II SA/Rz 918/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku GG o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi GG na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [.] z dnia [.] maja 2015 r. nr [.] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. GG zgłosił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 23 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wnioskodawczy przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, jednak orzeczenie to zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r. sygn. II GZ 714/15, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego. Mając na względzie powyższe zarządzeniem z dnia 28 stycznia 2016 r. wezwano skarżącego do złożenia aktualnych informacji o jego sytuacji materialnobytowej (k.83). W odpowiedzi z dnia 9 lutego 2016 r. podano, że od dnia 6 listopada 2015 r. pozostaje osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, gospodarstwo domowe prowadzi z matką i utrzymują się z emerytury w kwocie 840,66 zł; posiada zadłużenie w funduszu alimentacyjnym w kwocie 30 295,30 zł. Nie posiada pojazdów mechanicznych, ani dowodów potwierdzających transport automatów, gdyż odbywało się to na podstawie umów zawieranych ustnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając ponownie wniosek skarżącego, na skutek wniesionego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 sierpnia 2015 r. oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2015 r., Sąd uznał, że wnioskodawca – ubiegający się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, nie wykazał przesłanek określonych art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej: "Ppsa", a więc że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawione informacje budzą zaś uzasadnione wątpliwości. Stosując się do wskazań zawartych w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wystosowano do skarżącego w dniu 28 stycznia 2016 r. wezwanie w celu uaktualnienia informacji o jego obecnej sytuacji materialnobytowej. Pełnomocnik skarżącego nie udzieliła jednak odpowiedzi na wszystkie pytania, w tym dotyczące wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, wysokości osiąganych dochodów z użytkowanych automatów do gier o niskich wygranych, wydatków na wynagrodzenia osób, z pomocy których korzystał w czasie prowadzenia działalności gospodarczej np. przy transporcie automatów, oraz wskazania źródeł pochodzenia środków i ich wysokości na pokrycie wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika w niniejszej sprawie. Nieujawnienie tych informacji uniemożliwia Sądowi ustalenie rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego. Trudno zaś przyjąć, że możliwe jest utrzymanie domu i dwuosobowej rodziny z emerytury matki wynoszącej 840,66 zł (pokrycie wydatków na żywność, ubrania, środki czystości, media i opał), gdyż zadeklarowany dochód na osobę w rodzinie jest niższy nawet od progu interwencji socjalnej wynoszącego od 1 października 2015 r. 514 zł (zob. rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 7 października 2005 r. w sprawie progu interwencji socjalnej (Dz. U. Nr 211, poz. 1762) oraz dane dostępne na stronie internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej: https://www.mpips.gov.pl/pomoc-spoleczna/; a także art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej). Nie podano także, jakie realne zyski przynosiła prowadzona działalność z wykorzystaniem automatów (z przekazanych Trybunałowi Konstytucyjnemu przez Radę Ministrów informacji w sprawie o sygn. P 32/12 wynikało, że średni roczny przychód z jednego automatu do gier eksploatowanego w kasynie gry w 2014 r. wyniósł ok. 770 000) i jakie generowała koszty, np. związane z ich transportem. Nie ujawniono też wysokości wynagrodzenia pełnomocnika, a informacja ta – wraz z informacją o źródle zgromadzenia kwoty przeznaczonej na ten cel oraz terminach jego uregulowania, mogłaby mieć istotne znaczenie dla ustalenia zdolności płatniczych strony. Sąd nie podważa prawa skarżącego do obrony swoich interesów przy pomocy zawodowego pełnomocnika, jednak fakt ten nie może uzasadniać odmowy współdziałania w wyjaśnianiu sytuacji materialnej wnioskodawcy, skoro na skutek przyznania prawa pomocy koszty te będą musiały być pokryte z dochodów budżetu Państwa (m.in. 400 zł tytułem wpisu od skargi). Obowiązkiem Sądu jest zaś wyjaśnienie rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2015 r. sygn. II GZ 826/15), a nie ograniczenie się do analizy wypełnionego formularza PPF. Wnioskodawca oświadczył też, że od dnia 6 listopada 2015 r. pozostaje osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a zatem nie wykorzystuje wszystkich swych możliwości w celu poprawy swojej sytuacji bytowej co dziwi tym bardziej, że prowadząc wcześniej działalności gospodarcze uznać należy go za osobę przedsiębiorczą. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że na skutek nieujawnienia istotnych informacji o stanie majątkowym sytuacja materialna wnioskodawcy budzi uzasadnione wątpliwości. Nie wykazano w wiarygodny sposób, aby w przypadku skarżącego zachodziły okoliczności określone w art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa. Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 Ppsa zasady partycypowania w kosztach inicjowanego postępowania sądowego, a zatem powinno się sprowadzać tylko do przypadków, w których zdobycie przez wnioskującego środków na sfinansowanie tego udziału jest rzeczywiście niemożliwe, a nie tylko deklarowane. Wobec tego odmówiono przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.