II SA/Rz 905/13

WyrokWSA w Rzeszowie2013-12-03

Skład orzekający: Robert Sawuła, Elżbieta Mazur-Selwa, Małgorzata Wolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona na cele budowy ośrodka sportu i rekreacji, która po wielu latach jest wykorzystywana jako teren zieleni urządzonej, plażowania oraz część kompleksu basenowego i sztucznego lodowiska, może zostać zwrócona byłemu właścicielowi lub jego spadkobiercy, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, mimo że nie odnaleziono wszystkich dokumentów potwierdzających pierwotny zakres inwestycji i terminy jej realizacji?
Ratio decidendi
Cel wywłaszczenia został zrealizowany, ponieważ na nieruchomości powstał ośrodek sportu i rekreacji, obejmujący m.in. baseny i sztuczne lodowisko, a część nieruchomości nie wykorzystana na ten cel została zwrócona. Fakt, że nie odnaleziono wszystkich dokumentów potwierdzających pierwotny zakres i terminy realizacji inwestycji, nie stanowi przeszkody do odmowy zwrotu, jeśli z zachowanych dowodów wynika, że cel wywłaszczenia został osiągnięty i nieruchomość jest wykorzystywana zgodnie z przeznaczeniem. Wygasła ekspektatywa prawa do żądania zwrotu.
Stan faktyczny
Skarżąca B. S., jako spadkobierczyni, domagała się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, twierdząc, że nie została ona zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Organ I instancji (Starosta) odmówił zwrotu, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez budowę ośrodka sportu i rekreacji. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, podzielając ustalenia organu I instancji i wskazując, że nieruchomość jest wykorzystywana jako teren zieleni urządzonej w ramach kompleksu basenów. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności brak zebrania kompletnego materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur-Selwa NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości -skargę oddala- Przedmiotem skargi B. S. jest decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2012 r. nr [...] o odmowie zwrotu nieruchomości, którą wydano w następującym stanie sprawy: W podaniu z 18 marca 2013 r. S. T. zwrócił się do Starosty Powiatu [...] o zwrot nieruchomości oznaczonej nr ewid. 2750/10 9numer sprzed odnowienia operatu ewidencji gruntów)położonej w D. z uwagi na jej niezagospodarowanie, w ocenie wnioskodawcy zgodnie z celem nabycia w warunkach wywłaszczenia. Wniosek sprecyzowano podając, że chodzi o część działki nr 1345/4 przy ul. S. w D. W związku ze śmiercią wnioskodawcy w toku postępowania w jego miejsce wstąpiła jego jedyna spadkobierczyni - córka – B. S., która podtrzymała zgłoszone żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Decyzją z [...] maja 2013 r. nr [...] Starosta Powiatu [...] odmówił zwrotu nieruchomości stanowiącej część działki nr ewid. 1345/4 obr. [...] w D. przy ul. S. będącej własnością Gminy Miasto [...] w trwałym zarządzie Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji [...]. W podstawie prawnej powołano się na art. 136 ust. 1 i 3, art. 137 ust. 1 pkt 2, art. 139 w zw. z art. 216 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102 z 2010 r., poz. 651 ze zm., zwana dalej Ugn). Z ustaleń faktycznych organu wynika, że umową notarialną z 5 marca 1974 r. rep. A. [...] dawna działka nr 330/15 o pow. 0,3417 ha została zbyta przez S. T. i Z. T. na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, jako niezbędna do wykonania zadań gospodarczych określonych w aneksie z 24 listopada 1969 r. nr [...] do decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej [./.] o lokalizacji szczegółowej Ośrodka Sportu i Wypoczynku [...], przy czym aneksu tego nie odnaleziono, podobnie jak dokumentów dotyczących przebiegu realizacji inwestycji. Nabycie działki poprzedzone było wezwaniem o jej zbycie, pod rygorem wywłaszczenia pod budowę Powiatowego Ośrodka Sportu i Rekreacji. W Miejscowym Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego m. [...] zatwierdzonego zarządzeniem Wojewody [...] nr [...] z 27 maja 1975 r. sporny teren oznaczony był symbolem "B9 US" i przeznaczony był w całości pod ogólnomiejski ośrodek sportowy z szerokim programem obiektów i urządzeń sportowych oraz usług towarzyszących. W ogólnym planie miejscowym zatwierdzonym uchwałą Miejskiej Rady Narodowej [...] nr [...] z 22 grudnia 1986 r. teren ten oznaczony był symbolem "B.1.US", a opis tego obszaru potwierdzał istnienie basenu kąpielowego i sztucznego lodowiska. W planie zatwierdzonym uchwałą z 30 grudnia 1991 r. nr [...] teren oznaczony symbolem "B1 US" wskazywał na istnienie basenu kąpielowego, sztucznego lodowiska i zieleni towarzyszącej. Natomiast w planie zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta [...] z 27 sierpnia 2004 r. nr [...] sporny teren objęty był konturem oznaczonym symbolem "2.US", na którym wyznaczono lokalizację terenowych i obiektowych urządzeń sportowych, parkingów, budynków szatniowo-gospodarczych, obiektów małej architektury, ciągów pieszych i ścieżek rowerowych oraz sieci i urządzeń infrastruktury technicznej. Objęta wnioskiem działka nr 2750/10 pochodzi z parceli gruntowej l.kat 330/15, aktualnie stanowi ona część działek nr 1345/4 i 1345/6. Działki te stanowią własność Gminy [...], przy czym na mocy decyzji Burmistrza Miasta [...] z [...] lipca 2010 r. działka nr 1345/4 o pow. 0,4892 ha oddana została w trwały zarząd Miejskiemu Ośrodkowi Sportu i Rekreacji [...]. Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z [...] maja 1993 r. zwrócono S. T. i J. T. działki oznaczone nr 2750/6, 2750/7 i 2750/8 o pow. 366 m2 Spadek po Z. T. nabył w całości mąż S. T. Z kolei spadek po nim w całości nabyła B. S. W ocenie organu I instancji w okolicznościach sprawy brak było podstawy do uwzględnienia żądania, ponieważ cel wywłaszczenia został zrealizowany. Działka objęta wnioskiem stanowi urządzoną zieleń rekreacyjną przynależną do zrealizowanego basenu kąpielowego wraz z chodnikami i drogą dojazdową, a także podziemną infrastrukturą techniczną dla tego obiektu. Natomiast skonkretyzowana przez wnioskodawcę część nieruchomości, której domaga się zwrotu, stanowi zieleń urządzoną znajdującą się wewnątrz kompleksu basenów miejskich. Sporny teren ogrodzony jest siatką, a po przekątnej działki urządzony jest chodnik. Opisana część nieruchomości w sezonie letnim wykorzystywana jest przez korzystających z basenu do plażowania, zaś pozostająca na zewnątrz ogrodzenia część stanowi parking przy ośrodku. Kompleks obiektów został zatem zrealizowany i brak było podstawy do szczegółowego ustalania realizacji poszczególnych składników tego zamierzenia inwestycyjnego. Tym samym brak było podstawy do orzekania o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, ponieważ nie ziściły się przesłanki określone w art. 136. ust. 3 i art. 137 w zw. z art. 216 Ugn. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. S. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. przez niepodjęcie czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wydanie decyzji odmownej pomimo braku należytego wyjaśnienia, czy na działce nr 1345/4 zrealizowano cel wywłaszczenia. Nie zdołano bowiem odnaleźć aneksu z 24 listopada 1969 r. do decyzji lokalizacyjnej oraz dokumentów potwierdzających przebieg realizacji inwestycji, a pomimo tego organ przyjął, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Brak istotnych dokumentów uniemożliwiał jednak w ocenie strony ustalenie zakresu planu inwestycyjnego, a ustaleń tych nie można było dokonać na podstawie dokumentów powstałych później, jak chociażby planów miejscowych. W ocenie odwołującej się naruszono także art. 136 ust. 1 i 3 oraz art. 137. ust. 1 Ugn poprzez błędne przyjęcie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Strona odwołująca się nie kwestionuje, że basen został wybudowany, ale teren o który ubiega się to teren zadrzewiony, pokryty roślinnością, który w ocenie B. S. jest zbędny zarządzającemu ośrodkiem sportu i rekreacji. Po rozpatrzeniu odwołania powołaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2013 r. Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: "K.p.a.") oraz art. 9a Ugn. W uzasadnieniu decyzji podano, że wywłaszczona nieruchomość podlega zwrotowi, jeżeli stała się zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. 