszerzenia, ani zawężenia orzeczonego przez sąd zakazu. Jednocześnie organ nie jest uprawniony do weryfikacji wyroku sądu karnego. Taki związany charakter decyzji wynikający z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. nie może być pomijany w sprawach o zwrot prawa jazdy w kategoriach, co do których nie orzeczono zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Ponadto kompetencje starosty określone w przepisach ustawy o kierujących pojazdami sprowadzają się w istocie do czynności wykonawczych względem prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego. W ramach czynności wykonawczych organ administracji publicznej nie może dokonywać wykładni rozszerzającej prawomocnego orzeczenia sądu karnego. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. może być wykonywany wyłącznie w zakresie obowiązującego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczonego prawomocnym wyrokiem. Z akt administracyjnych sprawy wynika ponadto, że skarżący spełnił obowiązek określony w art. 98a ust. 4 u.k.p., bowiem przedstawił orzeczenia o badaniu lekarskim, badaniu psychologicznym w zakresie psychologii transportu oraz zaświadczenie o ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej. Orzeczenie psychologiczne nr [...] wydane przez Pracownię Psychologiczną [...] stwierdza brak przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie miedzy innymi kat. B i B1, o zwrot których ubiega się skarżący. Orzeczenie to zostało wydane przez psychologa uprawnionego do badań psychologicznych w zakresie psychologii transportu i wpisanej do ewidencji psychologów prowadzonej przez marszałka województwa podkarpackiego. Wobec powyższego utraciło ważność orzeczenie psychologiczne z [...] lutego 2024r. wydane przez WOMP w [...]. Zaznaczyć też należy, że skarżący wykonał obowiązki określone w art. 98a ust. 4 u.k.p. w terminie określonym ustawą. Wszystkie orzeczenia stanowiły materiał dowodowy zgromadzony już na etapie postępowania organ I instancji i dlatego wniosek dowodowy pełnomocnika skarżącego o dopuszczenie dowodu z opinii psychologicznej z [...] lutego 2024r. okazał się bezprzedmiotowy, a decyzja organu I instancji została wydana 22 marca 2024r. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydano z naruszeniem przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy co skutkowało uchyleniem obu decyzji podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie kierował się przedstawioną wyżej oceną prawną. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 i 209 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło