II SA/Rz 912/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. sprawy ze skargi J. J. i G. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne - postanawia – oddalić wniosek Przedsiębiorstwa "[...]" J. K. spółka jawna w L. o dopuszczenie w charakterze uczestnika do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zaskarżoną przez G. J. i J. J. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy zamierzenia inwestycyjnego p.n. Osiedle mieszkaniowe wielorodzinne "[...]" z usługami, budynek biurowo-usługowy, budynek handlowy wraz z infrastruktura techniczną oraz wjazd z ul. S. na działkach nr 2743/1, 2743/3, 2743/4, 2743/5, 2743/6, 2743/7, 2743/8, 2742/1, 2742/2, 2742/3, 2742/4, 2741/16, 2741/15, 2741/18, 2741/19, 2741/23, 2741/20, 2741/21, 2741/8, 2741/9, 2742/7, 2741/10, 2741/11, 2741/12, 2741/14, 2740 obr. [...] położonych w R., wydanej na wniosek J. J. Wnioskiem z dnia 19 stycznia 2010 r. (data wpływu do Sądu 20.01.2010 r.) A. sp. jawna (dalej A.) zwróciło się o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu pełnomocnik wnioskodawcy podał, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją nie brał udziału, chociaż decyzja ta dotyczy interesu prawnego "A.". Inwestycja mieszkaniowa objęta nieważną decyzją sąsiaduje z nieruchomością A. Wynik niniejszego postępowania dotyczy interesu prawnego "A." z uwagi na treść art. 73 ust. 5 i 6 ustawy Prawo ochrony środowiska. "A." jest zakładem stwarzającym ryzyko wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska, co wynika z treści decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] stycznia 2007 r. Zgodnie z art. 73 ust. 5 powyższej ustawy lokalizacja osiedla mieszkaniowego powinna nastąpić w bezpiecznej odległości. Brak zachowania bezpiecznej odległości daje podstawę po powstaniu osiedla mieszkaniowego do nałożenia na właściciela takiego zakładu dodatkowych obowiązków na podstawie art. 73 ust. 6 Prawa ochrony środowiska. Wynik postępowania dotyczy interesu "A.", bo oddalenie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego może wykluczyć możliwość nałożenia na wnioskodawcę obowiązków na podstawie art. 73 ust. 6 Prawa ochrony środowiska. Pełnomocnik skarżącej G. J. (pismo procesowe z dnia 8.02.2010 r.) wnosił o pozostawienie wniosku z dnia 19 stycznia 2010 r. "A." bez rozpoznania z uwagi na nieusunięcie braków w zakreślonym terminie ewentualnie o wydanie postanowienia o odmowie dopuszczenia w charakterze uczestnika przedmiotowych postępowań. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej w szczególności zauważył, że wniosek nie spełnia przesłanek prawnych wynikających z normy prawnej zawartej w art. 33 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślił, że wynik postępowania w żaden sposób nie dotyczy interesu wnioskodawcy. Błędnie wnioskodawca wywiódł istnienie interesu prawnego z faktu zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 259/09, bowiem interes prawny ma wynikać z przepisów prawa materialnego. Wskazanie na art. 125 powyższej ustawy jest nieuzasadnione i oderwane od faktów. Sąd uznał, że wynik przedmiotowego postępowania ma znaczenie dla sprawy o sygn. akt II SA/Rz 259/09 w sensie procesowym, gdyż ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy spowoduje brak przedmiotu postępowania, w którym wnioskodawca mógłby być stroną. Pełnomocnik skarżącego J. J. w piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2010 r. przedstawił argumentację i wnioski zbieżne z zawartymi w piśmie procesowym złożonym przez pełnomocnika skarżącej G. J. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po uprzednim stwierdzeniu uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 19 stycznia 2010 r. przez pełnomocnika "A.", postanowieniem z dnia 5 marca 2010 r. oddalił wniosek "A." o dopuszczenie w charakterze uczestnika do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadniając postanowienie Sąd w szczególności wskazał, że jako podstawę wniosku o dopuszczenie w charakterze uczestnika wnioskodawca podał art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm. dalej w skrócie Poś). Sąd stwierdził, że stosownie do art. 73 ust. 3 Poś w granicach administracyjnych miast oraz w obrębie zabudowy wsi jest zabroniona budowa zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a w szczególności zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. Rozbudowa takich zakładów jest dopuszczalna pod warunkiem, że doprowadzi ona do ograniczenia zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wystąpienia poważnych awarii. Zakłady stwarzające zagrożenie wystąpienia poważnych awarii powinny być lokalizowane w bezpiecznej odległości od obszarów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, od upraw wieloletnich, od dróg krajowych oraz od linii kolejowych o znaczeniu państwowym (art. 73 ust. 4 Poś). Przywołując regulacje zawarte w art. 248 ust. 1 oraz art. 250 ust. 1 i 9 Poś, a także wskazując na znajdujące się w aktach sprawy pisma: Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 30 października 2008 r., nr [...] i Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 15 grudnia 2008 r., nr [...] uznał, że wnioskodawca nie jest zakładem zgłoszonym do kategorii zakładu o dużym ryzyku. Dopiero fakt zgłoszenia w trybie art. 250 P.o.ś przesądza o charakterze prowadzonego zakładu, stąd też twierdzenie we wniosku "A.", że jest zakładem o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii uznał za podniesione na użytek niniejszej sprawy. Samo oświadczenie bez dokonania zgłoszenia w w/w trybie nie może wywołać skutku oczekiwanego przez wnioskodawcę, tj. dopuszczenia w charakterze uczestnika niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Z powyższych względów za nieuzasadniony Sąd uznał argument o możliwości nałożenia dodatkowych obowiązków w trybie art. 73 ust. 6 Poś. Opisane postanowienie z dnia 5 marca 2010 r. zostało zakwestionowane w zażaleniu wniesionym przez A. - Spółka jawna z siedzibą, opartym na zarzutach: nieważność postępowania z uwagi na rozpoznanie wniosku "A." o dopuszczenie do udziału w sprawie w składzie 1-osobowym na posiedzeniu niejawnym, a tym samym w składzie sądu orzekającego sprzecznym z przepisami prawa (art. 183 § 2 pkt 4 w zw. z art. 16 § 1 i art. 90 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia art. 33 § 2 powyższej ustawy w związku z art. 73 ust. 5 i 6 oraz art. 248 ust. 1 i 2, a także art. 250 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, polegającym na błędnym przyjęciu, że wynik niniejszego postępowania nie dotyczy interesu prawnego "A.", mimo zaliczenia zakładu do potencjalnych sprawców poważnych awarii, na skutek magazynowania w nim substancji toksycznej – amoniaku, co jest urzędowo potwierdzone przez PWIOŚ, Urząd Wojewódzki i Dyrektora Wydziału Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miasta [...], naruszenia art. 33 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 28 K.p.a. przez uznanie, że "A." nie miał interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji, a tym samym nie może być uczestnikiem sprawy przed Sądem – mimo, że jego nieruchomość bezpośrednio sąsiaduje z terenem inwestycji. Na tych podstawach "A." wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez dopuszczenie "A." do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. Postanowieniem z dnia 1 lipca 2010 r. sygn. akt II OZ 615/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uznał, że w sprawie występuje przewidziana w art. 183 § 2 pkt 4 powyższej ustawy przesłanka skutkująca nieważnością postępowania (skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa). Skoro dla wniosku, o którym mowa w art. 33 § 2 tej ustawy nie przewidziano w niej możliwości orzekania na posiedzeniu niejawnym, poprzez umieszczenie takiego przepisu ustawy, to należy przyjąć, że trybem właściwym dla rozpoznania takiego wniosku jest posiedzenie jawne (postanowienie NSA z dnia 14.05.2010 r., II OZ 436/10). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie prezentowany jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (zob. wyrok z dnia 15.04.1993r., I SA 1719/92, OSP 1994/10/199). Wnioskodawca w złożonym w trybie art. 33 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosku powinien zatem wykazać, ze spełnia przesłanki, o których mowa w tym przepisie, tj. przedstawić dowody i argumenty, które przemawiają za tym, że wynik postępowania przed sądem administracyjnym będzie dotyczył jego interesu prawnego. W ocenie Sądu, występujące z wnioskiem złożonym na podstawie art. 33 § 2 ustawy cyt. wyżej "A." nie wylegitymowało się interesem prawnym, na który rzutowałby wynik postępowania sądowoadministracyjnego, zainicjowanego skargą G. J. i J. J. "A.", jak wynika z wniosku z dnia 19 stycznia 2010 r., wywodzi swoje uprawnienie do udziału w postępowaniu na prawach strony z art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.- zwanej dalej w skrócie Poś). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu osiedla mieszkaniowe, obiekty użyteczności publicznej, budynki zamieszkania zbiorowego, obszary, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, drogi krajowe oraz linie kolejowe o znaczeniu państwowym powinny być lokalizowane w bezpiecznej odległości od zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. Trzeba wskazać, że przepisy zamieszczone w art. 73 Poś dotyczą fazy związanej jedynie z przyszłym lokalizowaniem inwestycji, niewątpliwie też są przepisami odrębnymi, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717) ze zm.). Jak wynika z ust. 3 powołanego art. 73 Poś w granicach administracyjnych miast oraz w obrębie zwartej zabudowy wsi zabroniona jest budowa zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a w szczególności zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. Rozbudowa takich zakładów jest dopuszczalna pod warunkiem, ze doprowadzi ona do ograniczenia zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wystąpienia poważnych awarii. Zakłady stwarzające zagrożenie wystąpienia poważnych awarii powinny być lokalizowane w bezpiecznej odległości od siebie, od osiedli mieszkaniowych, od obiektów użyteczności publicznej, od budynków zamieszkania zbiorowego, od obszarów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, od upraw wieloletnich, od dróg krajowych oraz od linii kolejowych o znaczeniu państwowym (art. 73 ust. 4 Poś). W art. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska znajdują się definicje: - pkt 23 poważnej awarii – rozumie się przez to zdarzenie, w szczególności emisję, pożar lub eksplozję powstałe w trakcie procesu przemysłowego, magazynowania lub transportu, w których występuje jedna lub więcej niebezpiecznych sytuacji, prowadzące do natychmiastowego powstania zagrożenia życia lub zdrowia ludzi lub środowiska lub powstania takiego zagrożenia z opóźnieniem; - pkt 24 poważnej awarii – rozumie się przez to poważną awarię w zakładzie. W tytule IV, Dziale II, Rozdziale I w art. 248 ust. 1 tej ustawy zamieszczono definicję zakładu stwarzającego zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, zw. dalej "awarią przemysłową", przez co należy rozumieć w zależności od rodzaju, kategorii i ilości substancji niebezpiecznej znajdującej się w zakładzie – zakład o zwiększonym ryzyku wystąpienia awarii, zwany dalej "zakładem o zwiększonym ryzyku", albo za zakład o dużym ryzyku wystąpienia awarii, zwany dalej "zakładem o dużym ryzyku". Z kolei rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 9 kwietnia 2002 r. w sprawie rodzaju i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz.U. Nr 58, poz. 535 ze zm.), wydana na podstawie art. 248 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska ustala kryteria zaliczania do takich zakładów jednostek, w których gromadzone są określone ilości substancji niebezpiecznych. Należy też zaznaczyć, że zgodnie z pkt 1 zmienionego załącznika do rozporządzenia zmieniającego z dniem 15 lutego 2006 r. to rozporządzenie (Dz.U. Nr 30, poz. 208) ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku, należy odnosić do warunków normalnej pracy zakładu, jak i takich, w których przewiduje się możliwość wystąpienia substancji niebezpiecznej, w szczególności podczas awarii przemysłowej. Jak wynika z treści rozporządzenia, wartość progowa dla substancji toksycznych, dla zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej nie uległa zmianie - wynosi 50 Mg. W rozpoznawanej sprawie niekwestionowaną okolicznością jest, że w prowadzonym zakładzie "A." magazynuje substancję toksyczną - bezwodny amoniak – w ilości 35 Mg, a więc poniżej wartości progowej, o jakiej mowa była wyżej. Oznacza to, że nie miał obowiązku zgłoszenia przewidzianego w art. 250 ust. 1 Poś, ponieważ nie spełniał kryteriów określonych w powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2006 r. W powołanym wyżej przepisie nałożony został na prowadzącego zakład o zwiększonym ryzyku lub dużym ryzyku obowiązek zgłoszenia zakładu właściwemu organowi Państwowej Straży Pożarnej. Zgłoszenie takie prowadzący zakład przekazuje równocześnie do wiadomości wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (ust. 9). Trzeba też zaznaczyć, że z pisma Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 30 października 2008 r. nr [...], znajdującego się w aktach sprawy wynika, że "A." w piśmie z dnia 19 lipca 2002 r., znak: [...] stwierdziło, że nie zalicza się do zakładów o zwiększonym ryzyku lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Z kolei Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 15 grudnia 2008 r., nr [...] poinformował, iż "A." nie zgłosiło zakładu do kategorii zakładu o dużym ryzyku ani zakładu o zwiększonym ryzyku. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że nie było podstaw aby zakład prowadzony przez "A." kwalifikować jako zakład zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi w związku z ryzykiem wystąpienia poważnej awarii (w rozumieniu art. 73 ust. 5 i 248 ust. 1 i 3 Poś). Nie ma więc w rozpoznawanej sprawie zastosowania kryterium "bezpiecznej odległości". Samo zaś oświadczenie wnioskodawcy, iż jest zakładem o dużym ryzyku wystąpienia awarii – bez dokonania zgłoszenia przewidzianego przepisem art. 250 ust. 1 Poś – nie może wywoływać spodziewanego przez niego skutku, tj. w postaci dopuszczenia w charakterze uczestnika niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego argument w możliwości nałożenia dodatkowych obowiązków w myśl art. 73 ust. 6 Poś, zawarty we wniosku z dnia 19 stycznia 2010 r., nie jest zasadny. Wnioskowane przez "A." dowody z dokumentów, powołane wcześniej w zażaleniu na postanowienie z dnia 5 marca 2010 r., jak też dołączone do pisma z dnia 23 września 2010 r., nie stanowią w ocenie Sądu, usprawiedliwionej podstawy uznania, iż wynik postępowania sądowoadministracyjnego będzie dotyczył jego interesu prawnego. Z tych względów na podstawie art. 33 § 2 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.