II SA/Rz 897/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Lechowska Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi ze skargi Z. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności złożenia zażalenia stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu zażalenia Z. D. na bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej z przyłączami oraz przepompowni ścieków wraz z zasilaniem energetycznym w miejscowości P. i S. w Gminie [...] stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. Jako podstawę prawną powołano przepis art. 134 w związku z art. 37 § 1 k.p.a. Jak wynika z akt administracyjnych Z. D. zwrócił się do SKO z zażaleniem na bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wniosek w tej sprawie złożony został w 2004 roku. Firma Z. D. w ramach przetargu została wybrana do wykonania dokumentacji projektu budowlanego sieci kanalizacyjnej dla miejscowości P. i S. Wg przepisu art. 37 § 1 k.p.a. do wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w odpowiednim terminie uprawniona jest strona. Stroną jest podmiot w rozumieniu przepisów art. 28, 29 i 30 k.p.a. Prawo strony przysługuje podmiotowi, który wykaże że decyzja organu dotyczy jego interesu prawnego. Prawo takie nie przysługuje podmiotom chociażby decyzja ta nie była dla nich obojętna. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego. Te bowiem są źródłem uprawnień i interesów prawnych. Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny. Wstępną czynnością jaką podejmuje organ po otrzymaniu zażalenia jest kontrola jego dopuszczalności. Po przeprowadzeniu takiej kontroli organ uznał, iż wniesienie zażalenia przez Z. D. jest niedopuszczalne. Postanowienie wydane w trybie art. 134 k.p.a. zaskarżył do WSA nie wskazując kierunku weryfikacji nie podając motywów skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie chociaż z innych względów niż podnosi skarżący. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Zgodnie z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Organ administracji publicznej właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wydaje postanowienie przewidziane przepisami art. 123 k.p.a. Jest to postanowienie zaliczane do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego dotyczące poszczególnych kwestii – w tym przypadku bezczynności organu – wynikających w toku tego postępowania lecz nie rozstrzygające o istocie sprawy. Nie jest to też postanowienie kończące postępowanie, a także nie przysługuje od niego zażalenie. Tego rodzaju postanowienia nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego /patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2006 r. I OSK 306/05. Zwrócić należy uwagę, że od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydanego w trybie art. 37 § 2 k.p.a. nie przysługiwał wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. Wniosek taki przysługiwałby wówczas gdyby ustawodawca w art. 37 § 2 k.p.a. stwierdził, iż rozpoznanie przez organ wyższego stopnia zażalenia na bezczynność organu administracji publicznej następuje w drodze postanowienia od którego przysługuje zażalenie. Świadczy to o odmienności zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 2 k.p.a. Zażalenie to stało się szczególnym środkiem zaskarżenia. Stwierdzić wypada zatem, że jest to zażalenie odrębne od przewidzianego w art. 141 – 144. Nie jest ono wnoszone jako środek zaskarżenia postanowienia lecz służy wyłącznie kwestionowaniu przekroczenia ustawowego maksymalnego terminu załatwienia sprawy albo też stanowi zaskarżenie wykonania postanowienia organu o wyznaczeniu drugiego terminu załatwienia sprawy /art. 36 § 1 k.p.a./. Termin jego wniesienia nie został określony w przepisie, a wobec tego może ono być wniesione w każdym czasie gdy organ pozostaje już w zwłoce w stosunku do pierwszego lub następnego terminu załatwienia sprawy. Zaskarżone postanowienie w przedmiotowej sprawie to postanowienie wydane w trybie art. 134 § 1 k.p.a. o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, a z uzasadnienia wynika, że wniesione zostało przez osobę nie mającą przymiotu strony. Przepis art. 134 k.p.a. ma zastosowanie gdy dotyczy decyzji lub postanowień w sytuacji wniesienia środków zaskarżenia w trybie odwoławczym. Postępowanie prowadzone wskutek wniesienia zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego, ma charakter incydentalny. Zatem rozstrzygnięcie organu będące przedmiotem skargi o niedopuszczalności odwołania wydane zostało bez podstawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa co uzasadnia stwierdzenie jego nieważności /art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. in fine/. Nadmienić wypada, iż uchwałą 7 sędziów z 25 lipca 1999 r. OPS 16/98 ONSA 1999 Nr 4, poz. 119/ przyjęto, że stwierdzenie przez organ, iż odwołanie nie zostało wniesione przez stronę uzasadnia wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine, Sąd stwierdził nieważność postanowienia organu.