II SA/Rz 871/21
WyrokWSA w Rzeszowie2022-02-15
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Paweł Zaborniak, Maria Mikolik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej w trybie tzw. fikcji prawnej (art. 150 Ordynacji podatkowej) jest skuteczne, jeśli operator pocztowy nie udokumentował prawidłowo wszystkich czynności związanych z awizowaniem i pozostawieniem pisma?Ratio decidendi
Doręczenie w trybie fikcji prawnej (art. 150 Ordynacji podatkowej) jest skuteczne tylko wtedy, gdy operator pocztowy prawidłowo wykonał wszystkie czynności przewidziane w przepisach, w tym udokumentował próby doręczenia i pozostawienia pisma. Brak takiego udokumentowania, w szczególności brak dat na potwierdzeniu odbioru wskazujących na próby doręczenia, uniemożliwia przyjęcie fikcji doręczenia. W przypadku faktycznego odbioru pisma przez pełnomocnika, datą doręczenia jest data tego odbioru.Stan faktyczny
Spółka A. wniosła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego nakładającej karę pieniężną. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (DIAS) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona w trybie fikcji prawnej w dniu 24 grudnia 2020 r. Spółka kwestionowała to doręczenie, twierdząc, że faktyczny odbiór przez pełnomocnika nastąpił 28 grudnia 2020 r., a odwołanie zostało nadane 11 stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) oddalił skargę spółki, jednak Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w ramach autokontroli uchylił wyrok WSA i postanowienie DIAS.Rozstrzygnięcie
WSA uchylił zaskarżony wyrok WSA z dnia 31 sierpnia 2021 r. oraz postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2021 r. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz A. sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 871/21 ze skargi A. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 sierpnia 2021 roku sygn. akt II SA/Rz 871/21; II. uchyla postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2021 r. nr [...]; III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz A. sp. z o.o. kwotę 1037 zł /słownie: tysiąc trzydzieści siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi Spółki A. z siedzibą w [....] (dalej "Spółka", "Strona skarżąca") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej w skrócie: "DIAS") z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Jak wynika z akt sprawy Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] wymierzył Spółce A. w [...] karę pieniężną w łącznej wysokości 24 000 zł z tytułu urządzania gier na automatach [...] nr [...] oraz [...] nr [...] na Stacji Paliw [...], tj. poza kasynem gry.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółka – zastępowana przez fachowego pełnomocnika adwokata, nadając je w placówce pocztowej dnia 11 stycznia 2021 r.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] marca 2021 r. DIAS, działając na podstawie art. 228 §1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm. – zwana dalej: "O.p."), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu organ powołując się na unormowania zawarte w art. 228 § 1 pkt 2 i art. 223 O.p. wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie organ I instancji prawidłowo pouczył stronę o przysługującym jej prawie do wniesienia odwołania oraz o trybie określonym w art. 223 O.p., wskazując, że organem do którego wnosi się odwołanie jest DIAS w [...], oraz że odwołanie wnosi się za pośrednictwem Naczelnika UCS w [...] w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Z akt sprawy wynika, że decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi strony adw. K. K. w dniu 28 grudnia 2020 r. Powyższe wynika jednoznacznie z zapisów na stronie emonitoring.poczta.polska.pl (numer przesyłki: [...]). Decyzja była po raz pierwszy awizowana w dniu 10 grudnia 2020 r. Zatem zgodnie z przepisami ustawy Ordynacja podatkowa oraz Prawo Pocztowe, 14-dniowy okres na jej odbiór upłynął w dniu 24 grudnia 2020 r. (dzień roboczy).
Organ wyjaśnił, że okoliczność późniejszego – 28 grudnia 2020 r. - nieuprawnionego wydania adresatowi przez placówkę pocztową przesyłki, tj. po upływie 14 - dniowego terminu liczonego od daty pierwszego awiza tj. 10 grudnia 2020 r. nie stanowi o doręczeniu decyzji organu I instancji w rozumieniu przepisów O.p.
W tak ustalonych okolicznościach organ wskazał, że przewidziany ustawowo czternastodniowy termin na złożenie odwołania od decyzji organu I instancji upłynął w dniu 7 stycznia 2021 r. Odwołanie, datowane na dzień 11 stycznia 2021 r., zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 11 stycznia 2021 r. (data stempla pocztowego na kopercie), a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.
W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (WSA) Spółka – reprezentowana przez pełnomocnika zawnioskowała o jego uchylenie. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 w zw. z art. 150 § 1-4 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania na skutek nieprawidłowego przyjęcia, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia stronie decyzji w trybie tzw. fikcji prawnej wynikającej z art. 150 § O.p. w dniu 24 grudnia 2020 r. Zdaniem Skarżącej w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki zawarte w art. 150 § 1-4 O.p. i skuteczne doręczenie odpisu decyzji nastąpiło w dniu 28 grudnia 2020 r., tj. z datą jej odbioru przez pełnomocnika strony w placówce pocztowej, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru.
Strona wyjaśniła, że decyzja organu I instancji została odebrana w Urzędzie Pocztowym nr [...] przy [...] w [....] osobiście przez pełnomocnika w dniu 28 grudnia 2020 r. Pełnomocnik odebrał przedmiotową korespondencję na podstawie przedstawionego pracownikowi Poczty Polskiej zawiadomienia, w którym określono, że termin odbioru przesyłki poleconej zarejestrowanej pod nr [...] upływa w dniu 28 grudnia 2020 r. Przesyłka po jej zweryfikowaniu w systemie pocztowym przez pracownika operatora pocztowego, została wydana pełnomocnikowi za potwierdzeniem odbioru. Pełnomocnik potwierdził odbiór przesyłki poprzez złożenie podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, które zostało opatrzone datą 28 grudnia 2020 r. Pełnomocnik w dniu 11 stycznia 2020 r. nadał na adres właściwego organu odwołanie, które następnie ze wskazaniem, że zostało złożone w terminie, został przekazane do organu odwoławczego.
Skarżąca Spółka wyjaśniła, że dnia 7 kwietnia 2021 r. pełnomocnik złożył reklamację na nieprawidłowe działanie operatora pocztowego oraz z ostrożności procesowej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W dalszej części uzasadnienia wywiodła, że podstawowym sposobem doręczenia pisma (w wersji papierowej) jest jego faktyczne doręczenie konkretnej osobie, tj. adresatowi lub zastępczo innym osobom uprawnionym do odbioru (art. 149, art. 148 § 2 pkt 2 O.p.). Doręczenie w trybie art. 150 O.p. jest natomiast możliwe dopiero wówczas, gdy nie nastąpi doręczenie faktyczne i gdy dodatkowo spełnione zostaną wszelkie wymogi ustawowe przewidziane dla tego rodzaju doręczenia. Dopiero kumulatywne spełnienie warunków z pkt 1-4 art. 150 O.p. pozwala przyjąć tzw. fikcję doręczenia, a brak wypełnienia którejkolwiek z tych przesłanek oznacza, że doręczenie takie nie może zostać uznane za dokonane z upływem okresu przewidzianego w art. 150 § 3 O.p. Doręczenie z art. 150 O.p. nastąpi, gdy operator pocztowy wypełni wszystkie ww. obowiązki, zaś wszelkie uchybienia w tym zakresie skutkują niemożnością uznania takiego doręczenia za skuteczne. Proces doręczania przesyłek w trybie art. 150 O.p. rozpoczyna się od chwili przekazania przez nadawcę (organ podatkowy) pisma operatorowi pocztowemu, a kończy się z chwilą zwrotu niedoręczonego pisma do nadawcy (organowi podatkowemu), co powoduje konieczność pozostawienia pisma w aktach sprawy. Wymóg pozostawienia niedoręczonego pisma w aktach sprawy jest wymogiem ustawowym, takim samym jak pozostałe i niezbędnym do wypełnienia dla przyjęcia skuteczności fikcji prawnej doręczenia z art. 150 O.p.
W okolicznościach sprawy pełnomocnik odebrał faktycznie przesyłkę dnia 28 grudnia 2020 r., w ostatnim dniu terminu wskazanym na zawiadomieniu pocztowym, w związku z czym przesyłka nie została zwrócona nadawcy – organowi podatkowemu i nie została włączona do akt sprawy. Nie zostały zatem spełnione warunki do uznania, że doszło do doręczenia przesyłki w trybie, tzw. fikcji prawnej w dniu 24 grudnia 2020 r., a termin do wniesienia odwołania upłynął 7 stycznia 2021 r., a tym samym złożenie odwołania po tym dniu uchybiało terminowi przewidzianemu do tego rodzaju czynności. Zdaniem strony skarżącej proces awizacji przesyłki poleconej nie został przez operatora pocztowego przeprowadzony w sposób prawidłowy. W dniu 10 grudnia 2020 r. operator nie podejmował próby doręczenia przesyłek listownych kierowanych na adres kancelarii pełnomocnika strony, a w skrzynce pocztowej dla lokalu nr [...] przy ul. [...] w [....] nie pozostawiono awiz pocztowych datowanych na dzień 10 grudnia 2020 r. Skrzynka pocztowa dla lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] jest umieszczona w widocznym miejscu bezpośrednio przy drzwiach wejściowych do w/w lokalu. W dniu 10 grudnia 2020 r. w skrzynce pocztowej dla lokalu nr [...] przy. ul. [...] w [...] nie zostały umieszczone żadne zawiadomienia pocztowe, co potwierdza załączona do wniosku o przywrócenie terminu reklamacja pełnomocnika z dnia 7 kwietnia 2021 r. oraz oświadczenia osób prowadzących działalność gospodarczą w tym samym lokalu. Reasumując stwierdzono, że w realiach sprawy doręczenie nastąpiło do rąk pełnomocnika 28 grudnia 2020 r., a odwołanie nadane listem poleconym za pośrednictwem operatora pocztowego 11 stycznia 2021 r. nie uchybiało terminowi, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.
W odpowiedzi na skargę DIAS w [...] zawnioskował o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu kwestionowanego orzeczenia. Dodatkowo wyjaśnił, że Strona, przed wniesieniem skargi złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który jest procedowany odrębnie.
Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 871/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi Spółki A. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, skargę oddalił. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z dowodem uiszczenia opłaty kancelaryjnej od uzasadnienia wpłynął do tut. Sądu w dniu 24 września 2021 r. W dniu 4 listopada 2021 r. pełnomocnik Strony skarżącej odebrała odpis wyroku z uzasadnieniem. W ustawowym terminie, pełnomocnik Spółki złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę kasacyjną od w/w wyroku z dnia 31 sierpnia 2021 r. sygn. akt. II SA/Rz 871/21.
W skardze kasacyjnej Spółka reprezentowana przez pełnomocnika na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] naruszało:
1) przepisy art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 w zw. z art. 150 § 1-4 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika UCS w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] na skutek nieprawidłowego przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego doręczenia w/w decyzji w trybie tzw. fikcji prawnej wynikającej z art. 150 § 1-4 O.p. w dniu 24 grudnia 2020 r. w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki zawarte w art. 150 § 1-4 O.p. i skuteczne doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 28 grudnia 2020 r., tj. z datą odbioru przesyłki w placówce pocztowej, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przez pełnomocnika Strony skarżącej;
2) przepis art. 150 § 4 w zw. z § 1-3 O.p., poprzez jego błędną wykładnię sprowadzającą się do tego, że wymóg pozostawienia zwróconego pisma w aktach sprawy oraz brak dokonania doręczenia bezpośredniego nie są wymogiem prawnie znaczącym, w kontekście przyjęcia tzw. fikcji doręczenia, podczas gdy konstrukcja w/w przepisu oraz jej prokonstytucyjna wykładnia w świetle art. 2 w zw. z art. 78 Konstytucji RP wskazuje na prymat faktycznego doręczenia do rąk adresata nad fikcją doręczenia.
Wobec powyższego pełnomocnik Spółki wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, poprzez uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], a także o zasądzenie na rzecz Strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto pełnomocnik Spółki wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do skargi kasacyjnej, tj. skarg na nieprawidłowe działanie operatora pocztowego; pism i odpowiedzi operatora pocztowego; skanów awersów kopert z przesyłek poleconych; postanowienia NSA z dnia 30 września 2021 r. sygn. akt II GZ 308/21 dotyczącego doręczenia przesyłki, która została odebrana przez pełnomocnika Strony skarżącej w dniu 28 grudnia 2020 r.; wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 października 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 924/21 uchylającego postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania na okoliczność wykazania nieprawidłowości jakich dopuścił się operator pocztowy w procesie doręczania przesyłek kierowanych na adres pełnomocnika Spółki oraz braku możliwości przyjęcia, ze w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego doręczenia stronie decyzji Naczelnika UCS w [...] w trybie tzw. fikcji prawnej wynikającej z art. 150 § 1-4 O.p. w dniu 24 grudnia 2020 r.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, pełnomocnik Spółki wyjaśniła, że zwróciła się do operatora pocztowego o wyjaśnienie w jaki sposób Poczta Polska S.A. określiła termin odbioru przesyłki poleconej na dzień 28 grudnia 2020 r., jeżeli operator równocześnie stwierdził, że pierwsze awizowanie miało miejsce w dniu 10 grudnia 2020 r. oraz o podanie, czy oznaczenie w zawiadomieniu powtórnym terminu odbioru przesyłki było działaniem zgodnym z prawem. W odpowiedzi na reklamację przesyłki, operator wskazał, że czynności związane z podjęciem próby doręczenia przesyłek oraz proces awizowania nie wymagają uwierzytelnienia ich wykonania. Operator zaznaczył, że przesyłki objęte reklamacją zostały wydane adresatowi po terminie odbioru, bez wskazania przyczyny i powodu zaistniałej nieprawidłowości.
Pełnomocnik podniosła, że podstawowym sposobem doręczania pisma w wersji papierowej jest jego faktyczne doręczenie konkretnej osobie (adresatowi lub zastępczo innym osobom uprawnionym do odbioru). Zdaniem pełnomocnika doręczenie w trybie art. 150 O.p. jest możliwe dopiero, gdy nie nastąpi doręczenie faktyczne i gdy zostaną spełnione wszystkie wymogi ustawowe przewidziane dla tego rodzaju doręczenia.
Do skargi kasacyjnej pełnomocnik Spółki dołączyła oświadczenia osób prowadzących działalność gospodarczą w lokalach znajdujących się w budynku przy ul. [...] w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna, jako zasadna została przez Sąd uwzględniona.
Sądowa kontrola administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329; zwana dalej P.p.s.a.).
Należy na wstępie wyjaśnić, że w myśl art. 179a P.p.s.a. jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Przytoczony powyżej przepis wyposaża Sąd w kompetencje dokonania autokontroli zaskarżonego orzeczenia, od którego przysługuje skarga kasacyjna. Jednakże, uchylenie zaskarżonego orzeczenia i ponowne rozpoznanie sprawy może nastąpić wówczas, gdy sąd ten uzna, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione albo w razie dostrzeżenia przesłanek nieważności. Podstawy skargi kasacyjnej będą oczywiście usprawiedliwione, m.in. wówczas gdy sąd po przeanalizowaniu zarzutów środka odwoławczego bez żadnych wątpliwości uznane te zarzuty za przekonujące czyli uzasadnione i w rezultacie niechybnie prowadzące do pozytywnego rozpatrzenia.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie wystąpiły opisane w art. 179a P.p.s.a. przesłanki do uwzględnienia skargi kasacyjnej jak i uwzględnienia samej skargi Spółki. Trafnie bowiem skarga kasacyjna wywodzi naruszenie zaskarżonym wyrokiem WSA art. 145 § pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie względem zaskarżonego postanowienia DIAS w [...] z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Spółka przekonująco wywodzi, że podany Organ nieprawidłowo zastosował przepis art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 w związku z art. 150 § 1 - 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm.; dalej O.p.), stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. o wymierzeniu Stronie skarżącej kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach. Organ odwoławczy nieprawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego doręczenia Stronie decyzji Organu I instancji w trybie fikcji prawnej wynikającej z art. 150 § 1 - 4 O.p. Przedłożone przez Organ akta sprawy jak również złożone przez pełnomocnika Spółki dowody, m.in. w postaci oświadczeń adwokatów prowadzących kancelarie przy ul. [...], reklamacji i odpowiedzi Poczty na te reklamacje, świadczą o tym, iż skuteczne doręczenie odpisu decyzji pełnomocnikowi Spółki miało miejsce dopiero dnia 28 grudnia 2020 r. czyli w dacie odbioru osobistego decyzji Naczelnika przez pełnomocnika w placówce pocztowej.
Należy w tym miejscu przypomnieć, iż doręczenie decyzji Naczelnika o nałożeniu kar pieniężnych na Spółkę nastąpiło na podstawie przepisów rozdziału 5 Działu IV Ordynacji podatkowej. Organ I instancji podjął się bowiem doręczenia przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] grudnia 2020 r. w sposób określony w uchylonym obecnie art. 144 § 1 pkt 1 O.p., a więc za pokwitowaniem i za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Przesyłkę zaadresowano do Spółki na adres kancelarii adwokackiej pełnomocnika Strony, wypełniając tym samym treść art. 145 § 2 O.p.
DIAS w swym postanowieniu z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...], ustalił, że przesyłka zawierająca decyzję Naczelnika została doręczona pełnomocnikowi skarżącej Strony w trybie art. 150 § 4 O.p. Przyjęto również, że przesyłka zawierająca decyzję została awizowana po raz pierwszy dnia 10 lutego 2020 r., zatem 14 dniowy termin na jej odbiór upłynął dnia 24 grudnia 2020 r. w czwartek. Wedle stanowiska Organu, okoliczność późniejszego dokonanego dnia 28 grudnia 2020 r. nieuprawnionego wydania adresatowi przez placówkę pocztową przysyłki, tj. po upływie terminu 14 dni liczonego od pierwszego awiza, nie stanowiła doręczenia decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r. Organ odwoławczy przyjął, że doręczenie poprzez awizo, nastąpiło po uprzednim dokonaniu przez operatora pocztowego czynności przewidzianych w przepisach art. 150 § 1 - 4 O.p., co według Organu jednoznacznie wynika z zapisów na stronie emonitoring.poczta.polska.pl. Doprowadziło to DIAS do wniosku o upływie terminu na wniesienie odwołania dnia 7 stycznia 2021 r., gdy tymczasem odwołanie zostało wniesione przez Spółkę 11 stycznia 2021 r., czyli z uchybieniem terminu z art. 223 § 2 pkt 1 O.p.
Według art. 150 § 1 pkt 1 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 (tj. bezpośrednio adresatowi lub w sposób zastępczy) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Natomiast w myśl art. 150 § 2 O.p., zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Z kolei według art. 150 § 3 O.p. w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Natomiast według art. 150 § 4 O.p. w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
WSA w wyniku zapoznania się z argumentami środka odwoławczego i po ponownym przeanalizowaniu znajdujących się w aktach sprawy dowodów, uznał że Organ nie wykazał podstaw faktycznych i prawnych, aby stwierdzić domniemanie fikcji doręczenia jaką przewiduje treść art. 150 § 4 O.p. Należy podzielić zapatrywanie, iż zastosowanie przytoczonej regulacji procesowej z powodu niebagatelnych dla strony skutków prawnych, wymaga od Organu jednoznacznego ustalenia, że operator pocztowy prawidłowo wykonał wszystkie z czynności przewidzianych w art. 150 § 1 - 3 O.p. (tak słusznie NSA w postanowieniu z dnia 30 września 2021 r., o sygn. II GZ 308/21, CBOSA). Wypadało zatem dostrzec, iż sposób wykonywania czynności doręczenia dokumentuje kopia potwierdzenia odbioru decyzji Organu I instancji, załączona do akt administracyjnych sprawy przy w/w orzeczeniu. Z punktu nr 2 tego potwierdzenia wynika, że z powodu niemożności doręczenia w sposób wskazany w punkcie 1, pismo pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej UP [...]. Jednocześnie nie może umknąć uwadze, iż doręczyciel nie zaznaczył w żaden sposób daty wykonania pierwszego jak i drugiego awizowania, które miałoby zostać dokonane według strony internetowej Poczty Polskiej dotyczącej śledzenia przesyłek dnia 10 grudnia 2020 r., a następnie dnia 18 grudnia 2020 r. Niedopełnienie przez doręczyciela obowiązku wskazania na dokumencie potwierdzenia odbioru wyraźnej daty podjęcia próby doręczenia właściwego przesyłki adresowanej Strony wraz z należycie udokumentowanym stanowiskiem pełnomocnika Skarżącej wskazującym na brak pozostawienia przedmiotowego awiza w dniu 10 grudnia 2021 r., potwierdza jego twierdzenia o tym, że nie został spełniony warunek określony w art. 150 § 2 O.p. W takiej sytuacji nie było podstaw do zastosowania art. 150 § 4 O.p., a w rezultacie założenia fikcji doręczenia przesyłki zawierającej decyzję Naczelnika.
Wobec tak wyraźnych braków w dokumencie potwierdzenia odbioru decyzji Naczelnika, Organ odwoławczy jak również Sąd Administracyjny, nie mogli wywieść faktu dokonania pierwszej awizacji przesyłki dnia 10 grudnia 2020 r. i wystąpienia skutku doręczenia rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Wydruk ze strony śledzenia przesyłek nie może bowiem stanowić wyłącznego dowodu pozostawienia zawiadomienia o możliwości odbioru decyzji administracyjnej, zwłaszcza przy konsekwentnej postawie strony, która w tych okolicznościach przekonująco wskazuje, że nie było awizowania przesyłki (tak słusznie WSA w Warszawie w wyroku z dnia 4 listopada 2015 r., o sygn. VII SA/Wa 295/15, LEX). Wszelkie zaś okoliczności związane z doręczeniem decyzji powinny bezspornie wynikać z pocztowego potwierdzenia odbioru, które odgrywa istotną rolę przy stwierdzeniu skuteczności doręczenia. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może je odebrać oraz o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru powinno być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza (tak słusznie WSA w Warszawie w wyroku z dnia 20 kwietnia 2017 r., o sygn. IV SA/Po 49/17, LEX). Na marginesie warto dodać, iż wątpliwości co do zachowania terminu do wniesienia odwołania nie miał Organ I instancji, zauważając w odpowiedzi na odwołanie kierowane do DIAS, że środek ten wniesiono w terminie.
Z tych powodów Sąd w wyniku ponownego rozpatrzenia przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych i prawnych, doszedł do wniosku o konieczności uwzględnienia w trybie autokontroli wniesionej od jego wyroku skargi kasacyjnej. To zaś doprowadzić musiało także do uwzględnienia zasadnej skargi Spółki na w/w postanowienie DIAS. Biorąc pod uwagę to, że na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru nie znalazły się adnotacje określające daty awizowania przesyłek oraz to, że odpis decyzji Naczelnika został wydany bezpośrednio do rąk pełnomocnika Spółki dnia 28 grudnia 2020 r., to uznać też należało, że to w tej dacie miało miejsce doręczenie rozstrzygnięcia Organu I instancji. Wobec tego 14-dniowy termin na wniesienie odwołania upływał dopiero dnia 11 stycznia 2021 r. Odwołanie od decyzji Naczelnika zostało nadane w placówce pocztowej 11 stycznia 2021 r., tak więc z zachowaniem 14 dniowego terminu. Dlatego DIAS niezasadnie stwierdził uchybienie do wniesienia odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 w zw. z art. 150 par 1-4 O.p. To zaś nakazywało uwzględnienie przez WSA skargi Spółki na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a., gdyż potwierdzone naruszenie przepisów procesowych miało wypływ na wynik sprawy.
O kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 179a, art. 200, art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 P.p.s.a., obejmując nimi : uiszczony wpis sądowy od skargi, wpis sądowy od skargi kasacyjnej oraz wynagrodzenie należne fachowemu pełnomocnikowi na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c, pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło