II SA/Rz 920/10

Sygn. akt II SA/Rz 92010 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Robert Sawuła WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 8 lutego 2011 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynagrodzenie na rzecz adwokata J. T. - Kancelaria Adwokacka, ul. [...], [...] w kwocie 309,80 zł /słownie: trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy/ tytułem zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy oraz uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. Skargą z dnia [..] września 2010r. (data stempla pocztowego) na decyzję P.o Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej: "PWINBwR") z dnia [..] sierpnia 2010r., znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w U.D. (dalej: "PINBwUD") z dnia [..] września 2008r., znak-[...], nakazującą rozbiórkę budynku letniskowego, skarżąca B.K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzję z dnia [..] sierpnia 2010r., znak [...] wydano na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz.u.2000, nr 98, poz.1071, ze zm.) i art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo Budowlane (Dz.u. 1974, nr 38, poz.229 ze zm). Organ I instancji wyjaśnił, że domek letniskowy wzniesiony w 1984r. został bez wymaganego pozwolenia budowlanego, a sprawę rozpoznano na podstawie ustawy Prawo budowlane z 1974r. i rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975r. (Dz.u. nr 8, poz. 48 z późn.zm.), które dla takich obiektów wymagały pozwolenia budowlanego. Domek ten został przez organ uznany za obiekt tymczasowy w świetle obowiązujących wówczas przepisów, a na taką budowę niezbędne było uzyskanie pozwolenia budowlanego. Przy wyborze właściwej podstawy prawnej organ powołał się na przepis art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (t.j.Dz.u. 2006, nr 156, poz. 1118, z późn.zm.), który nakazuje do obiektów wzniesionych przed 1.01.1995r. stosować poprzednią ustawę, tj. ustawę z 1974r. i jej art. 37, art.40, art. 42. Zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1974r. organ był obowiązany do nakazania rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z przepisami, jeżeli znajduje się on na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Organ wskazał, że w okresie budowy domku istniał Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego "T.S. i S." – plan perspektywiczny 1990r., zatwierdzony uchwałą nr [...]/70 Powiatowej Rady Narodowej w U.D. z dnia [..] maja 1973r., z którego wynika, że posadowiony domek znajdował się na pograniczu terenu lasów państwowych jako terenie wyłączonym spod wszelkiej zabudowy (symbol "A4 RL") oraz terenie oznaczonym symbolem "08W" – wody stojące (w późniejszych planach był to symbol "03W" – wody stojące). Teren ten także obecnie nie jest przeznaczony pod jakąkolwiek zabudowę. Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, a zarzuty skarżącej w ocenie organu są nietrafne. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Decyzję organu I instancji z dnia [..] września 2008r., znak-[...] wydano na podstawie art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. oraz art. 104 k.p.a. Uzasadniono, że przeprowadzona kontrola wykazała istnienie na działce nr 1 w T.S., stanowiącej własność Skarbu Państwa, a będącej w użytkowaniu wieczystym ZEW S.-M. S.A. samowoli budowlanej. Teren, na którym jest zlokalizowany domek stanowi wody stojące Zalewu S. oznaczone symbolem "Ws". Szczegółowo opisano parametry domku: domek jest drewniany, położony na betonowych narożnikach i wolno leżących pustakach, pokryty blacha trapezową na dachu dwuspadkowym, bez instalacji, z sanitariatem suchym usytuowanym na zewnątrz w odległości 14 metrów od domku, do domku dobudowany jest taras w kształcie litery "L". Zmierzono także odległość od lustra wody zalewu i ustalono, że domek znajduje się na terenie wywłaszczonym ("poniżej linii wywłaszczenia"), będącym w użytkowaniu wieczystym ZEW. Organ powołał się na Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego dla Miasta i Gminy U.D. zatwierdzony uchwałą Rady Miasta i Gminy U.D. nr [...] z dnia [..].03.1981r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Krośnieńskiego nr 10, poz. 225, obowiązującą od dnia ogłoszenia do dnia 1 stycznia 2003r. Wskazał jednak, że teren na którym jest zlokalizowany domek nie był objęty planem ponieważ znajdował się poza granicami jego opracowania i stanowi po dziś dzień wody stojące Zalewu S. znaczone na wyrysach symbolem "03W". Organ podjął ustalenia dla ewentualnej procedury legalizacyjnej stwierdzonej samowoli budowlanej, lecz w odpowiedzi od Burmistrza U.D. uzyskał informację, że skarżąca nie występowała o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oraz że nie może jej uzyskać. Jest to wynikiem uwarunkowań prawnych dotyczących terenu, na którym znajduje się obiekt, który nie był objęty Planem Miejscowym, ani żadną z tego aktualizacji, gdyż teren ten znajdował się poza granicami jego opracowania. Ponadto brak jest podstaw do uzyskania obecnie decyzji o warunkach zabudowy na istniejący obiekt, który jest samowolą budowlaną; organ powołał się tutaj na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7.11.2007r., II OSK 1199/06. O zastosowaniu Prawa Budowlanego z 1974r. zadecydowała data samowoli budowlanej mającej miejsce przed 1 stycznia 1995r. Organ skonstatował, że obiekt letniskowy jest niezgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W sprawie została wykluczona możliwość uzyskania decyzji o warunkach zabudowy mającej na celu podjęcie kroków dotyczących legalizacji obiektu. Z rozstrzygnięciem PWINBwR nie zgodziła się skarżąca. W skardze zarzuciła, że decyzja ta nie zawiera ustalenia, czy przedmiotowa działka była objęta w czasie budowy domku planem zagospodarowania terenu. Organ powołuje się na plan z 1990r. dotyczący okresu po wybudowaniu domku. Wskazała także na to, że mapy zalegające w aktach różnią się między sobą, gdyż na każdej z nich zaznaczono położenie jej domku w innym miejscu oraz że nigdy nie wykonano pomiarów geodezyjnych, które wskazywałyby na faktyczne usytuowanie domku, a ponadto że w aktach znajduje się mapa, która nie została nigdy przyjęta przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i nie ma mocy prawnej. Podniosła, że domek stoi na działce od 26 lat i do 2004r. nie było żadnej negatywnej reakcji organów administracji jak i Z.E.W. S.-M. S.A. Domek ten zakupiła w 1989r. i wówczas objęła w dzierżawę też działkę. Nie wiedziała wówczas, że został on wzniesiony bez stosownych pozwoleń. Ponadto zawierając umowę dzierżawy z Z.E.W. w 1995r. w protokole zdawczo-odbiorczym zostało wskazane, że na działce znajduje się ten domek. W 1993r. skarżąca poniosła spore nakłady finansowe na remont domku, który jest jedyną formą wakacyjnego dla niej wypoczynku. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną oraz formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga B.K. podlega uwzględnieniu, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji przyjmują, że teren, na którym zlokalizowany jest budynek objęty postępowaniem oznaczony jest jako "wody stojące". Ten rodzaj przeznaczenia terenu był właściwy także w chwili popełnienia samowoli przez skarżącą, gdyż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego funkcjonowały oznaczenia 08W – wody stojące, w planie zatwierdzonym uchwałą nr [..]/70 Powiatowej Rady Narodowej w U.D. z dnia [..] maja 1973 r. Takie przeznaczenie pozostało w późniejszym planie z dnia [..] marca 1981 r., przy czym zmianie uległo tylko oznaczenie działki, na której zrealizowano obiekt. W tym planie wprowadzono oznaczenie 03W, ale dalej pozostały to wody stojące. Organy nadto twierdzą, że takie oznaczenie obowiązuje w chwili wydania decyzji, pomimo że dla tego terenu nie został uchwalony plan miejscowy. Z tego tytułu stroną postępowania jest Z.E.W. S.– M. S.A. jako podmiot, którego również dotyczy postępowanie, a więc mający interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy samowolnie wzniesionego budynku letniskowego. W ocenie Sądu takie wyznaczenie stron postępowania jest wadliwe, bo nie uwzględnia zasad wynikających z ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. nr 239, z 2005 r., poz. 2019 ze zm.). Bez wątpienia działka, na której zrealizowano samowolę jest własnością Skarbu Państwa. Z ustaleń poczynionych w postępowaniu wynika, że jest to obszar Zalewu S. Organy wskazują, że budynek jest zlokalizowany w granicach wywłaszczenia na potrzeby zalewu. Stwierdzenie tej sytuacji wymagało zagwarantowania właściwej reprezentacji Skarbu Państwa w tym postępowaniu. W takim przypadku nie można przyjąć, że Z.E.W. S.– M. S.A. jest podmiotem działającym za Skarb Państwa w zakresie własności wód. Wniosek taki wynika z treści art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. c) prawa wodnego. Stosownie do tej regulacji prawa właścicielskie do wody publicznej stanowiącej własność Skarbu Państwa wykonuje Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w stosunku do śródlądowych wód powierzchniowych w jeziorach oraz sztucznych zbiornikach wodnych, przez które przepływają cieki wodne o średnim przepływie z wielolecia równym lub wyższym 2,0 m3/s w przekroju ujściowym. Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. nr 16, poz. 149) przez Zalew S. taki ciek przepływa, co wynika wprost z treści załącznika nr 1 do rozporządzenia poz. 1264. Wskazana tam rzeka San, będąc zlewiskiem Wisły, charakteryzuje się przepływem Q ≥ 2 m3/s. Skutkiem tych regulacji musi być rozdzielenie własności wody i własności gruntu znajdującego się pod wodą. Na podstawie art. 14 ust. 1 prawa wodnego, grunty pokryte wodami stanowią własność właściciela wód, co nie zmienia faktu, że prawo własności wody i gruntu może być wykonywane przez odrębne podmioty. Podkreślić należy, że własność wody rozciąga się w granicach linii brzegów i ta nie może być utożsamiana z lustrem wody. W rozpoznawanej sprawie organy nie ustaliły przebiegu linii brzegowej Zalewu S. i nie odniosły tego faktu do pojęcia, jakim posługują się "linia wywłaszczenia zalewu". Rozstrzygnięcie tej kwestii jest istotne dla ustalenia kręgu podmiotów biorących udział w postępowaniu. Akta sprawy nie wskazują jak przebiega linia brzegowa zalewu w stosunku do obiektu objętego postępowaniem. Nie ustalenie tej okoliczności nie pozwala jednoznacznie określić kręgu podmiotów postępowania, a więc stwierdzenie, czy Skarb Państwa jest właściwie reprezentowany w toczącym się postępowaniu. Z tych powodów Sąd stwierdza, że w postępowaniu doszło do naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. W tym zakresie skarga poprawnie wskazuje na naruszenie prawa. W ponownym postępowaniu organy będą zobowiązane do określenia linii brzegowej Zalewu S. na użytek prowadzonego postępowania rozbiórkowego oraz położenia obiektu objętego postępowaniem w stosunku do tej linii. Dopiero przy tak określonym stanie faktycznym organy rozstrzygnął przedmiotową sprawę. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 250 tej ustawy.