II SA/Rz 883/12

WyrokWSA w Rzeszowie2013-03-13

Skład orzekający: Maria Piórkowska, Maria Serafin - Kosowska, Jarosław Szaro

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać zmiany danych właściciela w operacie ewidencji gruntów i budynków na podstawie postanowień o nabyciu spadku, czy też powinien opierać się wyłącznie na najwcześniejszym dokumencie potwierdzającym stan prawny, takim jak akt własności ziemi?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie może samodzielnie rozstrzygać sporów o prawa do gruntów ani nadawać tych praw. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla stan prawny wynikający z dokumentów źródłowych. Zmiany w ewidencji mogą nastąpić jedynie na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych lub aktów normatywnych, które ustalają stan prawny. Postanowienia o nabyciu spadku nie mają waloru dokumentu źródłowego dla ustalenia prawa własności działki ewidencyjnej, jeśli zostały wydane po dacie najwcześniejszego dokumentu potwierdzającego stan prawny (aktu własności ziemi) i nie rozstrzygają expressis verbis o prawie własności tej konkretnej działki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o sprostowanie wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie własności działki nr 374/5. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK) uchylił decyzję Prezydenta Miasta o umorzeniu postępowania i orzekł o wprowadzeniu zmian, wykreślając dotychczasowych współwłaścicieli i wpisując nowego. Skarżący W. G. zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując przyjęcie aktu własności ziemi z 1981 r. jako podstawy wpisu zamiast postanowień o nabyciu spadku. Uczestnicy postępowania wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na naruszenie art. 170 i 171 PPSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędziowie NSA Maria Serafin - Kosowska SO del. Jarosław Szaro Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2013 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala- II SA/Rz 883/12 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej WINGiK) uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w całości i orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków obręb [...] zmiany polegającej na wykreśleniu w pozycji rejestrowej G.2166: A. G. w 1/8 części; D. G. w 1/8 części, J. G. w 1/6 części; K. G. w 14/48 części; W. G. w 1/6 części; Z. G. w 1/8 części wpisanych jako współwłaścicieli działki nr 374/5 i wpisaniu w ich miejsce K. G. s. W. i G. W podstawie prawnej organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm. – zwana dalej k.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm. – zwana dalej ustawą). Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia 30 marca 2009 r. K. G. zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o sprostowanie wpisu w operacie ewidencji gruntów obręb [...] dotyczącego własności działki nr 374/5. Zdaniem wnioskodawcy działka nr 374/5 o pow. 162 m2 zgodnie z Aktem Własności Ziemi z dnia 12 stycznia 1981 r. nr [...] winna być wpisana na rzecz K. G. s. W. i G., gdyż z dołączonej kopii mapy ewidencji gruntów dla dawnego obrębu 51 znajduje się ona w granicach dawnej działki nr 50. Po przeprowadzeniu postępowania Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] orzekł o odmowie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [...] zmiany właściciela na podstawie AWZ z dnia 12 stycznia 1981r. nr [...]. Od tej decyzji odwołanie złożył K. G. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] orzekł o odmowie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [...] dotyczącej własności działki nr 374/5 obręb 207 na podstawie AWZ nr [...] z dnia 12 stycznia 1981 r. Również i od tej decyzji K. G. złożył odwołanie. Po jego rozpoznaniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższa decyzja była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 1002/09 uchylił zaskarżoną decyzję WINGiK i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...]. Sąd nakazał ustalenie stanu faktycznego sprawy tj. historii powstania działki nr 374/5 w aspekcie jej wywodzenia się z działki nr 50 objętej aktem własności ziemi z dnia 12 stycznia 1981 r. W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent Miasta [...] zlecił geodecie uprawnionemu sporządzenie dokumentacji geodezyjnej dotyczącej historii powstania działki nr 374/5. W wyniku wykonanych czynności geodeta uprawniony sporządził mapę uzupełniającą wraz z wykazem zmian gruntowych włączoną do zasobu Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 7 października 2010 r. pod nr [...]. W oparciu o sporządzoną dokumentację geodezyjną Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków obr. [...] zmian dotyczących działek nr nr 374/5 i 374/6. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków obr. [...], zmiany polegającej na wykreśleniu w pozycji rejestrowej G.2166 działki nr 374/5 i z pozycji rejestrowej G.1350 (właściciel K. G.) działki nr 374/6 wpisując w ich miejsce w pozycji rejestrowej G.1350 działki nr 374/1, 374/2, 374/3, 380/2 i 380/3 oraz uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie I instancji w części dotyczącej wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków obr. [...] zmian polegających na: wpisaniu w pozycji rejestrowej G.1350 (właściciel K. G.) działek nr 374/2 o pow. 0,0082 ha, 374/3 o pow. 0,0135 ha, 380/3 o pow. 0,0038 ha i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dalszej kolejności Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] orzekł o odmowie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków [...], zmiany dotyczącej działek nr 374/5 i 374/6. Odwołanie od tej decyzji złożył K. G. Po jego rozpatrzeniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Również i ta decyzja była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 645/11 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], a także stwierdził nieważność decyzji WINGiK z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ponownie rozpatrzył odwołanie Pana W. G. i decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Prezydent Miasta [...] po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] maja 201 r. nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obręb [...] dotyczących działek nr 374/5 i 374/6. W uzasadnieniu decyzji podał, że "ponowne prowadzenie postępowania o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] dla działek nr 374/5 i 374/6 na wniosek Pana K. G. spowodowałoby, że decyzja wydana w toku tego postępowania byłaby dotknięta przesłanką nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Wniosek strony prowadzący do wydania decyzji tożsamej z ostateczną decyzją kończącą inne postępowanie, stanowi przesłankę umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego." Od tej decyzji odwołanie złożył K. G. i wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji WINGiK z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto zarzucił brak wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, naruszenie art. 9, art. 40 § 2, art. 105 § 1 k.p.a. oraz naruszenie art. 170 i 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2012 r. w całości i orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków obręb [...] zmiany polegającej na wykreśleniu w pozycji rejestrowej G.2166: A. G. w 1/8 części; D. G. w 1/8 części, J. G. w 1/6 części; K. G. w 14/48 części; W. G. w 1/6 części; Z. G. w 1/8 części wpisanych jako współwłaścicieli działki nr 374/5 i wpisaniu w ich miejsce K. A. G. s. W. i G. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem postępowania jest wniosek K. G. o sprostowanie wpisu w operacie ewidencji gruntów w zakresie działki nr 374/5 położonej w obr. [...] i wpisanie prawa własności tej działki na rzecz wnioskodawcy zgodnie z AWZ z dnia 12 stycznia 1981 r. nr [...]. WINGiK podał, że z aktu tego wynika, że K. G. stał się właścicielem m.in. działki ewidencyjnej nr 50 położonej R. obr. [...]. Z zebranego w sprawie materiału wynika, że w 1988 r. działka nr 374/5 została wykazana w operacie ewidencji gruntów w pozycji rejestrowej 2166 na rzecz W. G. s. J. i M. i J. G. s. W. i M. - brak w zasobie geodezyjnym dokumentów uzasadniających dokonanie takiego wpisu. W 2008 r. na skutek wniosku W. G. z dnia 25 czerwca 2008 r. i z dnia 29 lipca 2008 r. do którego zainteresowany dołączył: postanowienie z dnia 13 maja 1992 r. sygn. akt [...]; postanowienie z dnia 14 października 1982 r. sygn. akt [...]; postanowienie z dnia 9 lipca 1997 r. sygn. akt [...] organ prowadzący ewidencję dokonał w pozycji rejestrowej G.2166 zmian podmiotowych wpisując w niej ustanowionych ww. postanowieniami spadkobierców – W. G. w 1/6 cz., J. G. w 1/6 cz., K. G. 14/48 cz., D. G. 1/8 cz., A. G. 1/8 cz. I Z. G. 1/8 cz. WINGiK zwrócił uwagę, że z postanowień tych nie wynika, że sąd rozstrzygał w kwestii prawa własności do działki nr 374/5. W dalszej cześći uzasadnienia organ podał, że we wniosku inicjującym postępowanie K. G. wniósł o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków polegających na wpisaniu go jako właściciela działki nr 374/5. Ze zgromadzonych przez organ I instancji akt sprawy (mapa uzupełniająca z wykazem zmian gruntowych włączona do zasobu Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 7 października 2010 r. pod nr [...] oraz legenda historyczna - sporządzona przez geodetę uprawnionego) wynika, że działka nr 374/5 stanowi część działki nr 50 w obr. [...], będącej własnością K. G. stwierdzoną aktem własności ziemi z dnia 12 stycznia 1981 r. nr [...]