II SA/Rz 923/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2008r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, K. P.i J. P., o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionych na postanowienie, Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] sierpnia 2007r. nr [...], wydane w przedmiocie zwrotu wniesionego podania, -postanawia- odmówić ustanowienia adwokata. K. P. i J. P. w sprawie sygn. II SA/Rz 923/07 złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) wniosek o ustanowienie adwokata. Sprawa o sygn. akt II SA/Rz 923/07 dotyczy skargi wyżej wymienionych osób na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) o zwrocie wniesionego podania. Sprawa o sygn. II SA/Rz 923/07 nie została zakończona przed WSA. Na dzień 8 lipca 2008r., został wyznaczony termin rozprawy w tej sprawie. Z uwagi na złożenie przez skarżących wniosku o prawo pomocy Przewodnicząca Wydziału II WSA zarządzeniem z dnia 9 czerwca 2008r., odwołała rozprawę wyznaczoną na dzień 8 lipca 2008r. w sprawie II SA/Rz 923/07. W toku rozpoznawania wniosku o prawo pomocy, referendarz sądowy wezwał J. P. do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez złożenie na nim własnoręcznego podpisu. J. P. uzupełnił ten brak w wyznaczonym terminie, a to umożliwia merytoryczne odniesienie się do jego żądania. Stwierdzono co, następuje : Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przesłanki przyznania prawa pomocy określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, że prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministarcyjnym jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych uzasadnionych bardzo złą sytuacją życiową i społeczna podmiotu wnioskującego. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje bowiem pozbawieniem budżetu państwa dochodów. Ciężar wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy obciąża w całości wnoszącego o to prawo. Ujawnione przez strony skarżące dochody oraz majątek nie pozwalają nawet w najmniejszym stopniu wątpić w pełną zdolność K. i J. P. do poniesienia kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika. Należy wspomnieć, że strony uiściły już wpis należny z tytułu wniesienia skargi sądowoadministracyjnej. Dalszy ich udział finansowy w prowadzonym postępowaniu sprowadza się do opłat za wnoszone środki odwoławcze oraz wynagrodzenia adwokackiego za sporządzenie skargi kasacyjnej od orzeczenia kończącego postępowanie przed WSA Łączny dochód stron skarżących został podany na kwotę 3’500 zł. Na ten dochód składa się wynagrodzenie osiągane przez K. P. oraz J. P.. Domagając się ustanowienia adwokata, wnioskujący powinni udowodnić, że podana wyżej kwota jest niewystarczająca do zakupu niezbędnych kosztów utrzymania oraz wynagrodzenia adwokackiego. Wynagrodzenie adwokata z tytułu reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministarcyjnym jest ustalane w umowie zawieranej pomiędzy fachowym pełnomocnikiem a stroną. Wynagrodzenie to nie może zostać ustalone poniżej stawek minimalnych chyba, że zachodzą okoliczności wskazane w § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r., w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.; zwane dalej rozporządzeniem). Stawka minimalna w postępowaniu sądowoadministarcyjnym w pierwszej instancji prowadzonym w sprawie dotyczącej kontroli postanowienia SKO wynosi 240 zł. (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia). Natomiast w postępowaniu w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stawka minimalna została ustalona na kwotę 180 zł. (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia). Zsumowanie tych kwot pozwala ustalić minimalne wynagrodzenie, jakie K. P. i J. P. zobowiązani byliby zapłacić adwokatowi za wykonywanie czynności zastępstwa procesowego w sprawie o sygn. II SA/Rz 923/07. Kwota 420 zł., a nawet kwota wyższa jako koszt ustanowienia adwokata, nie jest na tyle wysoka aby przekraczała możliwości finansowe J. P. i K. P.. Dochody, które uzyskują tj. 3’500 zł., w zupełności wystarczą na zakup podstawowych dla utrzymania dóbr i usług czyli żywności, lekarstw, opłat za utrzymanie lokalu mieszkalnego. Należy podkreślić, iż rodzina skarżących składa się tylko z dwóch osób, stąd koszty ich utrzymania koniecznego nie mogą przekraczać uzyskiwanych dochodów. Wnioskujący posiadają własny lokal mieszkalny o pow. 200m²., który z pewnością zaspokaja w całości ich potrzeby mieszkaniowe. Dzięki temu nie muszą oni wydatkować dodatkowych kosztów na wynajmowanie lokalu. Innymi słowy, związane z ustanowieniem adwokata wydatki nie wpłyną negatywnie na poziom niezbędnego utrzymania rodziny P.. Ten wniosek potwierdzają w pewien sposób sami skarżący. W treści uzasadnienia swego żądania nie wspomnieli, z jakich powodów występowanie adwokata w ich imieniu jest konieczne i dlaczego nie są w stanie pokryć wiążących się z tym wydatków. Strony skoncentrowały się na bardzo dokładnym opisie stanu faktycznego ich sprawy. Ponieważ wnioskujący nie uzasadnili swego wniosku, Sąd tym bardziej nie dostrzega potrzeby, aby koszty wszczętego ich skargą postępowania były ponoszone w całości ze środków publicznych. Reasumując, nie zostały przez J. P. i K. P. wykazane przesłanki ustanowienia adwokata z urzędu. Z wyżej powołanych względów orzeczono o odmowie ustanowienia adwokata w oparciu o art. 245 § 3 i 4, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.