II SA/Rz 916/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie SO (del.) Anna Bembenek /spr./ WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu wypłaconych świadczeń I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. nr SKO – [...] po rozpoznaniu odwołania Pana K.W. utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Burmistrza B. z dnia [...] marca 2010r.sygn. MGOPS-[...] w przedmiocie zobowiązania dłużnika alimentacyjnego – K.W. do zwrotu kwoty [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi tytułem otrzymanych przez osobę uprawnioną – A.W. w okresie od [...] lutego 2009r. do [...] września 2009r. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wskazaną decyzję organ odwoławczy wydał na podstawie art.138 par.1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 9 ust.3 ustawy z dnia 07 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. - Dz.U. Dz 2009r. , nr 1 , poz. 7 ze zm.). U podstaw podjętego w tej sprawie przez organ administracji rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia : Organ I instancji decyzją z dnia [...] marca 2010r. wydaną na podstawie art.27 ust.1-3 i ust.7 pkt 2 ustawy z dnia 07 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( T.j.: Dz.U. 2009r. nr 1 , poz. 7 z późn., zwanej dalej p.o.u.a.) i art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( T.j. : Dz.U. 2000, nr 98 , poz. 1071 z późn. zm. , zwanego dalej k.p.a. ) zobowiązał skarżącego jako dłużnika alimentacyjnego do zwrotu należności w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną A.W. w okresie od [...] lutego 2009r. do [...] września 2009r. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W punkcie 2 decyzji orzeczono, iż kwotę należności wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty należy wpłacić w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji na rachunek bankowy Miejsko –Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., gdzie dłużnik winien się stawić w celu naliczenia odsetek. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał , że decyzją Burmistrza B. nr [...] z dnia [...].03.2009r. przyznane zostały dla małoletniej A.W. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie po [...] zł miesięcznie. Z tego tytułu w okresie od [...] lutego 2009r. do [...] września 2009r. osobie uprawnionej wypłacono łącznie kwotę [...]zł. Kwotę zaległości pomniejszono z tytułu wypłaconych świadczeń pomniejszono o sumę wpłat dokonanych za pośrednictwem Komornika Sądowego Rewiru [...] w Rz. t.j. o kwotę [...]zł. Zgodnie z art. 27 ust.1 p.o.u.a. kwota [...] zł została natomiast pomniejszona o ustawowe odsetki naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty należności z tytułu wypłaconych świadczeń. W odwołaniu od powyższej decyzji Pan K.W. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając, iż zaległości alimentacyjne nie powstały z jego winy . Podniósł także , że ze względu na stan zdrowia nie może podjąć pracy i utrzymuje się z renty w kwocie [...] zł. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie ustalił, że uprawnionej A.W. w okresie od [...] lutego 2009r. do [...] września 2009r. wypłacono z funduszu alimentacyjnego świadczenia w kwocie [...]zł. Kwotę należało pomniejszyć o [...] zł , gdyż taka kwota została wyegzekwowana przez Komornika Sądowego. Reszta , która pozostała do spłacenia t.j. [...] zł powinna zostać ( przez skarżącego) zwrócona stosownie do art. 27 ust. 1 p.o.u.a.u., który stanowi, że dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. W ocenie organu argumenty podnoszone przez odwołującego się – niski dochód – są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rz. skarżący K.W. powołując się na trudną sytuację życiową i niskie dochody wniósł o umorzenie zaległości wraz z odsetkami . W uzasadnieniu skargi podniósł , że jest osobą samotną, schorowaną i bez pracy . Zarzucił także , że dopiero po upływie 6 miesięcy został poinformowany o istnieniu zadłużenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art.184 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 1007r. oraz art. 1 par.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153,poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest w aspekcie zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art.1 par.2 cytowanej ustawy). Zakres tej kontroli wyznacza art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz. 1270 ze zm.) , zwanej dalej p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy , nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższe oznacza, że w postępowaniu sądowo-administracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy oraz trafność wykładni tych przepisów . W oparciu o przepis art. 145 par.1 pkt 1 p.p.s.a. , Sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości lub w części , jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego , które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w skardze stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 27 ust.1 p.o.u.a. dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego , łącznie z odsetkami przy czym ( art. 27 ust.1 a ) odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty. Stosownie zaś do art. 27 ust.2 p.o.u.a. organ właściwy wierzyciela wydaje po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Analiza powyższych przepisów pozwala stwierdzić , że decyzja wydawana w sprawie obciążenia dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu kwot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego nie jest decyzją uznaniową. W prowadzonym postępowaniu organ obowiązany jest jedynie ustalić, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego, czy zakończył się okres świadczeniowy , czy zostały wypłacone świadczenia i w jakiej wysokości . W razie poczynienia pozytywnych w tym zakresie ustaleń organ obowiązany jest wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej przy uwzględnieniu wyegzekwowanych przez komornika sądowego kwot na poczet świadczeń alimentacyjnych. Na etapie wydania decyzji w trybie art. 27 ust.2 p.o.u.a. organ nie może badać zarówno sytuacji majątkowej zobowiązanego jak i oceniać potencjalnej możliwości wykonania decyzji. Pomimo bezzasadności argumentacji podniesionej w skardze zaskarżona decyzja nie może się ostać jako wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji jest jej uzasadnienie. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozpoznający sprawę . Zgodnie z art. 107 par.3 k.p.a. uzasadnienie powinno zawierać wskazanie faktów , które organ uznał za udowodnione i dowodów , na których się oparł. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych , mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy , stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania , która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnianiu swych rozstrzygnięć , zwłaszcza tych, które w swej treści zawierają zakazy lub nakazy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że decyzja organu II instancji z braku uzasadnienia odpowiadającego wymogom art. 107 par.3 k.p.a. nie spełnia przesłanki formalnej, jaką powinna spełniać decyzja administracyjna. Uzasadnienie decyzji z dnia [...] czerwca 2010r. przede wszystkim nie zawiera prawidłowego wyjaśnienia sposobu ustalenia przez organ II instancji wysokości należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, które podlegają zwrotowi przez dłużnika alimentacyjnego. Z treści uzasadnienia nie wynika, w oparciu o jakie dowody organ ustalił kwotę świadczeń wyegzekwowanych przez komornika sądowego. Uzasadnienie decyzji nie wyjaśnia również w sposób prawidłowy, w jaki sposób organ ustalił , iż dłużnik alimentacyjny zobowiązany jest do zwrotu kwoty [...]zł. Wprawdzie w pisemnych motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż kwota podlegająca zwrotowi stanowi różnicę miedzy kwotą świadczeń wypłaconych (...zł) a kwotą świadczeń wyegzekwowanych (...zł) lecz wynik działania rachunkowego wynikającego z przyjętych w rozliczeniu wartości (...zł) nie pozostaje w zgodności z kwotą (...zł) wymienioną w decyzji organu I instancji utrzymanej w mocy przez organ II instancji . Ponadto wskazać należy ,iż skoro decyzja administracyjna wydawana na podstawie art. 27 ust.2 p.o.u.a. zawiera rozstrzygnięcie w zakresie odsetek od świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego , to w pisemnych motywach rozstrzygnięcia organ zobligowany jest do wyjaśnienia , w jakiej wysokości , od jakich kwot i od jakich dat odsetki te są naliczane. Wskazania co do ponownego rozpatrzenia sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu (art.141 par.4 zdanie drugie p.p.s.a. ) . Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 par.1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji , uchylając zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]. Podstawę prawną rozstrzygnięcia o niewykonalności zaskarżonej decyzji stanowi przepis art.152 p.p.s.a.