II SA/Rz 928/12

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 13.11.2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. N., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego, na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...].12.2010 r., nr [...], stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Starosty [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, który wpłynął do Sądu w dniu 29.10.2012 r., skarżący A. N. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy. Jego wniosek dotyczy sprawy kontroli postanowienia SKO o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca wyjaśnił, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego lub o ustanowienie adwokata. Stwierdzono, co następuje: Wniosek A. N. nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący wnosząc o zwolnienie od pełnych kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, ubiega się o przyznanie prawa pomocy w najszerszych granicach tej instytucji. Obejmują one zarówno zniesienie obciążeń fiskalnych jak i pokrycie z budżetu państwa wynagrodzenia przysługującego fachowemu pełnomocnikowi. Według treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, jeżeli wnioskujący wykaże, że nie posiada jakichkolwiek możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego. Przyznanie prawa pomocy w tych granicach może nastąpić w sytuacji szczególnej, gdyż skutkiem działań Sądu jest pozbawienie budżetu państwa należnych dochodów oraz powodowanie wydatków na wynagrodzenia adwokacko – radcowskie. O odmowie przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie decyduje brak wymaganej przez prawo współpracy skarżącego w wyjaśnieniu sytuacji majątkowej osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący w rubryce nr 6 napisał, że w skład jego gospodarstwa domowego wchodzi A. N., J. N. oraz M. N. A. N. w żadnej z rubryk wniosku PPF nie podał wartości majątku osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Z udzielonych przez niego wyjaśnień wynika niezbicie, że uczynił to świadomie. Skarżący pisze bowiem, że majątek osób wymienionych w pkt 6 jest ich prywatną sprawą oraz że stan majątkowy osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie ma znaczenia. Jest pewnym, że skarżący nie ma zamiaru wykazywać stanu majątkowego osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Prawo pomocy nie może zostać przyznane jeżeli nie ma pewności, że wnioskujący oraz osoby, na których ciąży wobec wnioskodawcy obowiązek alimentacyjny nie są w stanie ponieść kosztów postępowania z uwagi na brak jakiegokolwiek majątku lub niebezpieczeństwo uszczerbku na poziomie koniecznego utrzymania. Rozpoznający wniosek nie może ograniczać się tylko do wartości składników mienia wnioskodawcy ale obowiązany jest uwzględniać także możliwości finansowe rodziny tej osoby. Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obciążają osoby fizyczne obowiązkiem alimentacyjnym, który ma znaczenie dla oceny możliwości płatniczych stron postępowania. W sytuacji, gdy wnioskodawca znajduje się w niedostatku, jego rodzina zobowiązana przepisami prawa, obowiązana jest dostarczać środków utrzymania. Do tych środków należą także koszty postępowań sądowych wszczętych dla ochrony praw podmiotowych jednostki. Tą ocenę potwierdzają przepisy p.p.s.a. oraz przepisy wydane na podstawie tej ustawy. Według treści urzędowego formularza PPF wnioskujący o prawo pomocy obowiązany jest przedstawić Sądowi zarówno własny majątek oraz majątek osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Formularz PPF ma charakter prawa powszechnie obowiązującego. Jest to część aktu normatywnego stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2003 r. Nr 227, poz. 2245 ze zm). Ponieważ prawodawca wymaga od stron przedstawienia majątku oraz dochodów osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym to świadome zaniechanie tego obowiązku będzie świadczyć o niewykazaniu istnienia materialno - prawnych przesłanek przyznania prawa pomocy. Ponadto, możliwości płatnicze osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym mają znaczenie dla oceny wniosku zwłaszcza w takich sytuacjach jak niniejsza, a więc kiedy wnioskodawca twierdzi, że nie posiada żadnego dochodu oraz majątku ruchomego i nieruchomego. Z tych powodów orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.