. Powołując się na art. 2 pkt 8 ustawy organ wskazał, że ewidencja gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) wynika natomiast, że prawa właścicieli do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, oraz dyspozycji zawartych w aktach normatywnych. Oznacza to, że dokonanie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących właścicieli przedmiotowej działki mogłoby nastąpić jedynie na podstawie dokumentów określających stan prawny tych działek zaistniały po dniu wydania wspomnianego wyżej aktu własności ziemi z dnia 12 stycznia 1981 r. nr [...]. Waloru takiego dokumentu nie mają postanowienia o nabyciu spadku. Wydane zostały już po dokonaniu zmiany nr 2/88 w operacie ewidencji gruntów a z ich treści nie wynika, aby sąd rozstrzygał w kwestii prawa własności działki nr 374/5. Organ dodał, że niesporne jest także, że w operacie ewidencji gruntów brak jest jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałaby zasadność wpisania w 1988 r. działki nr 374/5 w odrębnej pozycji rejestrowej nr 2166 jako współwłasności W. G. i J. G. Końcowo zaznaczono, że w rozpatrywanej sprawie podstawą wpisu danych ewidencyjnych stanowi najpóźniej wydany dokument i jest nim akt własności ziemi z dnia 12 stycznia 1981 r. nr [...]. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył W. G. – zastępowany przez pełnomocnika adwokata A. G. i wniósł o zmianę decyzji poprzez wpisanie w operacie ewidencji gruntów obr. [...] w pozycji rejestrowej G.2166 prowadzonej dla działki nr 374/5 jako współwłaścicieli: A. G. w 1/8 części, D. G. w 1/8 części, J. G. w 1/6 części, K. G. w 14/48 części, W. G. w 1/6 części oraz Z. G. w 1/8 części oraz zasądzenie kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1/ art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego; 2/ art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że podstawą wpisu prawa własności w operacie ewidencji gruntów w zakresie działki nr 374/5, obr. [...] powinien być akt własności ziemi z dnia 12 stycznia 1981 r. wystawiony na K. G., w sytuacji gdy akt ten nie obejmował działki nr 374/5, a nie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia 13 maja 1992 r., sygn. [...], z dnia 14 października 1982 r., sygn. akt [...] oraz z dnia 9 lipca 1997 r., sygn. [...]; 3/ art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienie, które nie spełnia wymogów zawartych w tym przepisie. Skarżący zarzucił nadto naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2 pkt 8 ustawy w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (DzU. Nr 38 poz. 454) poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że brak jest podstaw do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących właściciela działki nr 374/5 po dniu wydania aktu własności ziemi tj. po dniu 12 stycznia 1981 r. W uzasadnieniu skarżący rozwijając zarzut niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy podał, że za nieuzasadniony należy uznać wniosek biegłego, że akt własności ziemi wystawiony na K. G. obejmował działkę nr 374/5. Zaprzeczeniem tego jest umowa przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego z dnia 29 czerwca 1981 r. w której to W. G. s. J. i M. przekazuje posiadane gospodarstwo K. G., s. W. i G., zatem akt własności ziemi wystawiony na rzecz K. G. nie obejmował tej działki. Bezspornym jest, że właścicielami obecnej działki nr 374/5 są następcy prawni właścicieli parceli budowlanej nr 271, z której to działka powstała tj. W. G. i J. G. - synowie J. i M. Niezrozumiałym jest natomiast stanowisko organu o braku dokumentów na podstawie których dokonano ujawnienia w rejestrze gruntów w 1988 r. jako właścicieli braci G. W. i J. G. na podstawie darowizny stali się właścicielami m. in. pb nr 271, z której powstała następnie działka nr 374/5. Skarżący jako prawidłowe uznał dokonane przez organ rejestrowy następne zmiany wpisu prawa własności na rzecz spadkobierców ww. działki, które to organ dokonał na podstawie wniosku W. G. z dnia 25 czerwca 2008 r. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia 8 lutego 2013 r. uczestnicy postępowania K. G., D. G. i Z. G. – zastępowani przez pełnomocnika radcę prawnego E. C. wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ja decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2012 r. i decyzji WINGiK z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz uczestników kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zarzucili naruszenie przez organy obu instancji art. 170 i 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ponowne rozpoznanie sprawy mimo prawomocnego zakończenia jej wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 645/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie podnieść należy, że w rozpoznawanej sprawie zapadł prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w dniu 9 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 645/11 , którym Sąd uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., a także stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu wyżej przywołanego wyroku Sąd, stwierdzając nieważność decyzji organu z dnia [...] stycznia 2011 r. wskazał, że jej rozstrzygnięcie nie znajduje podstawy prawnej wskazanej w art. 138 k.p.a. Odnosząc się do rozstrzygnięcia organu zawartego w zaskarżonej decyzji oraz w poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Sąd podkreślił związanie oceną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego II SA/Rz 1002/09. Wyrokiem tym Sąd, uchylając uprzednio wydane decyzje organów geodezyjnych nakazał wyjaśnić kwestię powstania działki nr 374/5 w aspekcie żądań K. G. Taka dokumentacja geodezyjna w zakresie wskazanym w w/w wyroku została zlecona przez organ I instancji, w dokumentacji sporządzonej przez uprawnionego geodetę – K. G. wywiedziono, że działka nr 374/5 została utworzona na podstawie zmiany oznaczonej nr 2/88, wykazana została w pozycji rejestrowej 2166 na rzecz W. G. s. J. i M. oraz J. G. s. W. i M., przy czym w zasobie brak dokumentów uzasadniających taki wpis. Z legendy historycznej wynika ponadto, że działka nr 374/5 stanowi część dawnej działki nr 50 w obr. [...] objętej aktem własności ziemi z 12 stycznia 1981 r. nr [...]. Nadto Sąd podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że organy administracji publicznej, prowadząc ewidencję gruntów, rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Zatem ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 stycznia 2011 r., I OSK 389/10, Lex nr 745227). Powszechnie ugruntowany jest także pogląd, wedle którego spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości, mogą być prowadzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach, np. administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym. W ocenie Sądu trafnie organ odwoławczy wskazał na to, iż szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków rozstrzygają przepisy Regib. Rozporządzenie to nakłada na starostę obowiązek utrzymania operatu w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla tego organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Zgodnie z § 45 ust. 1 oraz § 46 ust. 2 Regib aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu, którymi mogą być: prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne. Postępowanie aktualizacyjne ma na celu utrzymanie takiego stanu operatu ewidencyjnego, aby dane w nim zawarte były zgodne zarówno z okolicznościami faktycznymi, jak i stanem prawnym. Ewidencja zawiera bowiem informacje dotyczące gruntów i budynków, ale także właścicieli tych nieruchomościami. Organy ewidencyjne rejestrują, więc stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu lub budynku. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (cyt. już wyrok NSA z 4 stycznia 2011 r., I OSK 389/10, Lex nr 745227). W wyroku z dnia 9 listopada 2011 r. Sąd podniósł, że w sprawie węzłowym zagadnieniem jest to, czy dane dotyczące właściciela działki nr 347/5 mogą zostać zmienione, w świetle dokumentacji geodezyjnej sporządzonej na użytek niniejszego postępowania i opierającym się na stwierdzeniu, że działka ta stanowiła uprzednio część działki nr 50 w obr. [...], a tytuł własności tej ostatniej przysługiwał K. G. na podstawie aktu własności ziemi wydanemu w 1981 r. W tym miejscu Sąd przytoczył stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w prawomocnym wyroku z 4 maja 2009 r., IV SA/Wa 125/09 (dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych prowadzonej przez NSA), w którym Sąd uznał, że "dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu". Powyższe stanowisko w pełni podzielił Sąd orzekający w sprawie. Podstawę wpisu danych ewidencyjnych stanowi najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu. Waloru takiego dokumentu nie mają postanowienia o nabyciu spadku (k. 81-83 akt administracyjnych I instancji), bowiem wydane zostały już po dokonaniu zmiany nr 2/88 w operacie ewidencji gruntów, z treści tych postanowień nie wynika, aby sąd spadku expressis verbis rozstrzygał w kwestii prawa własności działki nr 347/5. Niesporne jest także, co przyznają organy obu instancji, że w operacie ewidencji gruntów brak jest jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałaby zasadność wpisania w 1988 r. działki nr 347/5 w odrębnej pozycji rejestrowej nr 2166 jako współwłasności W. G. i J. G. Rodzi to uzasadnioną wątpliwość, że stan taki utrzymywany w operacie ewidencji gruntów jest niezgodny ze stanem prawnym. Z akt sprawy wynikać ma niewątpliwie, że działka nr 374/5 stanowiła część uprzednio istniejącej działki nr 50 w obr. [...]. W tej sytuacji zgodzić należy się z zarzutem skargi, że w sprawie nie chodzi o rozstrzygnięcie sporu o własność, a o prawidłowe uwidocznienie w operacie ewidencji gruntów stanu prawnego wynikającego z dokumentu źródłowego. Dokumentem tym ma być akt własności ziemi z 12 stycznia 1981 r. W tym stanie sprawy powołać należy ponownie uregulowanie zawarte w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97 /OSP 1999, z. 3 , poz. 101 z glosą B. Adamiak, tamże, s. 263 i nast./, wypowiadając się w kwestii związania sądu administracyjnego tą oceną na gruncie art. 30 ustawy o NSA wyjaśnił, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Wykładnia tego przepisu jest aktualna również na gruncie przytoczonego wyżej przepisu art. 153 p.p.s.a. Oznacza to więc, że skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 645/11 przyjął, że jedynym dokumentem źródłowym, mogącym stanowić prawidłowe uwidocznienie w operacie gruntów i budynków jest akt własności ziemi z dnia 12 stycznia 1981 r. wykazujący jako właściciela działki 347/5 K. G., to wydanie tej treści zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone art. 153 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniu skarżącego W. G., skoro w przywołanym wyżej wyroku z dnia 9 listopada Sąd przyjął, że podstawę wpisu w ewidencji gruntów i budynków może stanowić najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu, a waloru tego nie spełnia postanowienie o nabyciu spadku, to wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organ prawidłowo dokonał interpretacji zebranych w sprawie dokumentów. Odnosząc się do zarzutów uczestników postępowania: K. G., D. G. i Z. G. domagających się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2012 r., a także decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2012 r., w ocenie Sądu, decyzje te nie zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 170 i art. 171 p.p.s.a. Wprost przeciwnie, skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 645/11 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2011r, a także stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2011 r., to w obiegu prawnym pozostawała decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2010 r. oraz złożony od tej decyzji przez W. G. środek zaskarżenia - odwołanie. Rozpoznając to odwołanie, organ II instancji decyzją z dnia [...] marca 2012 r. uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2010 r. i przekazał sprawę do rozpatrzenia przez organ I instancji. Taki stan sprawy oznacza, że zarówno kasacyjne orzeczenie Sądu, a następnie kasatoryjne orzeczenie organu II instancji decyzją z dnia [...] marca 2012 r skutkowało tym, że sprawa nie została rozpoznana co do istoty. Kasacyjny charakter zarówno wyroku sądu, jak i decyzji organów administracji nie powoduje stanu res judicata. Zarzucana przez uczestników postępowania wada zaskarżonej decyzji, określona art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy decyzja organu administracji, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tego organu, a nie stanowiącą o uchyleniu pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a. /tak wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 895/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 47, wyrok NSA z dnia 6 września 2011 r., I OSK 1518/10, lex 965915/. Skoro więc w rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja wydana została po uprzednim uchyleniu, czy też stwierdzeniu nieważności uprzednio wydanych decyzji i żadna z nich nie pozostaje w obiegu prawnym - brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności w oparciu o uregulowanie zawarte w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Z przyczyn wyżej naprowadzonych, skoro zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło