II SA/Rz 876/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-03-05

Skład orzekający: SWSA Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie był stroną w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik, jeśli jego interes prawny opiera się na potencjalnym oddziaływaniu planowanej inwestycji na jego nieruchomość lub na przepisach dotyczących zakładów stwarzających ryzyko poważnej awarii?
Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, uznając, że wnioskodawca nie wykazał posiadania interesu prawnego. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a nie z samego sąsiedztwa nieruchomości czy potencjalnego wpływu na inne postępowanie. Wnioskodawca nie był stroną w postępowaniu administracyjnym, a jego twierdzenia o zagrożeniu poważną awarią przemysłową nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spółki A o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik. Postępowanie toczyło się ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla osiedla mieszkaniowego. Wnioskodawca argumentował, że wynik postępowania dotyczy jego interesu prawnego ze względu na sąsiedztwo jego nieruchomości z terenem inwestycji oraz potencjalne nałożenie dodatkowych obowiązków na jego zakład jako potencjalnie stwarzający ryzyko poważnej awarii. Sąd rozpoznał wniosek merytorycznie po uzupełnieniu braków formalnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek A Spółka jawna w L. Zakład w R. o dopuszczenie w charakterze uczestnika do postępowania sądowoadministracyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 05 marca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółka jawna w L. Zakład w R. o dopuszczenie w charakterze uczestnika do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi G. J. i J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - oddalić wniosek A Spółka jawna w L. Zakład w R. o dopuszczenie w charakterze uczestnika do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. II SA/Rz 876/09 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO) utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [..] marca 2009r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2007r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pn. osiedle mieszkaniowe wielorodzinne z usługami drobnymi nieuciążliwymi i usługami handlowymi (spożywczo – przemysłowymi) oraz infrastrukturą techniczną na działkach nr 2741/27, 2741/17, 2741/22, 2741/25, 2553/1, 2740, 2741/26, 2552 obr. 216 położonych w R. przy zbiegu ulic T. i S. dla inwestora J. J. Skargę na ww. decyzję wniosła G. J. i J. J. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2009r. Wnioskiem z dnia 19 stycznia 2010r. (data wpływu do Sądu 20 stycznia 2010r.) A sp. jawna w Limanowej (dalej A), w której imieniu działa radca prawny K. B., zgłosiło udział w sprawie w charakterze uczestnika na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że SKO odmówiło wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007r. z wniosku A z uwagi na brak przymiotu stron, która jest przedmiotem badania w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym o sygn. akt II SA/Rz 259/09. A powinien być dopuszczony do udziału w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż rozstrzygnięcie związane z ustaleniem warunków zabudowy dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego dotyczą interesu prawnego A. Inwestycja mieszkaniowa objęta nieważną decyzją o warunkach zabudowy z dnia 9 listopada 2007r., jak i analiza akt administracyjnych w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 259/09 pokazuje bezpośrednie sąsiedztwo z nieruchomością A nr 2553/3. Wyjazd z osiedla mieszkaniowego z działki nr 2741/22 od strony ul. T. musi być przeprowadzony także przez działkę nr 2553/4 należącą do Skarbu Państwa – Miejskiego Zarządu Dróg i Zieleni. Działka nr 2553/4 bezpośrednio sąsiaduje z działką należącą do A nr 2553/3. Wnioskodawca zaznaczył, że jest stroną postępowania administracyjnego, które na skutek jego skargi wniesionej do WSA postanowieniem z dnia 3 listopada 2009r. sygn. akt II SA/Rz 259/09 zostało zawieszone z urzędu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Od rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zależy rozstrzygnięcie w zawieszonej sprawie, zatem postępowanie dotyczy interesu prawnego A. Wynik niniejszego postępowania dotyczy interesu prawnego wnioskodawcy, także z uwagi na treść art. 73 ust. 5 i 6 ustawy Prawo ochrony środowiska. A jest zakładem stwarzającym duże ryzyko wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska, co wynika z treści decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] listopada 2007r. ("Analiza urbanistyczna – załącznik tekstowy do decyzji o warunkach zabudowy [...] z dnia [...].10.2007r. str. 5). Powstanie osiedla mieszkaniowego będzie podstawą do nałożenia na wnioskodawcę dodatkowych obowiązków na podstawie art. 73 ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z tym przepisem istniejącym zakładom – stwarzającym duże ryzyko wystąpienia poważnej awarii - dla których nie została zachowana bezpieczna odległość organy Inspekcji Środowiska mogą po uzyskaniu opinii właściwego organu Państwowej Straży Pożarnej wydać decyzję w zakresie nałożenia dodatkowych zabezpieczeń technicznych, aby zmniejszyć niebezpieczeństwa, na jakie są narażeni ludzie. Wynik niniejszego postępowania dotyczy interesu prawnego A, bo oddalenie skargi na decyzję SKO wykluczy możliwość nałożenia dodatkowych obowiązków na podstawie art. 73 ust. 6 Prawa ochrony środowiska. Pełnomocnik skarżącej G. J. w piśmie procesowym z dnia 8 lutego 2010r. wniósł o pozostawienie wniosku z dnia 19 stycznia 2010r. A bez rozpoznania z uwagi na nieusunięcie braków w zakreślonym terminie ewentualnie wydanie postanowienia o odmowie dopuszczenia w charakterze uczestnika przedmiotowych postępowań. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej zwrócił uwagę, że wniosek poza uchybieniami proceduralnymi nie spełnia przesłanek prawnych wynikających z normy prawnej zawartej w art. 33 § 2 p.p.s.a. Podkreślił, że wynik przedmiotowego postępowania w żaden sposób nie dotyczy interesu wnioskodawcy. Błędnie wnioskodawca wywiódł istnienie interesu prawnego z faktu zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 259/09, bowiem interes prawny ma wynikać z przepisów prawa materialnego. Wskazanie na art. 125 p.p.s.a. jest nieuzasadnione i oderwane od faktów. Sąd uznał, że wynik przedmiotowego postępowania ma znaczenie dla sprawy o sygn. akt II SA/Rz 259/09 w sensie procesowym, gdyż ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy spowoduje brak przedmiotu postępowania, w którym wnioskodawca mógłby być stroną. Materiał dowodowy zgromadzony przez SKO jednoznacznie pokazuje, że wnioskodawca nie jest zakładem uznanym za stwarzający ryzyko wystąpienia poważnej awarii w rozumieniu art. 73 ust. 5 i 6 Prawa ochrony środowiska. Wnioskodawca naruszając konstytucyjne prawo własności, na którym opiera się cały ustrój Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisy Kodeksu cywilnego, art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zmierza do uniemożliwienia skarżącym zabudowania własnych nieruchomości obiektami, które w ogóle nie oddziałują negatywnie na środowisko, a ich oddziaływanie mieści się w granicach własnych nieruchomości. W piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2010r. (wpływ do Sądu 8.02.2010r.) pełnomocnik J. J. przedstawił wnioski i argumentację zbieżną jak pełnomocnik G. J. w piśmie z dnia 8 lutego 2010r., co zostało wyżej opisane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Na wstępie niniejszych rozważań Sąd stwierdza, że braki formalne wniosku zostały uzupełnione przez pełnomocnika A. Takie stwierdzenie pozwala na przejście do merytorycznej oceny wniosku. Stosownie do art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny a nie interes faktyczny (patrz. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz"; Zakamycze 2005r. str. 86 pkt 3). Przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2009r. nr [...] stwierdzająca nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pn. osiedle mieszkaniowe wielorodzinne z usługami drobnymi nieuciążliwymi i usługami handlowymi (spożywczo – przemysłowymi) oraz infrastrukturą techniczna na działkach nr 2741/27, 2741/17, 2741/22, 2741/25, 2553/1, 2740, 2741/26, 2552 obr. 216 położonych w R. przy zbiegu ulic T. i S. dla inwestora J. J. Podstawą prawną ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007r. jest art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. zwana dalej w skrócie k.p.a.) oraz art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 z 10 maja 2003r. ze zm. – zwana dalej w skrócie p.z.p.) Stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania oprócz wnioskodawców są właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości, na której ma być umiejscowiona oraz właściciele lub użytkownicy wieczyści, na teren których rozciągać się będzie oddziaływanie inwestycji, której dotyczy postępowanie (por. wyrok NSA z 3.06.2008r. sygn. akt II OSK 592/07, LEX nr 486487; wyrok WSA w Rzeszowie z 29.01.2009r. sygn. akt II SA/Rz 255/08 LEX nr 519837). Stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to konsekwencją rozpoznawania przez organ nadzoru nowej sprawy w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją, dlatego też otwiera się następnie dla wszystkich stron tego postępowania droga weryfikacji takiej decyzji (wyrok WSA w Lublinie z 20.01.2009r. LEX nr 519758). Wnioskodawca przymiot strony wywodzi z faktu, że działka nr 2741/22 – dojazd do projektowanego osiedla łączy się z działką nr 2553/1 i działką nr 2553/4, obydwie graniczą z działką nr 2553/3, której właścicielem jest A. Z wypisu skróconego z ewidencji gruntów znajdującego się w aktach sprawy o sygn. II SA/Rz 259/09 wynika, że właścicielem obydwu tych działek jest Skarb Państwa, w zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg i Zieleni i wchodzą w skład ulicy T., która jest drogą publiczną. Urządzenie wjazdu z planowanego osiedla mieszkaniowe do drogi publicznej nie powoduje, że właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości graniczących z drogą publiczną będą stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy, tak jak oczekuje tego wnioskodawca. W tym przypadku wnioskodawca żądanie dopuszczenia do postępowania sądowoadministracyjnego w charakterze uczestnika oparł na interesie faktycznym. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że twierdzenia skarżącego, iż jego uprawnienie do udziału w charakterze strony postępowania wynika z faktu, że inwestycja bezpośrednio sąsiaduje z uliczką stanowiącą dojazd i jedyne dojście do jego działki z domem mieszkalnym, jest nie do przyjęcia. Zaakceptowanie takiego poglądu prowadziłoby do uznania za stronę wszystkich właścicieli nieruchomości przylegających do ulicy, przy której jest prowadzona inwestycja (wyrok NSA z 15.09.2006r. sygn. akt II OSK 1082/05 teza 2, LEX nr 320883). Osiedle mieszkaniowe nie jest inwestycją wymienioną w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 ze zm.). W świetle powołanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego to planowana inwestycja, gdy oddziałuje na sąsiednie nieruchomości daje właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości będących w polu oddziaływania, prawo bycia stroną w postępowaniu o warunkach zabudowy. W rozpoznawanej sprawie takie oddziaływanie nie występuje. Jako podstawę wniosku o dopuszczenie w charakterze uczestnika wnioskodawca wskazał art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r. nr 25, poz. 150 ze zm. – zwana dalej w skrócie Poś.) zgodnie, z którym osiedla mieszkaniowe, obiekty użyteczności publicznej, budynki, zamieszkania zbiorowego, obszary, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, drogi krajowe oraz linie kolejowe o znaczeniu państwowym powinny być lokalizowane w bezpiecznej odległości od zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. Nie budzi wątpliwości Sądu, że art. 73 Poś. jest przepisem odrębnym, o którym mowa w art. 61 ust. 1 p.z.p. Stosownie do art. 73 ust. 3 Poś. w granicach administracyjnych miast oraz w obrębie zwartej zabudowy wsi jest zabroniona budowa zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a w szczególności zagrożenia wystąpienia poważnych awarii. Rozbudowa takich zakładów jest dopuszczalna pod warunkiem, że doprowadzi ona do ograniczenia zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wystąpienia poważnych awarii. Zakłady stwarzające