1 Ugn. Podzielając ustalenia faktyczne organu I instancji Wojewoda [...] stwierdził, że cel wywłaszczenia w niniejszej sprawie obejmował nie tylko inwestycję wymienioną z nazwy, ale również infrastrukturę towarzyszącą, jako całość. W toku oględzin przeprowadzonych 14 września 2011 r. ustalono, że sporny obszar stanowi teren zieleni urządzonej. Znajduje się na nim utrzymana nawierzchnia trawiasta oraz około 25 drzew w różnym wieku. Obszar ten położony jest wewnątrz kompleksu basenów miejskich, jest ogrodzony siatką metalową, a po przekątnej działki urządzony jest chodnik. Od ul. R. ogrodzenie cofnięte jest w głąb o 4 m. Wojewoda przyznał, że Staroście Powiatowemu [...] nie udało się ustalić, kiedy nastąpiła realizacja celu wywłaszczenia, choć w dążeniu do tego przeprowadzono postępowanie wyjaśniające w szerokim zakresie. Odnaleziono m. in. pismo Prezydium Powiatowej Rady Narodowej [...] z 2 czerwca 1972 r. informujące Okręgową Dyrekcję Inwestycji Miejskich [...], że "zgodnie z opracowanymi ZTE termin realizacji budowy basenów kąpielowych przewidziany jest od września 1973 r. do czerwca 1975 r." Organ odwoławczy stwierdził, że ustawa z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości jak i ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przewidywały, że wywłaszczona nieruchomość lub jej część podlegały zwrotowi, jeżeli stała się zbędna na cel wywłaszczenia, jednak nie określały terminów realizacji inwestycji. A zatem, zrealizowanie w ocenie organu odwoławczego inwestycji związanej z celem wywłaszczenia spowodowało wygaśnięcie roszczenia o zwrot i stanu tego nie mogła zmienić regulacja obowiązujących obecnie przepisów Ugn, w tym art. 137 tej ustawy. Swoje stanowisko organ odwoławczy wspierał przywołanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wojewoda uznał ponadto, że zebrany materiał dowodowy był kompletny i pozwalał na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Z decyzją Wojewody [...] nie zgodziła się B. S., wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 6 i art. 107 § 3 K.p.a. przez niezebranie kompletnego materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, art. 80 K.p.a. przez dowolną ocenę zgromadzonych dowodów i przyjęcie, że okoliczność zrealizowania celu wywłaszczenia na spornej nieruchomości została udowodniona, a art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 K.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji pomimo jej "oczywistej niezgodności" z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto sformułowano zarzut naruszenia art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 2 Ugn przez niewłaściwe ich zastosowanie i uznanie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości za zasadną, pomimo że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu [...] oraz zasądzenia kosztów postępowania. Pełnomocnik skarżącej argumentację skargi opatruje przykładami z judykatury, które mają wspierać słuszność zarzutów i twierdzeń strony skarżącej. W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę, że w umowie zbycia nieruchomości z 1974 r. powołano się na aneks z 24 listopada 1969 r. do decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej [...] o lokalizacyjnej szczegółowej z [...] czerwca 1968 rM którego w toku postępowania nie odnaleziono. Był to jednak kluczowy dowód w sprawie, ponieważ odnosił się do treści celu wywłaszczenia, tj. przeznaczenia działki i terminu realizacji inwestycji. Bez znaczenia natomiast w ocenie strony pozostaje aktualny sposób wykorzystania nieruchomości, ponieważ zasadnicze znaczenie ma określony cel wywłaszczenia oraz fakt jego realizacji. Wyjaśnienie tej okoliczności mogłoby się odbyć przez odnalezienie ww. aneksu. W ocenie strony nie mogła mieć decydującego znaczenia dla czynienia ustaleń w sprawie decyzja z [...] czerwca 1968 r., ponieważ przedmiotowym aneksem z 24 listopada 1969 r. możliwe było dokonanie w niej istotnych zmian, które należało wyjaśnić. W ocenie skarżącej celu wywłaszczenia na spornej działce nigdy nie zrealizowano. W piśmie z 25 września 2013 r. skarżąca uzupełniająco sformułowała zarzuty naruszenia przez organ art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 K.p.a. przez przyjęcie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany pomimo nieistnienia materiału dowodowego pozwalającego na takie ustalenie. Tymczasem niekorzystnymi skutkami braku dowodów obciążono wnioskodawcę, co nie powinno mieć miejsca. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, że chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W ocenie Sądu skarga nie jest uzasadniona. Przedmiotem kontroli poddana jest decyzja organu odwoławczego utrzymującego w mocy decyzję o odmowie zwrotu nieruchomości nabytej przez Skarb Państwa w warunkach wywłaszczenia. Problematykę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości normują przepisy rozdziału 6 działu III Ugn, z mocy art. 216 ust. 1 cyt. ustawy przepisy te stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na podstawie art. 6 lub 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Niesporne jest, że nieruchomość, o zwrot której wystąpił były właściciel, a wniosek ten podtrzymała skarżąca jako jego spadkobierca, została nabyta przez Skarb Państwa w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Wedle art. 136 ust. 3 Ugn "Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140". Z kolei art. 137 Ugn określa w ust. 1, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany, zaś w ust. 2, że jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. O zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej, oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji (art. 142 ust. 1 Ugn). Prowadząc postępowanie organy ustaliły, że przedmiotowa nieruchomość została nabyta umową sprzedaży w formie aktu notarialnego na rzecz Skarbu Państwa od S.T. i Z.T. pod budowę Powiatowego Ośrodka Sportu i Wypoczynku [...]. Ustalenie to jest prawidłowe, opiera się m. in. na treści aktu notarialnego z 5 marca 1974 r. (k. 38 akt I instancji), w którym powołano się na aneks do decyzji z [...] czerwca 1968 r. o lokalizacji szczegółowej Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej [...], jak i samej treści tej decyzji, której kopię dołączono do akt (k. 132). Wynika to także z kopii pisma z 15 maja 1969 r. skierowanego przez Okręgową Dyrekcję Inwestycji [...] do S.T. i Z. T. W ocenie Sądu nie ma przesądzającego znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji to, że nie został odnaleziony i dołączony do akt sprawy załącznik do decyzji z [...] czerwca 1968 r. o lokalizacji szczegółowej Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej [...], na który powołano się w akcie notarialnym z 5 marca 1974 r. sprzedaży przez S.T. i Z.T. działki nr 330/15. Nie można przy tym skutecznie zarzucać organom, że naruszyły przepisy art. 6, 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez nie zebranie wyczerpującego materiału dowodowego, a w konsekwencji przyjęcie swobodnej oceny tego materiału, który zdołano zebrać w sprawie. Starosta [...] poszukiwał opisanego powyżej załącznika do decyzji, czego dowodem są pisma kierowane przezeń do Urzędu Miejskiego [...], Archiwum Państwowego [...]. Organ I instancji podejmował zatem starania, aby dołączyć do akt ów załącznik do decyzji ustalającej lokalizację szczegółową inwestycji. To, że nie zostały one uwieńczone powodzeniem, nie było, w ocenie Sądu, przeszkodą do rozpoznania pod względem merytorycznym złożonego wniosku o zwrot nieruchomości. Z doświadczenia życiowego wynika, że z uwagi na kilkadziesiąt lat, które upłynęło od nabycia nieruchomości, a następnie realizacji inwestycji, może wystąpić sytuacja braku zachowania niektórych dokumentów związanych z celem nabycia tej nieruchomości oraz przebiegiem inwestycji. O ile jednak zachowane zostaną niektóre z tych dokumentów dowodzących istotnych okoliczności dla sprawy zwrotu nieruchomości, podjęcie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest możliwe i jak najbardziej dopuszczalne. Nie jest przy tym sporne, że do co reguły działka nabyta w 1974 r. była przeznaczona pod budowę Powiatowego Ośrodka Sportu i Rekreacji i na ten cel potrzebna była Skarbowi Państwa działka nr 330/15 w D. przy ówczesnej ul. R. (dowód - por. pismo Zastępcy Dyrektora do spraw technicznych Okręgowej Dyrekcji Inwestycji Miejskich [...] z 15 maja 1969 r. - k. 256-257 akt I instancji, operat szacunkowy z marca 1969 r. - k. 223-224 akt I instancji). Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że działka skarżących przeznaczona była m. in. na budowę sztucznego lodowiska (dowód - pismo Dyrektora Okręgowej Dyrekcji Inwestycji Miejskich [...] z 8 marca 1974 r., k. 36 akt I instancji, oświadczenie S.T. i Z.T. z 31 sierpnia 1969 r. - k. 211 akt i instancji, notatka służbowa z 21 czerwca 1972 r. - k. 226 akt I instancji). Pośrednio z treści informacji sporządzonej przez Zastępcę Dyrektora ds. Technicznych Okręgowej Dyrekcji Inwestycji Miejskich [...] z 10 lipca 1970 r. (k. 245 akt I instancji) wynika, że na mocy nieodnalezionego w toku postępowania aneksu do decyzji o ustaleniu lokalizacji szczegółowej budowy Powiatowego Ośrodka Sportu i Rekreacji zdecydowano o poszerzeniu inwestycji celem wykonania m. in. zadaszenia lodowiska oraz "przerzucenia dróg dojazdowych poza istniejącą zabudowę mieszkaniową". W ocenie orzekającego Sądu trafnie organ I instancji uznał, że zebrany materiał dowodowy przekonuje, iż cel nabycia nieruchomości o zwrot której ubiegała się skarżąca, został zrealizowany. Potwierdzeniem tego są m. in. dokonane oględziny terenu istniejącego ośrodka sportu i rekreacji oraz ich dokumentacja fotograficzna. Niewątpliwie na działce objętej postępowaniem "zwrotowym" wybudowano taki ośrodek, a w jego ramach zrealizowano m. in. baseny, sztuczne lodowisko (dowód - pismo Prezesa Zarządu "[...] " SA. z 12 września 2011 r., k. 112 akt I instancji; protokół kontroli stanu technicznego z 13 marca 1997 r., k. 83 akt I instancji), drogę dojazdową - obecnie stanowiącą ulicę miejską w D. - ul. S. (dawniej ul. S.). Ta część nabytej nieruchomości - działki l.kat. 330/15, która nie została ostatecznie wykorzystana na cel nabycia została zwrócona byłym właścicielom (w postaci działek nr 2750/6, 2750/7 i 2750/8) decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z [...] maja 1993 r. - k. 13 akt I instancji). To że część nabytej działki wykorzystywana jest na cele funkcjonowania istniejących basenów, jako teren rekreacyjno-spacerowy, jak i do plażowania, nie niweczy oceny, że na tym obszarze został zrealizowany cel nabycia nieruchomości, w postaci wybudowania ośrodka sportu i rekreacji. Zresztą w trakcie oględzin nieruchomości S. T. oświadczył, że w razie jej zwrotu udostępniałby, za odpłatnością, teren ten na cele plażowania (dowód - k. 127 akt I instancji). Brak jednoznacznych ustaleń w oparciu o zachowane dokumenty, w jakim konkretnie terminie nastąpiła realizacja poszczególnych elementów ośrodka sportu i rekreacji nie stanowi, w ocenie orzekającego Sądu, przeszkody w przyjęciu, że cel nabycia nieruchomości został zrealizowany. Sąd podziela prezentowany w judykaturze pogląd, wedle którego jeśli nieruchomość została wykorzystana na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, to wygasła przysługująca byłemu właścicielowi ekspektatywa prawa żądania jej zwrotu i w ten sposób ostatecznie ustała więź prawna pomiędzy poprzednim właścicielem a Skarbem Państwa - czy jednostką samorządu terytorialnego, który odtąd mógł korzystać z tej nieruchomości i rozporządzać nią bez jakichkolwiek ograniczeń, mających swe źródło w wywłaszczeniowej drodze nabycia nieruchomości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2006 r., I OSK 193/06, LEX nr 291163). Nie ulega wątpliwości, że ośrodek sportu i rekreacji został zrealizowany i prowadzony był przez wiele lat, czego potwierdzeniem są zebrane w sprawie dowody, m. in. związane z komunalizacją tego terenu (por. k. 250-251 akt I instancji), ustalenia obowiązujących uprzednio dla tego terenu planów zagospodarowania przestrzennego, a także wywody zawarte w pismach S. T. (por. k. 58, 53 akt I instancji). Sąd w pełni akceptuje w realiach kontrolowanej sprawy, że nie da się pogodzić z zasadą stabilności porządku prawnego sytuacji, gdy w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości - gdy wywłaszczenie miało miejsce kilkadziesiąt lat przed wszczęciem postępowania o zwrot - ustalenie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, ale po upływie wskazanych w art. 137 ust. 1 Ugn terminów 7 i 10 lat, powodowałoby konieczność wydania decyzji o zwrocie, mimo że nieruchomość jest wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia już wiele lat (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2011 r., I OSK 2098/10, LEX nr 1149305). W konsekwencji nie są trafne zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, a to art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 2 Ugn, a także art. 138 § 1 K.p.a., albowiem Wojewoda [...] nie naruszył ich utrzymując w mocy decyzję Starosty [...] o odmowie zwrotu nieruchomości. Z powyższych względów skargę oddalono na podstawie art. 151 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło