II SA/Rz 918/05

WyrokWSA w Rzeszowie2007-02-15

Skład orzekający: AWSA Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo rozpoznał sprawę dotyczącą zmiany przebiegu granic działek ewidencyjnych, czy też naruszył przepisy proceduralne, w szczególności dotyczące stron postępowania i ich reprezentacji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów proceduralnych. Stwierdzono, że w postępowaniu administracyjnym brali udział poprzednicy prawni stron, którzy nie posiadali już statusu stron, podczas gdy ich następcy prawni, którzy nabyli prawa do nieruchomości, nie zostali o tym poinformowani i nie brali udziału w postępowaniu. Naruszenie to stanowiło podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 1 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. N. i A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą zmiany przebiegu granic między działkami ewidencyjnymi. Skarżący zarzucali organom nieuwzględnienie stanu faktycznego, istniejących znaków granicznych oraz umowy zawartej między właścicielami. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących stron postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego solidarnie na rzecz M. N. i A. S. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: AWSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2007 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. N. i A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania w ewidencji gruntów i budynków zmiany przebiegu granic miedzy działkami I. uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] lipca 2005r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego solidarnie na rzecz M. N. i A. S. kwotę 200 złotych (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] września 2005r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania M. i L. N., J. D., A. S. i K. P. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] odmawiająca dokonania w ewidencji gruntów i budynków miasta M. obręb nr [...] zmiany przebiegu granicy pomiędzy działką nr 2115/2 a działkami nr nr 2147/14, 2147/15, 2146/3, 3146/7 oraz zmiany przebiegu granicy działki nr 2164 z działką nr 2163. We wspólnym odwołaniu wyżej wymieni zarzucili, że organ I instancji nie uwzględnił stanu faktycznego, a w szczególności istniejących graniczników i znaków granicznych sprzed modernizacji; różnicy przebiegu granic pomiędzy mapami przed i po modernizacji; umowy z dnia 19 października 2004r. i dołączonej do niej mapki oraz nie uwzględnił zeznań przedstawicieli w prowadzonym postępowaniu. Nie zostali powiadomieni po podziale działki nr 2146, jako współwłaścicieli działki nr 2151/2. Wprawdzie K. P. złożył podpis na prośbę geodety – T. K., który zapewnił, że wszystko zostało wykonane prawidłowo. Dopiero później okazało się, że granicznik przy końcu działki nr 2147/15 został wkopany 80cm w drogę, przez co uległa ona zwężeniu do 2.20m. Droga winna przybrać linię prostą od ul. K. do granicznika znajdującego się na granicy drogi przy działkach nr 2145 i 2144/2. Obecni właściciele działek nr 2146/3-4 i 2147/15 spisali umowę, którą poprzedzili sprawdzeniem graniczników w terenie sprzed modernizacji i dołączyli do niej własną mapkę, na której uwidoczniono przebieg nowej i starej granicy. Umowę zawarto w trakcie postępowania administracyjnego. Natomiast organ w decyzji podał, że przebieg granicy został potwierdzony przy podziale działki, a w trakcie modernizacji 18 lipca 2000r. nie wniesiono zastrzeżeń do przebiegu granicy działki nr 2151/2 ponieważ nie zmieniła się jej powierzchnia. Organ nie poinformował, że granica będzie przebiegała wg trasy ścieżki rowerowej. Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów odwołania i wymienioną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Badając sprawę w trybie odwoławczym organ stwierdził, że dołączona do odwołania nieformalna umowa z dnia 19.10.2004r. o ustalenie władania (zmiana granic z działką nr 21521/2) z mapką wykonaną przez odwołujących, a spisana pomiędzy właścicielami działek nr 2146/3 i nr 2147/15 i K. P. -pełnomocnikiem pozostałych współwłaścicieli, a także podniesione w odwołaniu zarzuty potwierdziły, że już w 2003r. w trakcie podziału działek nr 2146 i 2147/3 przedmiotowa granica była sporna. Organ odwoławczy wyjaśnił, że według obowiązujących przepisów dokonanie zmian zapisów w ewidencji gruntów wymaga przedstawienia organowi prowadzącemu ewidencje dokumentów urzędowych potwierdzających aktualny stan prawny nieruchomości, do których w myśl § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) należą prawomocne orzeczenia sądów, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne i inne akty normatywne. Zawarta miedzy stronami umowa z dnia 19.10.2004r. nie należy do dokumentów stanowiących podstawę do dokonania zmian danych ewidencyjnych. 'Zgodnie z art. 20 i art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji o gruntach i budynkach, ich właścicieli oraz innych osobach władających gruntami i budynkami. W postępowaniu administracyjnym w sprawie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów nie mogą być rozstrzygane zagadnienia dotyczące ustalenia zasięgu własności nieruchomości jak również sporów na tym tle powstałych między właścicielami sąsiadujących nieruchomości (wyrok NSA z 17.02.1993r. sygn. akt SA 1155/92 ONSA z 1994r. nr 2, póz. 61). Prawo własności jest prawem rzeczowym uregulowanym w Kodeksie cywilnym, a właściwym do rozpatrywania sporów własnościowych jest sąd powszechny. Przedstawiony na mapie ewidencyjnej miasta M. obręb [...] przebieg granic działek ewidencyjnych nr 2151/2 i 2146 jest zgodny z dokumentami geodezyjnymi znajdującymi się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w M. brak było podstaw do wprowadzenia żądanych zmian w ich przebiegu. W skardze do Sądu skarżące M. N. i A. S. zarzuciły, że nie wprowadzono korekty granic działki nr 2146 wg ustaleń w trakcie pomiaru kontrolnego z dnia 18.08.2000r. i podpisanego przez uczestniczące strony; niewprowadzenie korekty granic pomiędzy działką nr 2151/2 (droga), a działkami nr 2147/3; 2145 i 2146 wg graniczników istniejących sprzed modernizacji, a wskazanych przez właścicieli ww. działek w trakcie pomiaru kontrolnego z dnia 18.08.2000r.; niesprawdzenie przez prowadzącego rozprawę administracyjną 10.12.2004r. stanu faktycznego w terenie tj. istniejących graniczników i znaków granicznych sprzed modernizacji tj. od 1973r. wg których nastąpiło uwłaszczenie. Końcowo wniosły o przywrócenie granic prawnych sprzed modernizacji wg istniejących graniczników, co spowoduje przejezdność drogi. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzja Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna jednakże z przyczyn, które zostały uwzględnione z urzędu. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało uruchomione wnioskiem z dnia 12 lipca 2004r. L. N., M. N., A. S. i J. D., w którym domagają się przywrócenie przebiegu granicy między działkami nr 2151/2 (drogą) a działkami nr 247/14, 2147/17 oraz działką nr 2146 położonych w M. w rejonie ul. K. do granic przed wykonaniem modernizacji. Z materiału dowodowego niniejszej sprawy wynika, że postępowaniem objęta jest również działka nr 2153/7 granicząca z działką skarżących. W aktach administracyjnych brak było wypisu z ewidencji gruntów, co pozwoliłoby na kontrolę udziału wszystkich stron w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. W tzw. rozdzielniku decyzji jako strony postępowania wymienieni byli S. i M. H., ale nie można było ustalić, do której działki mają tytuł prawny. Na wezwanie Sądu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przesłał wypis rejestru gruntów i kopię aktu notarialnego Rep A. nr [...] z dnia 8 luty 2005r. oraz zawiadomienie o dokonanej zmianie danych w operacie ewidencji gruntów. Z dokumentów tych wynika, że S. i M. H. w dniu 8 lutego 2005r. przenieśli prawo własności nieruchomości na rzecz W. i M. W. Zmiany podmiotowe w ewidencji gruntów zostały ujawnione 17 lutego 2005r. Decyzja Starosty nr [...] - organu I instancji, nosi datę [...] lipca 2005r., a zaskarżona decyzja została wydana [...] września 2005r. Na podstawie przesłanych dokumentów Sąd ustalił, że w postępowaniu administracyjnym brali udział poprzednicy prawni – M. i S. H. (strony aktualne na dzień złożenia wniosku o wszczęcie postępowania) pomimo, że nie przysługiwał im już status stron w tym postępowaniu. Stronami tego postępowania, jako następcy prawni M. i S. H. stali się M. i W. W., którzy bez własnej winy nie brali w nim udziału. Takie naruszenie postępowania stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 119 pkt 1 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § k.p.a. lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Okoliczności sprawy - wyżej wykazane - dowodzą istnienie podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego i w konsekwencji prawo do rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej w trybie uproszczonym. Mając na względzie przedstawiony stan rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Z uwagi na fakt, że podstawą wyroku kasacyjnego było naruszenie przepisów proceduralnych Sąd pominął oceną prawną zagadnienia materialnoprawne niniejszej sprawy. Nie mniej jednak jako kontynuację naruszeń przepisów proceduralnych Sąd zwraca uwagę na fakt, że K. P. w postępowaniu administracyjnym był pełnomocnikiem stron ( karta akt admin. I inst. nr 17) i taka też funkcja winna być mu przypisywana w toku postępowania administracyjnego. Tymczasem organ odwoławczy rozpoznaje odwołanie wniesione przez K. P., pomijając zupełnie, że jest pełnomocnikiem stron, które wniosły odwołanie. Również w rozdzielniku decyzji winno być zaznaczone, że K. P. doręczana jest decyzja jako pełnomocnikowi stron postępowania administracyjnego. W rozdzielniku zaskarżonej decyzji wymieniony jako strona jest B. D., który pomimo wezwania organu I instancji z dnia 30.11.2004r. (karta akt admin. I inst. nr 19) nie przedłożył pełnomocnictwa, aby działać w imieniu stron, a przynajmniej w aktach administracyjnych takiego pełnomocnictwa nie ma. Kwestia zatem stron postępowania, ich reprezentacji z uwzględnieniem zasady czynnego udziału stron wyrażonej w art. 10 k.p.a. winna zostać wyjaśniona w ponownie prowadzonym postępowaniu, tak aby z decyzji jednoznacznie wynikało, kto jest stroną postępowania, a kto działa jako pełnomocnik strony. Pomimo uwzględnienia skargi Sąd nie opatrzył wyroku klauzulą z art. 152 p.p.s.a. z uwagi na odmowny charakter decyzji. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło