II SA/Rz 867/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-01-03
Skład orzekający: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych, mimo złożenia sprzeciwu od postanowienia w tej sprawie?Ratio decidendi
Referendarz sądowy prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych od czasu wydania poprzedniego postanowienia w tej samej sprawie. Przedstawiona sytuacja majątkowa i dochodowa skarżących nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, gdyż posiadają oni nieruchomości i stałe źródło dochodu, które pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący I. S. i S. S. wnieśli sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania im prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazali na trudną sytuację finansową uniemożliwiającą ponoszenie kosztów postępowania, w tym kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej. Referendarz sądowy utrzymał w mocy swoje poprzednie postanowienie, uznając brak zmiany okoliczności faktycznych od czasu poprzedniego wniosku.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu I. S. i . S. S.. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 867/16 w sprawie ze skarg M. S., J. L., I. S. i S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...]maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki kładki nad potokiem postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.
Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy w pkt 1: odmówił zmiany postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 867/16 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, w pkt 2: odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W ustawowo przewidzianym do tego terminie I. S. i S.S. wnieśli sprzeciw wnosząc o zwolnienie ich od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej od zapadłego w sprawie wyroku. W uzasadnieniu wskazali, że ze względu na sytuację finansową, w jakiej obecnie się znajdują, nie są w stanie ponieść kosztów opłaty sądowej oraz kosztów ustanowienia adwokata/radcy prawnego, bez uszczerbku dla utrzymania ich oraz ich rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."):
rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
§ 2. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
§ 3. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozpoznając sprzeciw od postanowienia z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 867/16 Sąd stwierdza, że odpowiada ono dokonanym przez referendarza ustaleniom i jest wynikiem prawidłowo powołanych i zastosowanych przepisów.
W pierwszej kolejności za prawidłowe Sąd uznał potraktowanie przez referendarza sądowego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jako wniosku o zmianę postanowienia niekończącego postępowania w sprawie z art 165 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zamiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
"Jeżeli po wydaniu postanowienia niekończącego postępowania w sprawie zgłoszono ponownie wniosek dotyczący tej samej kwestii, wniosek taki podlega rozpoznaniu, a w razie niestwierdzenia zmiany okoliczności – oddaleniu". (por. postanowienie SN z dnia 12 marca 1965 r., I CZ 9/66, OSP 1967, z. 9, poz. 221).
W ocenie Sądu zgłoszony aktualnie wniosek I. i S. S. o ustanowienie adwokata/radcy prawnego dotyczy kwestii objętej postanowieniem referendarza z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 867/16, którym to odmówiono przyznania prawa pomocy w tym zakresie. W świetle powyższego słusznie referendarz sądowy ocenił, że aktualnie o treści postanowienia decydować będzie porównanie sytuacji majątkowej i możliwości finansowych istniejących w dacie zgłoszenia poprzedniego wniosku z sytuacją przedstawioną w obecnie rozpoznawanym wniosku.
Dokonując takiego porównania Sąd doszedł do tych samych wniosków co referendarz sądowy, że nie różnią się one od siebie, a wręcz, że zostały identycznie przedstawione. Zarówno wcześniej jak i teraz jako majątek wskazano dom o powierzchni 75 m2 oraz nieruchomości rolne o powierzchni 1,30 ha. Tak samo została przedstawiona sytuacja dochodowa- łączny dochód w wysokości 5.586 zł, jak i wydatki: na wyżywienie 1000 zł, na utrzymanie domu-505 zł, na opał rocznie 4.000 zł, na telefon i internet 130 zł, na dojazd do pracy 600 zł miesięcznie.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta, a w nowym wniosku, jak również w sprzeciwie nie wskazano żadnych nowych okoliczności, które mogłyby przemawiać za zmianą prawomocnego rozstrzygnięcia.
Sąd zgadza się również z zawartym w punkcie drugim rozstrzygnięciem dotyczącym odmowy zwolnienia od kosztów sądowych. Za referendarzem należy powtórzyć, że wniosek ten łącznie z wnioskiem o ustanowienie zawodowego pełnomocnika konsumuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, które jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów sądowych związanych z postępowaniem przed sądem. Prawo pomocy w zakresie całkowitym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tymczasem jak wynika z wniosku skarżący posiadają nieruchomości, które zaspokajają ich potrzeby mieszkaniowe, jak również uzyskują stałe źródło utrzymania, ( o czym świadczy jego niezmienność na przestrzeni kolejno składanych wniosków), z którego zaspakajają koszty utrzymania. Porównanie dochodów z wydatkami wskazuje na nadwyżkę tych pierwszych a wobec nieprzedstawienia innych okoliczności nie można przyjąć, że skarżący nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania. W złożonym sprzeciwie nie wskazano okoliczności, które mogłyby podważyć tą ocenę, powołano się wyłącznie na niesprecyzowaną trudną sytuację finansową.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 260 w zw. z art 165 w zw. z art 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło