II SA/Rz 899/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 stycznia 2017 r. w sprawie ze skargi W.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej - postanawia - odmówić przywrócenia terminu do złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę K.G. na opisana w sentencji postanowienia decyzję. Wyroku uprawomocnił się w dniu 25 lutego 2017 r. Uprzednio, postanowieniem z dnia 19 lipca 2016 r. referendarza sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie ustanowił na rzez skarżącego adwokata z urzędu, którym został wyznaczony B.G. (pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] lipca 2016 r.) Wskazany wyżej pełnomocnik został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy (zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia – karta 84 akt sądowych), stawił się także na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. wnosząc o uwzględnienie skargi i zasądzanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części. W dniu 24 maja 2017 r. do WSA w Rzeszowie wpłynął wniosek K. G. reprezentowanego przez jego brata J.G. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 25 stycznia 2017 r. zapadłego w powyższej sprawie nadany w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 22 maja 2017 r. Do wniosku dołączony wniosek o sporządzenie uzasadnienia. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 18 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącego J.G. przypadkowo ustalił, że na podstawie informacji zawartych na stronie internetowej WSA w Rzeszowie można ustalić które sprawy są już załatwione oraz, że skarga K.G. na opisaną w sentencji postanowienia decyzję została oddalona wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 25 stycznia 2017 r., a termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął z dniem 1 lutego 2017 r. Skarżący i jego pełnomocnik byli przekonani, że na wyznaczenie terminu posiedzenia Sądu oczekuje się ponad rok. Informacji o posiedzeniu Sądu spodziewali się ze strony WSA w Rzeszowie oraz od pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Z nieustalonych przyczyn z naruszeniem obowiązujących procedur ani WSA w Rzeszowie ani też profesjonalny pełnomocnik nie powiadomili skarżącego ani jego pełnomocnika w osobie jego brata o wyznaczonym na dzień 25 stycznia 2017 r. posiedzeniu Sądu ani też oddaleniu skargi i przysługującym prawie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Adwokat uchybił swoim obowiązkom polegających na "interesowaniu się sprawą" i działaniu na korzyść skarżącego. Zatem z niezawinionych przyczyn skarżący ani jego nieprofesjonalny pełnomocnik nie mieli możliwości złożyć w ustawowym terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 25 stycznia 2017 r., bowiem nie posiadali wiedzy o posiedzeniu Sądu, na którym wyrok ten zapadł. Do wniosku skarżący dołączył skierowaną do Okręgowej Rady Adwokackiej w [....] skargę na "bezczynność" adw. B.G. w powyższej sprawie z wnioskiem o wyciągnięcie wobec niego konsekwencji w trybie postępowania dyscyplinarnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zmianami), dalej P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Zgodnie z art. 86 p.p.s.a przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeśli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, natomiast art. 87 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wraz z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Ustawodawca nie określił, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony, zaś ocena istnienia przesłanki braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Umożliwia to sądowi uwzględnienie wszystkich okoliczności, tworzących otwarty katalog, jakie sąd uzna za istotne. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik szczególnej staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy uwzględnieniu także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (komentarz do art. 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Hanna Knysiak – Molczyk, Lex wersja elektroniczna). Oznacza to, że okoliczności przemawiające za uznaniem braku winy w uchybieniu terminowi muszą mieć charakter wyjątkowy i niezależny od wnioskodawcy. Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza przyjęcie, że okoliczność na którą powołuje się wnioskodawca, miała charakter niezawiniony. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania (uprawdopodobnienia), że uchybienie terminu nastąpiło nie z jego winy. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania nie samej strony, a jego pełnomocnika, który dopuszczając się zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt II GZ 523/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku, gdy strona korzysta z zastępstwa fachowego pełnomocnika kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., I FZ 69/09, LEX nr 565711). Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który upływał w niniejszej sprawie w dniu 1 lutego 2017 r. Fakt, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca działała w postępowaniu sądowym przez fachowego pełnomocnika miał kluczowe znaczenie przy ocenie miernika staranności wymaganego przy czynnościach procesowych strony. Brak wiedzy o posiedzeniu Sądu i będący jego konsekwencją brak wiedzy o treści zapadłego na tym posiedzeniu wyroku skutkujący niezłożeniem w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie może stanowić okoliczności świadczącej o braku winy strony w uchybieniu terminowi do dokonania tej ostatniej czynności. W sytuacji, gdy strona korzysta z zastępstwa procesowego profesjonalnego pełnomocnika, to jego działania i zaniedbania podlegają ocenie w kontekście niezawinionego uchybienia terminowi, a nie działania czy zaniedbania samej strony. Sąd w takiej sytuacji mógłby ewentualnie dokonywać oceny sam pełnomocnik nie napotkał takich przeszkód, które mogą świadczyć o braku po jego stronie winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku. Takich jednak strona nie wskazała. Brak informacji o wyznaczonych posiedzeniach Sądu ze strony pełnomocnika, a tym samym zaniedbania obowiązkom i czynnościom procesowym reglamentowanym terminami ustawowymi może być oceniany wyłącznie w kontekście odpowiedzialności dyscyplinarnej czy odszkodowawczej pełnomocnika, ale nie może stanowić okoliczności skutkującej przywróceniem stronie terminu do dokonania czynności procesowej. Skoro zatem nieterminowe złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia było efektem opóźnień czy zaniedbań profesjonalnego pełnomocnika, to skutki takich działań, jak już wskazano wyżej ponosi mocodawca. Skutki zaniedbań pełnomocnika obciążają bowiem stronę postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II GZ 15/08, z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt II GZ 1321/16 www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.