zagrożenie wystąpienia poważnych awarii powinny być lokalizowane w bezpiecznej odległości od obszarów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, od upraw wieloletnich, od dróg krajowych oraz od linii kolejowych o znaczeniu państwowym (ust. 4 art. 73 Poś.). Z przytoczonych przepisów wynika, że regulacje związane z lokalizacją osiedli mieszkaniowych dotyczą zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. Przepis art. 248 ust. 1 Poś. zawiera definicję zakładu stwarzającego zagrożenia wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, zwanej dalej "awarią przemysłową" w zależności od kategorii i ilości substancji niebezpiecznej znajdującej się w zakładzie uznaje się za zakład o zwiększonym ryzyku wystąpienia awarii zwany dalej "zakładem o zwiększonym ryzyku", albo za zakład o dużym ryzyku wystąpienia awarii, zwany dalej "zakładem o dużym ryzyku". Prowadzący zakład o zwiększonym ryzyku lub dużym ryzyku jest zobowiązany do zgłoszenia zakładu właściwemu organowi Państwowej Straży Pożarnej, a zgłoszenie takie prowadzący zakład przekazuje równocześnie do wiadomości wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art. 250 ust. 1 i 9 Poś.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] oraz Wojewódzkiego Inspektora Ochrony środowiska w [...] o udzielenie informacji czy A dokonały zgłoszenia w trybie art. 250 ust. 1 i 9 Poś. Pismem z dnia [...] października 2008r. nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej poinformował, że w piśmie z dnia [...] lipca 2002r. znak: [...] A stwierdziło, że nie zalicza się do zakładów o zwiększonym ryzyku lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Oświadczenie tej treści złożył również w piśmie z dnia [...] czerwca 2002r. znak: [...] "[...]" Zakład Produkcyjny w R. (karta akt admin. nr 29). Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w R. pismem z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...] poinformował, że A nie zgłosiły zakładu do kategorii dużego ryzyka ani zakładów zwiększonego ryzyka. Przeprowadzona analiza stanu prawnego i stanu faktycznego dowodzi, że norma planistyczna, posługująca się pojęciami niedookreślonymi i nieprecyzyjnymi pojęciami poprzez użycie zwrotu "bezpiecznej odległości", w rozpoznawanej sprawie w ogóle nie ma zastosowania, bo wnioskodawca nie jest zakładem zgłoszonym do kategorii zakładu o dużym ryzyku. W ocenie Sądu fakt zgłoszenia w trybie art. 250 Poś. przesądza o charakterze prowadzonego zakładu. Sąd uznaje, że zawarte we wniosku twierdzenia A, że jest zakładem o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii zostały podniesione na użytek niniejszej sprawy. Kategoria zakładu o dużym ryzyku wystąpienia awarii jest kategorią prawną, zatem samo oświadczenie bez głoszenia w trybie art. 250 Poś. nie może wywołać skutku oczekiwanego przez wnioskodawcę, to jest dopuszczenia w charakterze uczestnika do niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Mając na względzie przedstawione argumenty odnośnie kategorii zakładu, za niezasadny Sąd uznał argument o możliwości nałożenia dodatkowych obowiązków w trybie art. 73 ust. 6 Poś. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na art. 6 ust. 1 Poś. zgodnie, z którym kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu. Przepis ten zawiera normę o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, bowiem odnosi się do wszystkich podmiotów korzystających ze środowiska. Sporządzenie przeglądu ekologicznego, o którym mowa w art. 237 Poś. jest formą działań podejmowanych przez organ w ramach realizacji zasady ochrony środowiska w przypadku stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko. Błędnie też wnioskodawca wywodzi istnienie interesu prawnego, o którym mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a. w postanowieniu o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 259/09 Sąd nie wypowiedział się o interesie prawnym wnioskodawcy. Mając na względzie powyższe Sąd postanowił na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a oddalić wniosek A Spółka jawna w L. Zakład w R. o dopuszczenie w charakterze uczestnika do postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło